# Macarlı İskender Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarl%C4%B1_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Macarlı İskender Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Macarl%C4%B1_%C4%B0skender_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d8/Macarl%C4%B1_%C4%B0skender_Pasha.jpg/1280px-Macarl%C4%B1_%C4%B0skender_Pasha.jpg)
* (public-domain)*

- **Yerli isim:** János Derecskey
- **Doğum yeri:** Derecske, Hajdú-Bihar, Macaristan Krallığı, Avusturya İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1878 yazında; (48-49 yaşlarında)
- **Ölüm yeri:** Selânik Vilâyeti, Osmanlı İmparatorluğu
- **Rütbesi:** Ferîk
- **Savaşları:** 1848 Macar Devrimi; Kırım Savaşı; 93 Harbi; Teselya İsyânı

**Macarlı İskender Paşa**[^1] veya doğum adıyla **János Derecskey** (d. 1829, [Derecske](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derecske) – ö. 1878 yazında, [Selânik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)), [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asker ve [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk)idir. [1848 Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve [Polonyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) mülteci gibi Osmanlı İmparatorluğu'na sığınarak Müslüman oldu. 1878 yazında [Teselya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teselya)'da bir [ayaklanma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teselya_%C4%B0sy%C3%A2n%C4%B1_%281878%29)yı kontrol altına almaya çalışınca öldürüldü.

## Hayatı

### Macaristan Krallığı'ndaki yaşamı

János Derecskey, 'da [Avusturya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Macaristan Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macaristan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1_%281526-1867%29)'ndaki [Derecske](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derecske) kasabasında asil bir [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) âileye doğdu. Erken yaşamı hakkında bilgi yoktur. [1848 Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'ne katıldı. 24 Kasım 1848'de, [Varad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varad) şehrinde teşkil edilmekte olan 55. Honvéd Taburu'na üsteğmen rütbesiyle katıldı. Aynı yılın Aralık ayında askerleriyle birlikte Transilvanya Ordusu'nda görev yaptı. 1 Nisan 1849'da yüzbaşı rütbesine terfî etti. 12 Haziran'da, başarılarından ötürü kendisine üçüncü dereceden Askerî Liyâkat Madalyası verildi. 20 Temmuz'da, komuta ettiği [Kızılkule Geçidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1lkule_Ge%C3%A7idi)'ndeki ileri karakol birliği, [Rus](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kuvvetleri tarafından mağlup edilerek [Eflak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eflak_Voyvodal%C4%B1%C4%9F%C4%B1) topraklarına çekilmek zorunda kaldı.[^2]

Macar Devrimi'nin akamete uğramasının üzerine Derecskey; Cumhurbaşkanı [Lajos Kossuth](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lajos_Kossuth) ve kabinesinin çoğu üyesi, [Yosef Bem](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Bem), [György Klapka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Klapka), [Henryk Dembiński](https://turkipedia.org/tr/wiki/Henryk_Dembi%C5%84ski), [Józef Wysocki](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Wysocki), [György Kmety](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Kmety), [Fischel Freund](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Mahmud_Hamdi_Pa%C5%9Fa), [Adolf Farkas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Osman_Pa%C5%9Fa), [Josef Kohlman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Feyz%C3%AE_Mehmed_Pa%C5%9Fa) ve diğer pek çok Macar ile [Polonyalılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) gibi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na ilticâ etti.[^3]

### Osmanlı İmparatorluğu'ndaki yaşamı

[Osmanlı Bulgaristanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_d%C3%B6neminde_Bulgaristan) genelinde mülteci kamplar kuruldu; Derecskey, [Vidin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidin)'e sığındı. Buradayken, birçok kişi Müslümanlığa geçerek (kendisi dâhil) Hristiyan inançlarını geride bıraktılar. Artık Macarlı İskender Bey olarak anılan Derecskey, 31 Ekim 1849'da [Yosef Bem](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B3zef_Bem) (Murad Paşa) ve Fâik Bey liderliğinde bir mülteci grubu ile Vidin'den [Şumnu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eumnu)'ya göçtü.[^4] [Osmanlı Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28modern_d%C3%B6nem%29)'na katılarak paşa, sonralarda [ferîk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fer%C3%AEk) yapıldı. Macarlı İskender Paşa, genellikle [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)'da işlev görmüştür.[^5] 1878 yazında, [Selânik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'te ve [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nin müteakiben, [Teselya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Teselya) genelinde gerçekleşen bir ayaklanmayı bastırmaya çalışırken 48-49 yaşlarında öldürüldü.[^6] Oğullarının eğitim masrafları, Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) tarafından karşılandı. Derecskey'in çocuklarından [Mehmet Fahri Şundur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Fahri_%C5%9Eundur), [PTT](https://turkipedia.org/tr/wiki/PTT)'nin ilk genel müdürüdür.[^7]

[^1]: Geniş, Kaan C.. 1848 Macar İhtilali ve Macar Mültecileri Meselesi. Halil Turgut, 2018, s. 129. <https://dergipark.org.tr/tr/pub/ijhe/issue/39012/439170>
[^2]: Derecskey János. Arcanum. <https://www.arcanum.com/en/online-kiadvanyok/Bona-bona-tabornokok-torzstisztek-1/szazadosok-az-184849-evi-szabadsagharcban-96F2/eletrajzi-adatok-989D/d-9AAB/derecskey-janos-9AD7/>
[^3]: Marz, Rasim. Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann. Frank & Timme, 2016, s. 81. <https://g.co/kgs/dUw7dBR>
[^4]: Nazır, Bayram. Osmanlı'ya Sığınanlar: Macar ve Polonyalı Mülteciler. Yeditepe Yayınevi, 2016, s. 132. <https://www.yeditepeyayinevi.com/urun/macar-ve-polonyali-multeciler-osmanli-ya-siginanlar-bayram-nazir-9789756480540>
[^5]: Kutlay, Evren. Osmanlı Sarayı'nda bir Macar Piyanist: Géza Hegyei. Orient-Institut Istanbul, 2023. <https://www.researchgate.net/publication/385970376_Osmanli_Sarayinda_bir_Macar_Piyanist_Geza_Hegyei>
[^6]: Yangın, İlhami. Osmanlı'da Sosyalizm. Bilgeoğuz Yayınları, 2009, s. 66. <https://www.google.com/books/edition/Osmanl%C4%B1_da_sosyalizm/fgdNAQAAIAAJ?hl=en>
[^7]: Ekşi, Emre Ö.. Derecskei İskender pasa története. Magyarország Ankarai Nagykövetsége és Isztambuli Főkonzulátusa, Haziran 2017, s. 20. <https://www.turkmacar.org.tr/wp-content/uploads/2019/09/Hirlevel-2017-juni.pdf>
