# Macar Osman Paşa > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Osman_Pa%C5%9Fa > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Macar Osman Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Macar_Osman_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0) ![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b4/Macar_Osman_Pasha.png) * (public-domain)* - **Yerli isim:** Sándor Adolf Farkas - **Doğum tarihi:** 30 Kasım 1822 / 1825 - **Doğum yeri:** Moravya, Avusturya İmparatorluğu - **Ölüm tarihi:** 29 Mayıs 1898; (72-75 yaşında) - **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm nedeni:** İntihar veya kalp krizi - **Eşi:** Emine Rıfatî Hanım - **Çocukları:** Nigâr Hanım - **Meslek:** Öğretmen - **Rütbesi:** Tümgeneral - **Hizmetyılları:** 1848–1898 - **Savaşları:** 1848 Macar Devrimi; Kırım Savaşı; 93 Harbi; Plevne Savunması **Macar Osman Paşa** veya doğum adıyla **Sándor Adolf Farkas** (30 Kasım 1822 / 1825, [Moravya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moravya) – 29 Mayıs 1898, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [Macar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarlar) asıllı askerî öğretmen ve Osmanlı ordusunda [Tümgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCmgeneral) rütbesine sahip olan Osmanlı [paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pa%C5%9Fa)sıdır.[^1] [1848 Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'nin başarısızlığa uğramasının ardından, pek çok Macar ve [Polonyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonyal%C4%B1lar) mülteci gibi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na sığındı ve Müslüman oldu. [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu_%28modern_d%C3%B6nem%29)na katılarak ölümüne dek neredeyse 50 yıl hizmet verdi. İlk [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) kadın şairlerden biri olan [Nigâr Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nig%C3%A2r_Han%C4%B1m)'ın babasıdır.[^2] ## Hayatı ### Gençlik yılları Sándor Adolf Farkas, ya 30 Kasım 1822'de[^3] ya da 1825'te,[^4][^5] [Avusturya İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [Moravya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moravya) bölgesinde Macar asıllı bir ailede doğdu. Erken yıllarına dair çok fazla bilgi bulunmamakla birlikte, ailesinin kendisi gençken [Varad](https://turkipedia.org/tr/wiki/Varad)'a taşındığı bilinmektedir.[^6] #### 1848 Macar Devrimi Farkas [1848 Macar Devrimi](https://turkipedia.org/tr/wiki/1848_Macar_Devrimi)'ne katıldı. [Erdel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erdel)'de, daha sonra Osmanlı paşası da olacak olan Polonyalı ulusal kahraman [yaver](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_subay%C4%B1)lerinden biri olmuştur. 27 Mart 1849'da, ve Bem'in komutası altında yapılan ve üç saat süren zaferle sonuçlanan bir çatışmada bulunmuştur. Farkas, [Gherla](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gherla)'da yüzbaşı olarak görev yaptı. Kendisinin devrimde son büyük bulunduğu çatışma [Caraș-Severin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cara%C8%99-Severin) bölgesinde gerçekleşti.[^7] Devrimin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine Farkas, [Lajos Kossuth](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lajos_Kossuth) ve kabinesinin çoğu üyesi, Jozef Bem, [György Klapka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gy%C3%B6rgy_Klapka), , , , [Fischel Freund](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macar_Mahmud_Hamdi_Pa%C5%9Fa) ve diğer pek çok Macar ve Polonyalılar gibi [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na iltica etti.[^8] ### Osmanlı İmparatorluğu'nda yaşamı #### Kırım Savaşı [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'na yerleştikten kısa bir süre sonra [İslam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slam)'a geçerek *Osman Nihalî* adını aldı. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katılmış ve hızla askeri rütbelerde yükseldi. Binbaşı olarak [Ömer Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'nın yaverlerinden biri olarak görev yapmış ve savaşın çoğunlukla [Tuna](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuna) cephesinde aktif oldu. Bir süreliğine Farkas, [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m)'a gönderilen [Britanyalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Britanya_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) askerlerin Başkomutanı genelkurmayına atandı.[^9] #### Evliliği 1850'lerin başında Farkas, Sadrazam [Mehmed Fuad Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ke%C3%A7eciz%C3%A2de_Fuad_Pa%C5%9Fa)'nın mühürdarı olan İzmirli Nûri Bey'in kızı Emine Rıfatî Hanım ile evlendi. Yaklaşık 30 yıl boyunca mutlu bir evlilik sürdükleri söylenmesine rağmen, Farkas'ın yaşamının son yıllarında boşandılar. Bu evlilikten 1856 yılında, Kırım Savaşı'nın hemen ardından doğan çocuklardan biri [Nigâr Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nig%C3%A2r_Han%C4%B1m) olup, ilk Türk kadın şairlerinden biridir. Ali adında bir oğulları daha oldu.[^10] ### Sonraki yaşamı #### 93 Harbi 1870 yılında Farkas, Sultan [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz) tarafından öğretmen olarak atandı. [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi) sırasında Farkas, [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1) sırasında Sultan [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in İstanbul'dan [Gazi Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa)'ya emirlerini iletmekle bizzat görevlendirildi. Bir keresinde, bir mesaj iletmeye çalışırken Rus [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari)leri tarafından neredeyse öldürülüyordu. Savaş sırasında çoğunlukla İstanbul'da bulunan Farkas, evinde Macar ziyaretçileri ağırladı. 20 Temmuz 1888'de Farkas'a paşa unvanı verildi.[^11] #### Budapeşte ziyareti 1880'lerin sonlarında [Budapeşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budape%C5%9Fte)'yi ziyaret eden Farkas, baş editörü ( eşi) ile görüştü. Borostyáni, Farkas'ı "cesur ve yaşlı bir adam" olarak tanımlamıştı. Farkas'ın nadiren [Macarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Macarca) konuştuğunu, ancak [Avusturya-Macaristan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya-Macaristan_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'daki gelişmeleri gazeteler aracılığıyla takip ettiğini belirtti. Ailesiyle vakit geçirmesinin yanı sıra en keyif aldığı uğraşlar arasında büyük kütüphanesindeki kitapları okumak ve piyano başta olmak üzere müzik yapmak yer almaktaydı. Farkas'ın harem'i ve Emine Rıfatî Hanım dışında birkaç eşi daha bulunmaktaydı; bunlardan biri [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) bir kadındı.[^12] ![Oturanlar (soldan sağa): Emine Rıfatî Hanım, Adolf Farkas, Nigâr Hanım'ın en küçük oğlu Salih Keramet ve Nigâr Hanım. Ayakta duranlar (soldan sağa): Nigâr'ın ortanca çocuğu Feridun, en büyük oğlu Münir ve eşi İhsan Bey](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/28/Macar_Osman_Pasha%27s_Family.jpg) *Oturanlar (soldan sağa): Emine Rıfatî Hanım, Adolf Farkas, Nigâr Hanım'ın en küçük oğlu Salih Keramet ve Nigâr Hanım. Ayakta duranlar (soldan sağa): Nigâr'ın ortanca çocuğu Feridun, en büyük oğlu Münir ve eşi İhsan Bey (public-domain)* #### Ölümü Farkas, 29 Mayıs 1898'de 72-75 yaşları arasında öldü. Ölüm nedeni tartışma konusudur. Günlük yürüyüşünü yaptığı sırada [Büyükada](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkada)'da kalp krizi geçirip denize düştüğü söylenmektedir.[^13] Ancak kızı [Nigâr Hanım](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nig%C3%A2r_Han%C4%B1m), anılarında babasının intihara meyilli biri gibi görünmediğini yazmış olsa da, Farkas'ın ölümüne tanık olanlar askerî üniforma içindeki bir adamın yardım istemek yerine kasten denize atlayarak boğulduğunu ifade etmişlerdi. Eğer gerçekten intihar ettiyse, bunun nedenleri bilinmemektedir; ancak Farkas'ın ailesini ve memleketini çok özlediği için melankolik ve nostaljik olduğu biliniyordu. Bu durum Farkas için intihar motivasyonu olabilirdi. Farkas'ın ölümüne Macaristan'dan taziye sunanlar arasında milletvekili de yer aldı.[^14] Farkas'ın ölümünden sonra Nigâr Hanım, [Kaloşvar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalo%C5%9Fvar)'daki babasına ait mümkün olduğunca çok eşyanın gönderilmesi talebiyle bir taziye mektubu aldı. Nigâr Hanım "şövalye ruhlu" Macar milletine babasının eşyalarını emanet etmenin kendisi için bir onur olacağını yazarak cevap verdi. Nigâr Hanım, bu mektubu ve Farkas'ın eşyalarını en büyük oğlu Münir'e verdi; Münir ise bunları, önemli bir Osmanlı-Macar paşası olan müzeye göndermesi için teslim etti. Széchenyi, "Macar ve Polonyalı mültecilerin çoğu ya vefat etti ya da ülkeyi terk etti. Bu nedenle devrimcilerin Türkiye'de geride bıraktıkları her şeyi müzeye ulaştırmaya çalışacağım" diye Münir'e yazdı.[^15] [^1]: Çıkar, Jutta R. M.. Türkischer Biographischer Index. K. G. Saur Verlag, 2004, s. 770. [^2]: Deringil, Selim. Conversion and Apostasy in the Late Ottoman Empire. Cambridge University Press, 2012, s. 169. [^3]: Atlasz, Márton. Nigar Hanum egy Török Költönö. Pesti Napló, 29 Aralık 1912, s. 33. [^4]: Çıkar, Jutta R. M.. Türkischer Biographischer Index. K. G. Saur Verlag, 2004, s. 770. [^5]: Strauss, Johann. Islamische Grenzen und Grenzübergänge. Peter Lang, 2007, s. 133. [^6]: Atlasz, Márton. Nigar Hanum egy Török Költönö. Pesti Napló, 29 Aralık 1912, s. 33. [^7]: Farkas Oszmán Basa. 12 Haziran 1898, s. 414-415. [^8]: Marz, Rasim. Ali Pascha – Europas vergessener Staatsmann. Frank & Timme, 2016, s. 81. [^9]: Farkas Oszmán Basa. 12 Haziran 1898, s. 414-415. [^10]: L., R.. Nigar Hanum hagyatéka. Pesti Napló, 21 Haziran 1925, s. 12. [^11]: Farkas Oszmán Basa. 12 Haziran 1898, s. 414-415. [^12]: Borostyáni, Nándor. Nygjar hanym. 2 Mart 1890, s. 3. [^13]: Farkas Oszmán Basa. 12 Haziran 1898, s. 414-415. [^14]: Atlasz, Márton. Nigar Hanum egy Török Költönö. Pesti Napló, 29 Aralık 1912, s. 33. [^15]: Egy török költönö. Pesti Napló, 26 Haziran 1898, s. 16.