# Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ma'm%C3%BBret%C3%BC'l-Az%C3%AEz_Vilayeti
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ma%27m%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayeti (CC-BY-SA-4.0)

![Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti (1900)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Mam%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayet%2C_Ottoman_Empire_%281900%29.svg/1280px-Mam%C3%BBret%C3%BC%27l-Az%C3%AEz_Vilayet%2C_Ottoman_Empire_%281900%29.svg.png)
*Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti (1900) (Map-of-Ottoman-Empire-in-1900-German.svg : \* Map-of-Ottoman-Empire-in-1900-Latvian.svg : Juris Tiltins derivative work: NNW ( talk ) derivative work: Underlying lk ( talk ), public-domain)*

- **Native name:** Ma'mûretü'l-Azîz Vilâyeti
- **Subdivision:** Vilayeti
- **Nation:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Year start:** 1879
- **Year end:** 1922
- **P:** Diyâr-ı Bekr Eyaleti
- **S:** Türkiye
- **Capital:** Elazığ
- **Stat year:** Müslüman, 1914; Yunan, 1914; Ermeni, 1914
- **Stat pop:** 446379; 971; 79821

![Ma‘mûretü'l-Azîz'in haritası (1892)](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b5/CUINET%281892%29_2.339_Mamuret-ul-Aziz_Vilayet.jpg/1280px-CUINET%281892%29_2.339_Mamuret-ul-Aziz_Vilayet.jpg)
*Ma‘mûretü'l-Azîz'in haritası (1892) (This file is from the Mechanical Curator collection , a set of over 1 million images scanned from out-of-copyright books and released to Flickr Commons by the British Library in London, England. View in BL Georeferencer View image on Flickr View all images from book View catalogue entry for book ., public-domain)*

**Ma'mûretü'l-Azîz Vilayeti**,[^1] veya **Harput Vilayeti**, 1864 yılında [Teşkil-i Vilayet Nizamnamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Te%C5%9Fkil-i_Vil%C3%A2yet_Nizamn%C3%A2mesi) uyarınca kurulan [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) vilayetidir.

1879 yılında [Erzurum Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum_Vilayeti)'nden ayrılan [Dersim Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dersim_Vilayeti) 1886 yılında bu vilayete dâhil edildi. İleride Ermeni Tehciri sırasında adı geçecek [Altı Vilayet (Osmanlı İmparatorluğu)|Vilayet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vil%C3%A2yat-%C4%B1_Sitte)'ten birisidir. Vilayet [Fırat](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1rat) ve [Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Murat_Nehri) nehri vadileri arasında yer alıyordu. Kuzeybatısında [Sivas Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Vilayeti) yer alıyordu.

## Tarihi

Vilayet, 1879-80'de [Malatya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malatya)'yı da içeren [Diyarbekir Vilayeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbekir_Vilayeti)'nin bir kısmından oluşturuldu.[^2] 1888'de bir imparatorluk emriyle Hozat Vilayeti, Mamuret ul-Aziz'e bağlandı.[^3]

## Sancakları

![Osmanlı alfabesiyle yazılmış Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti'nin 1907 haritası](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c1/Mamuretul_Aziz_Vilayet_%E2%80%94_Memalik-i_Mahruse-i_Shahane-ye_Mahsus_Mukemmel_ve_Mufassal_Atlas_%281907%29.jpg/1280px-Mamuretul_Aziz_Vilayet_%E2%80%94_Memalik-i_Mahruse-i_Shahane-ye_Mahsus_Mukemmel_ve_Mufassal_Atlas_%281907%29.jpg)
*Osmanlı alfabesiyle yazılmış Ma‘mûretü'l-Azîz Vilayeti'nin 1907 haritası (Mehmed Nasrullah, Mehmed Rüşdi, Mehmed Eşref, public-domain)*

1909'da Ma'mûretü'l-Azîz'in sancakları, kazaları ve nahiyeleri:

## Valileri

- [Ömer Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96mer_Fevzi_Pa%C5%9Fa) (1845-1846)
- Kütahyalı Hacı Ali Paşa (1846)
- Yakup Paşa (1846)
- Samakolu Hüsrev Paşa (1846)
- Kütahyalı Hacı Ali Paşa (1846-1847)
- Mustafa Sabri Paşa (1847-1849)
- Gürcü Yusuf Paşa (1849-1850)
- Osman Nuri Paşa (1850-1851)

[^1]: Vilayet of Ma'muretül'aziz, Redhouse Yeni Türkçe-İngilizce Sözlük, On İkinci Basım, Redhouse Yayınevi, 1991, ISBN 975-413-022-1, p. 729, Ma'mûretü'l-Azîz, Ma'muretül Aziz veya Mamûretü'l-Azîz (Osmanlıca: Vilâyet-i Ma'muretül'azizor Ma'muretül'aziz Vilâyeti, Ma'muretül'aziz Vilâyeti Salnamesi , 1894, Ma'muretül'aziz Vilâyeti Salnamesi , Ma'muretül'aziz Vilâyet matbaası, [Elazığ], 1312 [1894]. in the website of Hathi Trust Digital Libray. <http://books.google.com/books?id=V4UgAAAAMAAJ&q=%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA+%D9%85%D8%B9%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%8A%D8%B2&dq=%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%8A%D8%AA+%D9%85%D8%B9%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A9+%D8%A7%D9%84%D8%B9%D8%B2%D9%8A%D8%B2&hl=en&ei=6V34TZyGI4TsuAPas4GDDA&sa=X&oi=book_result&ct=result&resnum=1&sqi=2&ved=0CCsQ6AEwAA>
[^2]: Mesrob K. Krikorian. Armenians in the Service of the Ottoman Empire: 1860-1908. Routledge, 1977, s. 18. <https://books.google.com/books?id=do89AAAAIAAJ&pg=PA18>
[^3]: Mesrob K. Krikorian. Armenians in the Service of the Ottoman Empire: 1860-1908. Routledge, 1977, s. 39. <https://books.google.com/books?id=do89AAAAIAAJ&pg=PA39>
