# Müsâmeretü'l-Ahbâr > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCs%C3%A2meret%C3%BC'l-Ahb%C3%A2r > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Müsâmeretü'l-Ahbâr, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCs%C3%A2meret%C3%BC%27l-Ahb%C3%A2r (CC-BY-SA-4.0) ![Kitabın orijinal el yazmasının ilk sayfası.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/95/M%C3%BCs%C3%A2meret%C3%BC%27l-Ahb%C3%A2r_ilk_sayfa.png) *Kitabın orijinal el yazmasının ilk sayfası. (Kerimüddin Mahmud-i Aksarayî, public-domain)* - **Diğer adlar:** Tezkire-i Aksarâyî - **Tür:** Tarih - **Tarih:** 1323 - **Menşei:** Aksaray, Anadolu - **Diller:** Farsça - **Yazar:** Kerimüddin Mahmud-i Aksarayî - **Adanan:** Timurtaş - **Konular:** İlhanlılar, Anadolu Selçuklu Devleti ***Müsâmeretü'l-Ahbâr*** (مسامرة الأخبار) ya da ***Tezkire-i Aksarâyî***, İlhanlı Hanı [Ebu Said Bahadır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Said_Bahad%C4%B1r)'ın tahta oturmasıyla Anadolu valisi tayin edilen [Emir Çoban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_%C3%87oban)'ın oğlu [Timurtaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Timurta%C5%9F) adına [Kerimüddin Mahmud-i Aksarayî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim%C3%BCddin_Mahmud-i_Aksaray%C3%AE) tarafından [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) yazılan eser. 1323 yılında tamamlanan eser günümüzde [İbn Bîbî](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_B%C3%AEb%C3%AE)'nin [*el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ev%C3%A2mir%C3%BC%27l-Al%C3%A2iyye_fi%27l-um%C3%BBri%27l-Al%C3%A2iyye)sinin ardından Selçuklu tarihi hakkındaki en önemli kaynak olarak kabul edilmektedir.[^1] Kitap Anadolu'nun İlhanlı hakimiyeti hakkındaki tarihi hakkında bilgiler vermektedir.[^2] Anadolu Selçuklu Devleti'nin gerileme dönemi hakkında [*el-Evâmirü'l-Alâiyye fi'l-umûri'l-Alâiyye*](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ev%C3%A2mir%C3%BC%27l-Al%C3%A2iyye_fi%27l-um%C3%BBri%27l-Al%C3%A2iyye)nin bittiği 1282 yılından 1323 yılına kadar en önemli kaynak konumundadır. Aksarayî eserini yazarken [İbn Abdürabbih](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0bn_Abd%C3%BCrabbih)'in [*el-İkdü'l-Ferîd*](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-%C4%B0kd%C3%BC%27l-Fer%C3%AEd), [Beydavi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyz%C3%A2v%C3%AE)'nin [*Nizâmü't-Tevârih*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m%C3%BC%27t-Tev%C3%A2rih) ve [Ebû Bekir Sûlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Bekir_S%C3%BBl%C3%AE)'nin [*Kitâbü'l-Evrâk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC%27l-Evr%C3%A2k) adlı eserleri ile bazı [selçuknâme](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sel%C3%A7ukn%C3%A2me)lerden faydalanmıştır. Ayrıca [Müneccimbaşı Ahmed Dede](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCneccimba%C5%9F%C4%B1_Ahmed_Dede) [*Câmiu'd-Düvel*](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2miu%27d-D%C3%BCvel) eserini, [Kadı Ahmed Negîdî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Ahmed_Neg%C3%AEd%C3%AE) ise [*el-Veledü'ş-şefîk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Veled%C3%BC%27%C5%9F-%C5%9Fef%C3%AEk) isimli eserini yazarken Anadolu Selçukluları ile ilgili konularda *Müsâmeretü'l-Ahbâr*ı kaynak olarak kullanmışlardır. Eser günümüz Türkçesine ilk olarak [Nuri Gençosman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Gen%C3%A7osman) tarafından çevrilmiş, tam çevirisi ise [Mürsel Öztürk](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCrsel_%C3%96zt%C3%BCrk) tarafından yapılmıştır. ## Eserin bölümleri Dört bölüm halinde yazılan eserin ilk bölümünde rumî, arabî, yezdicird ve celalî takvimlerden bahsedilmektedir. İkinci bölümde [Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed)'den başlayarak [Dört Halife](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%B6rt_Halife), [Emevî halifeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emev%C3%AE_halifeler_listesi) ve [Abbasî halifeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AE_halifeler_listesi) özetle anlatılmaktadır. Üçüncü bölümde [Büyük Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin kuruluşu ve yıkılışına, [Anadolu Selçuklu Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu_Sel%C3%A7uklu_Devleti)'nin kuruluşundan [II. Gıyaseddin Keyhüsrev](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._G%C4%B1y%C3%A2seddin_Keyh%C3%BCsrev) dönemine kadar olan zamana değinilmektedir. Dördüncü ve son bölümde ise Anadolu Selçuklu Devleti'nin son 75 yıllık tarihini anlatmakta olup kitabın da en hacimli kısmını oluşturmaktadır. ## Eserin üslubu Kitabın ilk üç bölümünde olayları yalın bir dille ve özetleyerek aktaran Aksarayî kitabın asıl önemli kısmını oluşturulan dördüncü bölümde bu üslubunu bırakarak süslü bir dile başvurmuştur. İran edebî tarihçiliğinin etkilerinin görüldüğü bu bölümde dili süslemek ve görüşlerinin haklılığını doğrulamak amacıyla sık sık ayet, hadis, ünlü sözler ve Farsça ile Arapça şiirler aktarmıştır. Ancak aktarılan bu şiir ve sözler zaman zaman anlatım bütünlüğünü bozacak raddede olmuştur. Eserdeki şiirlerin çoğunun şairinin ismini vermeyen Aksarayî eserinde şiirini aktardığı şairlerden yalnızca [Hakanî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hakan%C3%AE), [Mütenebbî](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCtenebb%C3%AE), [Emir Mu'izzî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Emir_Mu%27izz%C3%AE), [Fidevsî-yi Tusî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fidevs%C3%AE-yi_Tus%C3%AE), [Kabûs bin Vuşmgîr](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kab%C3%BBs_bin_Vu%C5%9Fmg%C3%AEr), [Rıza Baba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arka_Sokaklar_karakterleri_listesi) ve [Senai-yi Gaznevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Senai-yi_Gaznev%C3%AE)'nin ismini zikretmektedir. Ayrıca aktarılan şiirlerin bir kısmı da [madde tarih](https://turkipedia.org/tr/wiki/Madde_tarih)lerden oluşmaktadır. Ayrıca eserde olayların arasına yerleştirilen tembihler ile okuyucuya ders vermek ve düşündürmek amaçlanmış, bu yönüyle de kitap [siyasetname](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siy%C3%A2setn%C3%A2me)ye benzetilmiştir. [^1]: Müsameretü'l - Ahbar. radikal.com.tr. [^2]: Taneri, Aydın. MÜSÂMERETÜ'L-AHBÂR'IN TÜRKİYE SELÇUKLULARI DEVLET TEŞKİLATI BAKIMINDAN DEĞERİ. ankara.edu.tr.