# Mürsel Bakü

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCrsel_Bak%C3%BC
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mürsel Bakü, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCrsel_Bak%C3%BC (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/6b/Mursel_Baku.jpg)
* (NA, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1881
- **Doğum yeri:** Erzurum, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Mezaryeri:** Zincirlikuyu Mezarlığı, İstanbul
- **Bağlılığı:** Osmanlı İmparatorluğu, (1901-1919); Türkiye, (1921-1938)
- **Hizmet yılları:** 1901-1938
- **Rütbesi:** Tümgeneral
- **Komuta ettikleri:** 11. Süvari Tugayı, 34. Tümen, 2. Süvari Tümeni, 32. Tümen, 12. Tümen, 5. Kafkas Tümeni; 6. Süvari Tümeni, 1. Süvari Tümeni, 7. Kolordu (vekil), 2. Süvari Tümeni, 23. Piyade Tümeni, Süvari Müfettişi, Piyade Müfettiş Yardımcısı, Askeri Yargıtay üyesi
- **Savaşları:** Balkan Savaşları; I. Dünya Savaşı; Kurtuluş Savaşı
- **Sonraki işi:** TBMM Kocaeli Milletvekili

![Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Mürsel Bakü'nün kabri.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d2/20240425_132845_Mursel_Baku.jpg/1280px-20240425_132845_Mursel_Baku.jpg)
*Devlet Büyükleri Anıt Mezarlığı'nda Mürsel Bakü'nün kabri. (HalitBaris, CC0-1.0)*

**Mürsel Bakü** (1881, [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum) - 22 Eylül 1945, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda önemli görevler üstlenmiş, [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC) ve [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir) şehirlerini düşman işgalinden kurtarmış, sonrasında bir dönem milletvekilliği yapmış [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) asıllı Türk askeridir. 9 Eylül 1922 sabahı, 1. Süvari Tümeni'nin komutanı olarak [İzmir'e ilk giren](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir%27in_Kurtulu%C5%9Fu) Türk paşasıdır.

1904 yılında [Harp Akademisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara_Harp_Enstit%C3%BCs%C3%BC)'ni bitirdi ve mümtaz yüzbaşı oldu. I. Dünya Savaşı sonundaki dönemde [Batum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batum)'da 5. Kafkas Piyade Tümeni komutanlığı yaptı. Eylül 1918'de [Nuri Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nuri_Killigil)'nın komutasındaki [Kafkas İslam Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_%C4%B0slam_Ordusu) ile [Bakü Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC_Muharebesi_%281918%29)'ne katılarak [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'nün [Ermeni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeniler) [Taşnak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermeni_Devrimci_Federasyonu)'larından ve [Bolşevik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bol%C5%9Fevizm)'lerden kurtulmasını ve 28 Mayıs 1918'de kurulmuş olan [Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan_Demokratik_Cumhuriyeti) hükûmetinin [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'den [Bakü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bak%C3%BC)'ye taşınmasını sağladı.

Birinci Dünya Savaşı'nın bitiminde [İngilizler](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngilizler) tarafından tutuklandı ve [Malta sürgünleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malta_s%C3%BCrg%C3%BCnleri) arasında yer aldı. Serbest bırakılmasından sonra 3 Kasım 1921 tarihinde [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)'ya geçerek [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı.

[Büyük Taarruz](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Taarruz)'da 1. Süvari Tümeni'ne komuta etti. 31 Ağustos 1922 tarihinde [Mirliva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirliva) rütbesine terfi etti ve Paşa oldu. [İzmir](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir)'e giren ilk Türk generali olarak Türk bayrağını Hükûmet Konağına çeken [Yüzbaşı Şerafettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eerafettin_%C4%B0zmir)'e komutanlık etti. 7. Kolordu Komutanlığına bir süre vekalet etti. Bu sürede [Şeyh Said İsyanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeyh_Said_%C4%B0syan%C4%B1)'nın bastırılmasında görev aldı.

23 Ağustos 1938 tarihinde askerlikten emekli oldu. [TBMM](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye_B%C3%BCy%C3%BCk_Millet_Meclisi) VII. Dönem [Kocaeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaeli) milletvekilliği yaptı. 1945 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da öldü.