# Mümtaz Mahal

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCmtaz_Mahal
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mümtaz Mahal, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCmtaz_Mahal (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/2a/Mumtaz_Mahal.jpg)
* (http://www.exoticindiaart.com/artimages/mb77.jpg, public-domain)*

- **Veraset:** Padişah begüm
- **Hüküm süresi:** 30 Ocak 1628 – 17 Haziran 1631
- **Önce gelen:** Nur Cihan
- **Sonra gelen:** Cihanara Begüm
- **Eşi:** Şah Cihan
- **Çocukları:** EvrengzibDârâ ŞükûhCihanara BegümGevherara Begüm
- **Tam ismi:** Ercümend Banu Begüm
- **Babası:** Ebü'l-Hasan Âsaf Han
- **Annesi:** Divanci Begüm
- **Doğum tarihi:** 27 Nisan 1593
- **Doğum yeri:** Agra, Babür İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Burhanpur, Babür İmparatorluğu
- **Defin yeri:** Tac Mahal, Agra, Hindistan
- **Dini:** Şii İslam

**Mümtaz Mahal** (d. 27 Nisan 1593[^1] - ö. 17 Haziran 1631) ([Urduca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Urduca): ممتاز محل; adının anlamı "sarayın sevgili süsü") ([Devanagari](https://turkipedia.org/tr/wiki/Devanagari): मुमताज़ महल) ya da **Ercümend Banu Begüm**, [Hint](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hintler)-[Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler)-[Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar)[^2] [Babür İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler)'nun 5. Hükümdarı [Şah Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eah_Cihan)'ın 3. ve en gözde eşi. Adına yapılan [Tac Mahal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tac_Mahal) anıt mezarı, tarihin en önemli mimari eserlerinden sayılmaktadır. 7 Temmuz 2007'de New7Wonders Vakfı tarafından düzenlenen oylama sonucunda [Dünyanın Yeni Yedi Harikası](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCnyan%C4%B1n_Yeni_Yedi_Harikas%C4%B1)ndan biri seçilmiştir.

## Hayatı

![Babür İmparatoru Şah Cihan'ın, doğum sırasında ölen eşi Mümtaz Mahal'in anısına Agra'da yaptırdığı Tac Mahal anıt mezarının 1863-1869 yılları arasında Samuel Bourne tarafından çekilen fotoğrafı.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/81/Sambourneagra1860s.jpg/1280px-Sambourneagra1860s.jpg)
*Babür İmparatoru Şah Cihan'ın, doğum sırasında ölen eşi Mümtaz Mahal'in anısına Agra'da yaptırdığı Tac Mahal anıt mezarının 1863-1869 yılları arasında Samuel Bourne tarafından çekilen fotoğrafı. (Samuel Bourne, 1834–1912, public-domain)*

![Tac Mahal ve ünlü yansıması.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/6e/Taj_Mahal_2%2C_Agra%2C_India.jpg/1280px-Taj_Mahal_2%2C_Agra%2C_India.jpg)
*Tac Mahal ve ünlü yansıması. (Vyacheslav Argenberg, CC-BY-4.0)*

1593'te imparatorluğun başkenti [Agra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Agra)'da doğdu. Babası [İranlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ranl%C4%B1lar) soylu ve [Babürlüler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bab%C3%BCrl%C3%BCler) veziri olan [Mirza Giyas Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mirza_Giyas_Bey)'in oğlu [Ebü'l-Hasan Âsaf Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BC%27l-Hasan_%C3%82saf_Han), annesi İranlı soylulardan Kazvinli Hoca Gıyasüddin'in kızı Divanci Begüm, halası[^3] ise [Cihangir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihangir)'in eşi [Nur Cihan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nur_Cihan)'dır.[^4]

Mümtaz Mahal, 14 yaşında sözlendiği ve daha sonra Babür İmparatoru olunca Şah Cihan adını alacak olan Şehzade Hürrem ile 10 Mayıs 1612'de 19 yaşındayken evlendi.

Bir isyanı bastırmak için ordularıyla Burhanpur'a giden Şah Cihan'a, dokuz aylık hamile olmasına rağmen her zamanki gibi eşlik eden Mümtaz Mahal, Burhanpur'da Gauhara Begüm adlı 14. çocuğunu doğururken 38 yaşında öldü. Tac Mahal bitip nakledilene kadar, bedeni 23 yıl boyunca Burhanpur'da kaldı, ardından Tac Mahal anıt mezarına gömüldü. Mimari eserlerde atalarının tercih ettiği sarı kum taşı yerine Şah Cihan, tutkuyu sembolize eden beyaz mermer kullanılmasını tercih etmiştir.

Şah Cihan, efsaneleşen sevgisi ve güvenini, imparatorluk mührünü Mümtaz Mahal'e emanet ederek göstermişti.[^5] Son yıllarında tahttan indirilerek oda hapsinde tutulan ölümsüz aşkı Şah Cihan, ölümünden sonra yanına defnedilmiştir.

## Çocukları

1. Şehzadi Hürünnisa Begüm (1613 - 1616) 2. Şehzadi [Cihanara Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cihanara_Beg%C3%BCm) (1614 - 1681) 3. Şehzade [Dara Şükuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%A2_%C5%9E%C3%BCk%C3%BBh) (1615 - 1659) 4. Şehzade Şah Şüca (1616 - 1660) 5. Şehzadi Ruşenara Begüm (1617 - 1671) 6. Badşah [Muhammed Evrengzib](https://turkipedia.org/tr/wiki/Evrengzib) (1618 - 1707) 7. Şehzade İzed Bahş (1619 - 1622) 8. Şehzadi Süreyya Banu Begüm (1621 - 1628) 9. Şehzade Murad Bahş (1624 - 1661) 10. Şehzade Lüftullah (1626 - 1628) 11. Şehzade Devlet Afza (1628 -?) 12. Şehzadi Hüsnara Begüm (1630 -?) 13. Şehzadi [Gevherara Begüm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gevherara_Beg%C3%BCm) (1631 - 1707)

[^1]: Marmaduke William Pickthall, Muhammad Asad Islamic Culture, 49. cilt https://books.google.com/books?id=839CAAAAYAAJ&q=17+april+1593 <https://books.google.com/books?id=839CAAAAYAAJ&q=17+april+1593>
[^2]: L. Canfield, Robert; Jonathan Haas (2002).Turko-Persia in Historical Perspective. Cambridge University Press. ISBN 0-521-52291-9, 9780521522915, s.20.
[^3]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 39, sayfa: 337 https://islamansiklopedisi.org.tr/tac-mahal <https://islamansiklopedisi.org.tr/tac-mahal>
[^4]: The Ain i Akbari, Ebü’l-Fazl el-Allâmî. <http://persian.packhum.org/persian/main?url=pf%3Ffile%3D00702015%26ct%3D304%26rqs%3D181>
[^5]: The Complete Taj Mahal: And the Riverfront Gardens of Agra, Ebba Koch, Aug 2006, Thames & Hudson Ltd, ISBN 0-500-34209-1, s.19.
