# Müftüoğlu Ahmed Hikmet > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCft%C3%BCo%C4%9Flu_Ahmed_Hikmet > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Müftüoğlu Ahmed Hikmet, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCft%C3%BCo%C4%9Flu_Ahmed_Hikmet (CC-BY-SA-4.0) - **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu - **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye - **Yattığı yer:** Maçka Mezarlığı - **Meslek:** Yazar ve diplomat **Müftüoğlu Ahmed Hikmet** (3 Haziran 1870 - 19 Mayıs 1927), Türk yazar ve diplomat. Diplomat olarak görev yaparken bir yandan da edebiyatla uğraşmış olan Ahmed Hikmet Bey; başlangıçta [Servet-i Fünûn edebiyat akımı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Servet-i_F%C3%BCn%C3%BBn_edebiyat%C4%B1) içinde yer almış, daha sonra bu toplulukla bağlarını kopararak [Türkçülük](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) akımını benimsemiş bir yazardır. Hikâyelerini topladığı "*Çağlayanlar*" adlı kitabı, uyandırdığı milliyetçilik duyguları ile millî edebiyatta önemli yere sahiptir. ## Yaşamı 1870'te [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da dünyaya geldi. Babası şair Yahya Sezai Efendi idi.[^1] Ailesi dönemin ulema sınıfındandı; dedesi Mora Müftüsü Abdülhalim Efendi idi. Babasını yedi yaşında iken kaybetti, ağabeyinin himayesinde büyüdü. Eğitimine Soğukçeşme Askerî Rüşdiyesi'nde başladı; [Galatasaray Sultanisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)’nde devam etti. Bu okulda [Tevfik Fikret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Fikret) ile tanışıp arkadaşlık kurdu. Edebiyat merakı lise yıllarında başladı. İlk eseri olan “*Leyla Yahut Bir Mecnun’un İntikamı*” lisede iken yayımlandı.[^2] Galatasaray Lisesi'ndeki öğrenimini tamamladıktan sonra 1889'da Hariciye Nezareti'ne bağlı Şehbenderlik Hizmetleri Kalemi'nde stajyer memur olarak göreve başladı. Aynı yıl içinde Matbuat-ı Dahiliye Kalemi'ne geçti. Daha sonra 1891'de Takvim-i Vekayi İdaresi'nde mütercim yardımcılığı görevinde bulundu.[^3] [Pire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pire_%28%C5%9Fehir%29) (Yunanistan) ve [Poti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poti) (Kafkasya) şehbenderliğine vekalet etme göreviyle bir süre İstanbul’dan uzakta bulundu; 1896'da İstanbul'a geri döndü ve eski işine devam etti. Edebiyata olan ilgisini çeviri yaparak sürdüren Ahmet Hikmet, Fransızca’dan iki çeviri eser yayımladı (tarımla ilgili “*Patates*”; kadın güzelliği ve cilt bakımıyla ilgili “*Tuvalet yahut Letâfet-i Aza*” adlı çeviriler). 1896'den itibaren [Servet-i Fünûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Servet-i_F%C3%BCn%C3%BBn_edebiyat%C4%B1) adlı edebiyat topluluğuna katıldı. [*İkdam*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kdam) ve [*Servet-i Fünûn*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Servet-i_F%C3%BCn%C3%BBn) dergilerinde yayımladığı yazıları “*Haristan*” ve “*Gülistan*” adlı iki eserde topladı. Bu eserlerde hayal ürünü konular işlemekte, anlaşılması güç ağır bir dil kullanmaktaydı. 1898-1908 arasında Galatasaray Sultanisi’nde ders verdi; bir yandan da Hariciye Nezareti’ndeki görevine devam etmekteydi. Bu yıllarda [Ahmet Haşim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmet_Ha%C5%9Fim)’in öğretmeni oldu. II. Meşrutiyet’in ilanından sonra Ticaret ve Ziraat Nezareti’nde yeni bir göreve başladıysa da kısa süre sonra tekrar Hariciye Nezareti’ne döndü. [Galatasaray Sultanisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Galatasaray_Lisesi)’ndeki hocalık görevini ise [Tevfik Fikret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tevfik_Fikret) bu liseye müdür olunca bıraktı. [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn)’da Edebiyat Fakültesi Fransız ve Alman edebiyatları hocalığına başladı. Bu dönemde dil ve konu yönünden eskisinden çok farklı eserler verdi. Artık [Türkçülük](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7%C3%BCl%C3%BCk) ve yeni lisan hareketini benimsemişti. 1908 yılında [Türk Derneği](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Derne%C4%9Fi)’nin 1911’de [Türk Yurdu](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Yurdu) Derneği’nin kurucu üyesi olarak hizmet verdi. Türkçülük akımına bağlı öykülerini arı Türkçeciliğe yöneldiği “*Çağlayanlar*” (1922) adlı kitapta topladı. Tek romanı olan “*Gönül Hanım*" (1970) [Tasvir-i Efkar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tasv%C3%AEr-i_Efk%C3%A2r) Gazetesi'nde tefrika edildi. Bu eserde Turancılık ülküsünü savundu. 1913-1918 arasında Peşte Başşehbenderi idi; [mütareke döneminde](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul%27un_%C4%B0%C5%9Fgali) İstanbul'a döndü. Harp malzemeleriyle ilgili bir komisyonun başkanı sıfatıyla [Peşte](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pe%C5%9Fte), [Viyana](https://turkipedia.org/tr/wiki/Viyana) ve [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'de bulundu. 1924 yılında Halife [Abdülmecid Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid_Efendi)'nin baş mabeyinciliğini yaptı. 1926'da Ankara'da Hariciye Müsteşar vekaletini üstlendi, aynı yıl içinde bakanlığın müsteşarı oldu. 1927 yılında İstanbul'da karaciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybetti. Maçka Mezarlığı'na defnedildi.[^4] ## Eserleri ### Roman ve Hikâye - 1891: *Leyla yahut Bir Mecnunun İntikamı* (Uzun hikâye) - 1901: [*Haristan ve Gülistan*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haristan_ve_G%C3%BClistan) (Hikâye) - 1920: [*Gönül Hanım*](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6n%C3%BCl_Han%C4%B1m) (Roman - İlk tefrika tarihi) - 1922: [*Çağlayanlar*](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Flayanlar_%28kitap%29) (Hikâye) ### Çeviri ve Diğer Kitapları - 1890: *Patates* (İlmî) - 1892: *Tuvalet yahud Letafet-i Aza* (Çeviri ve ilaveler) - 1892: *Bir Riyazinin Muaşakası yahud Kâmil* (Roman çevirisi) ### Öne Çıkan Bazı Hikâyeleri Müftüoğlu Ahmed Hikmet'in kitaplarında yer alan ve edebiyat tarihimizde iz bırakan en bilinen tekil hikâyelerinden bazıları şunlardır: - *Alparslan* (Çağlayanlar) - *Beliren Simalar* (Haristan ve Gülistan) - *Bir Damla Kan* (Haristan ve Gülistan) - *Bir Safha-i Kalb* (Haristan ve Gülistan) - *Bir Tesadüf* (Haristan ve Gülistan) - *Kadın Ruhu* (Haristan ve Gülistan) - *Salon Köşeleri* (Haristan ve Gülistan) - *Silinmiş Çehreler* (Haristan ve Gülistan) ## Ayrıca bakınız - [MEB 100 Türk Edebiyatçısı](https://turkipedia.org/tr/wiki/MEB_100_T%C3%BCrk_edebiyat%C3%A7%C4%B1s%C4%B1_listesi) [^1]: Biyografi Net Sitesi Ahmet Hikmet Müftüoğlu Sayfası. [^2]: Turkceciler.com sitesi Ahmet Hikmet Müftüoğlu maddesi. [^3]: Ahmet Hikmet Müftüoğlu Kimdir? Hayatı, Edebi Kişiliği, Eserleri - Bkmkitap. [^4]: Gramerimiz.com Ahmet Hikmet Müftüoğlu sayfası.