# Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCeyyedz%C3%A2de_Abdurrahman_%C3%87elebi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Müeyyedzâde Abdurrahman Çelebi, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCeyyedz%C3%A2de_Abdurrahman_%C3%87elebi (CC-BY-SA-4.0)

**Müeyyedzade Abdurrahman Çelebi** (1456, [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)-1516, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim) devrinde [Rumeli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli) [Kazasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazasker)i olmuş Türk devlet adamı ve şairidir.

## Hayatı

Amasya'da inşa edilen Yakut Paşa zaviyesinin ikinci şeyhi olan dedesi Şemseddin Müeyyed Çelebi'nin adından dolayı Müeyyedzade lakabıyla bilinir.[^1][^2] Babası Ali Çelebi 1454'ten beri, [Amasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya)'ya vali olarak gönderilen [Şehzade Bayezid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Bayezid)'in nişancılığını yapıyordu. Şehzade Bayezid ile Abdurrahman Çelebi kısa süre sonra dost oldu. [II. Mehmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mehmed), Müeyyedzade'nin şehzadeyi [afyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Afyon_%28narkotik%29)a alıştırdığına dair bilgiler alınca, Müeyyedzade hakkında idam fermanı verdi.[^3]

Babasından özür dileyen Müeyyedzade, önce [Memluklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) elinde olan [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'e ve sonra da [Şiraz](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eiraz)'a kaçtı ve Celalüddin-i Divani'nin öğrencisi oldu. Bayezid'in sultan olmasından sonra 1483 yılında [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a geldi. İlk olarak Kalenderhane Medresesi, bir süre sonra da [Sahn-ı Seman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sahn-%C4%B1_Seman_Medresesi)'da müderrisliğe atandı. 1494 yılında terfi ettirilerek [Edirne](https://turkipedia.org/tr/wiki/Edirne) [kadı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1)sı oldu. 1501'de [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) [Kazasker](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazasker)i oldu. 1511'de [Şehzade Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in tarafını tutan yeniçerilerle [Şehzade Ahmed](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehzade_Ahmed) taraftarları arasında çıkan bir [yeniçeri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) ayaklanmasında evi yağmalandı ve bu olay sonrası emekliye ayrıldı.[^4]

Ancak [I. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Selim)'in 1512 yılında tahta çıkmasıyla önce Karaferye kadısı, ertesi sene de Rumeli Kazaskerliği'ne getirildi. Hayatındaki son büyük olay 1514 yılında [Şah İsmail](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail)'e karşı gerçekleşen [Çaldıran Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ald%C4%B1ran_Muharebesi)'ne katılması oldu. Sefer sonrası görevinden ayrıldı ve iki yıl sonra İstanbul'da hayatını kaybetti.[^5]

## Eserleri ve kişiliği

Bir [fıkıh](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1k%C4%B1h) alimi olan Müeyyedzade mesleki eserlerinin yanı sıra *Hatemi* [mahlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mahlas)ıyla şiirler yazdı.[^6] O dönemde sarayda görevli olan [Mihri Hatun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mihr%C3%AE_Hatun)'un da şiir yazmasında da etkili olduğu belirtilmektedir.[^7] [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e), [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a) ve [Farsça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fars%C3%A7a) şiirler kaleme almıştır.[^8]

[Gazel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazel)lerinden birisi şöyle başlamaktadır;[^9]

Çâk olan dest-i cefâ ile giribânımdır İlişen hâr-ı gam u mihnete dâmânımdır

(*Ayrılığın eliyle yırtılan yakamdır. Üzüntü ve sıkıntı dikenine takılan eteğimdir.*)

Latifi Tezkiresi'nde Osmanlı'da ilk özel [kütüphane](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCt%C3%BCphane) sahibi olduğu ve 7000 cilt kitabı bulunduğu kayıtlıdır.[^10] Bilinen 12 eseri vardır. Başlıca eserleri ise şunlardır;

- **Müeyyedzade Cöngü** (Mecmuaü'l Fetava): [Fetva](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fetva)larının derlendiği eseridir.
- ** Risale fi Tahkikü'l Küretü'l Mudahraca** : Kişisel düşüncelerini içeren bir eserdir.

Ayrıca [mantık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mant%C4%B1k) ve [felsefe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Felsefe) ile ilgili de [eser](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eser)leri vardır.

Müeyyedzade genç yeteneklileri teşvik ile sağladığı maddi ve manevi destek ile de ün yapmıştır. Tarihçi [Kemalpaşazade](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemalpa%C5%9Faz%C3%A2de), [Ebussuud Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebussuud_Efendi), şair [Necâtî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nec%C3%A2t%C3%AE) onun teşvik ettikleri arasındadır.[^11]

## Dış bağlantılar

- Yalçınkaya, M. Alaaddin "Abdurrahman Efendi (Müeyyedzade)" (1999) *Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi*, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.26-27 ISBN 975-08-0072-9
- Gibb, E. J. Wilkinson, (Ter. Ali Çavuşoğlu) (1999) *Osmanlı Şiir Tarihi, 1. Cilt*, Ankara
- Özkırımlı, Attila, (1982) *Türk Edebiyatı Ansiklopedisi*, İstanbul
- Pala, İskender, (1999) *Divan Şiiri Antolojisi*, İstanbul
- Sezer, Sennur, (1997) *Türk Safo'su Mihri Hatun*, İstanbul:Milliyet Yayınları,
- Latifi, (haz. Rıdvan Canımı), (2000) *Tezkiretü'ş-Şuara ve Tabsıratü'n-Nuzama*, Ankara
- Heyet (2003), *Türk Şiiri Antolojisi*, İstanbul: Boyut Yayınları

[^1]: Divan Şiiri Ant. shf. 290
[^2]: Yalçınkaya, M. Alaaddin "Abdurrahman Efendi (Müeyyedzade)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.26-27
[^3]: Türk Şiiri Ant. 280
[^4]: Yalçınkaya, M. Alaaddin "Abdurrahman Efendi (Müeyyedzade)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.26-27
[^5]: Yalçınkaya, M. Alaaddin "Abdurrahman Efendi (Müeyyedzade)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.26-27
[^6]: Osmanlı Şiir Tarihi shf. 319
[^7]: Türk Safo'su shf. 126
[^8]: Türk Edebiyatı Ans. Cilt 3 shf. 618
[^9]: Tezkiretü'ş Şuara. shf. 383-4
[^10]: Tezkiretü'ş Şuara, shf. 383
[^11]: Yalçınkaya, M. Alaaddin "Abdurrahman Efendi (Müeyyedzade)" (1999) Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.1 s.26-27