Müeyyed Ay-aba

Müeyyed Ay-aba, (ö. Temmuz 1174)^{[1]Biran, Michal. The empire of the Qara Khitai in Eurasian history: between China and the Islamic world. Cambridge University Press, 2005.} 1154 yılından ölümüne kadar hüküm süren Nişabur emiri idi. Görünürde Horasan Selçuklularına bağlı olmasına rağmen, bağımsız bir hükümdar şeklinde hareket etti. Horasan'ın büyük bir bölümünü kontrolü altında tuttuğu için tarihçi İbn Funduq onu “Horasan İmparatoru, Doğunun Kralı” olarak adlandırdı.

Ay-aba, Selçuklu Sultanı Ahmed Sencer'in gulamı (kölesi) idi. Selçukluların merkezi otoriteyi kaybetmeye başlamasının ardından Ay-Aba da Horasan'da büyük ölçüde bağımsız bir politika izlemeye başladı. İlk olarak Oğuzları Nişabur, Tus, Damgan ve diğer birkaç şehirden kovdu. Vergileri düşürerek ve toprak sahiplerine taviz vererek itibar kazanmaya ve Horasan'daki etkisini artırmaya başladı.

1174 yılında Sultan Şah'ın yardım çağrısı üzerine Harezm'e bir sefer düzenledi. Ancak Tekiş'in kuvvetleri tarafından yenilgiye uğratıldı ve esir alınarak öldürüldü.