# Müderris Abdurrahman Efendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCderris_Abdurrahman_Efendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Müderris Abdurrahman Efendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCderris_Abdurrahman_Efendi (CC-BY-SA-4.0)

**Müderris Abdurrahman Efendi**, 1797 yılında [Üsküdar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Csk%C3%BCdar) - [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da açılan "Mühendishane Matbaası"nın ilk müdürüdür.[^1][^2] Cebir ve geometri müderrisi olan *Abdurrahman Efendi*,[^3] [Nizam-ı Cedid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd) hareketleri esnasında 1793 yılında kurulan [Mühendishane-i Berrî-i Hümâyûn](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BChendishane-i_Berr%C3%AE-i_H%C3%BCm%C3%A2y%C3%BBn) ("Mühendishâne-i Cedide") (ya da kısaca bilinen adıyla "Mühendishane") açılmadan önce 10 yıl boyunca Fransız uzmanlardan istihkam teknikleri konusunda ders almış ve "Mühendishane Matbaası"nı idare ederken yeni kurulan okulda mühendislik dersleri de vermiştir.[^4] Halk arasında "Üsküdar Matbaası" olarak da bilinen "Mühendishane Matbaası" *Müderris Abdurrahman Efendi*nin yönetiminde başta [*Cedid Atlas*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ced%C3%AEd_Atlas) olmak üzere çok önemli eserler basıp yayınlamasına rağmen "kamu yararına" çalışan bir kurum olarak görüldüğünden sermayesi yetersiz kalmış ve gelişme gösterememiş, bu konuda gelişme olmaması üzerine *Müderris Abdurrahman Efendi* 2 Aralık 1807 tarihinde yerini Sab›k Defteremini vekili Seyyid Hüseyin Beyefendi'ye bırakmıştır.[^5] Doğum ve ölüm tarihlerine dair kayıt bulunamamıştır.

## Makaleler ve yazılar

- [''Osmanlı İmparatorluğunda Askeri Teknik Eğitimde Modernleşme Çalışmaları ve Mühendishanelerin Kuruluşu (1808'e kadar)''. Kaçar, Mustafa. Osmanlı Bilimi Araştırmaları Dergisi, Cilt-I, Sayı:2, sh. 69-137, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.](http://www.istanbul.edu.tr/edebiyat/edebiyat/dekanlik/dergi/osmanlibilim/osmanlibilim2_1998.htm)

## Kitaplar

- *Türk Bilim ve Matbaacılık Tarihinde Mühendishane, Mühendishane Matbaası ve Kütüphanesi (1776-1826)*. Beydilli, Kemal. Eren Yayıncılık, İstanbul, 1995.
- *Mühendishane ve Üsküdar Matbaalarında Basılan Kitapların Listesi ve Bir Katalog*. Beydilli, Kemal. Eren Yayıncılık, İstanbul, 1997.
- *Mahmud Raif Efendi ve Nizâm-ı Cedîd'e Dair Eseri*. Beydilli, Kemal & Şahin, İlhan. Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara, 2001.

## Ayrıca Bakınız

- [Osmanlı'da eğitim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nda_e%C4%9Fitim)
- [Osmanlı toplumu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_toplumu)
- [Matbaacılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Matbaac%C4%B1l%C4%B1k)
- [Türkiye'de matbaacılık](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye%27de_matbaac%C4%B1l%C4%B1k)
- [Nizam-ı Cedid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Niz%C3%A2m-%C4%B1_Ced%C3%AEd)
- [İncunabulum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Incunabulum)
- [Cedid Atlas](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ced%C3%AEd_Atlas)
- [Harita](https://turkipedia.org/tr/wiki/Harita)
- [Atlas (harita)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Atlas_%28harita%29)
- [Kartografya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartografya)
- [Coğrafya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Co%C4%9Frafya)

[^1]: Nizam-ı Cedid Şehri Üsküdar <http://www.uskudar.bel.tr/tr-TR/bilgi/Lists/Sunumlar/Attachments/1494/T63.pdf>
[^2]: Müderris Abdurrahman Efendi ve Cedid Atlas - Harita Genel Komutanlığı. <http://www.hgk.msb.gov.tr/ustbanner/turk/ilkatlas.htm>
[^3]: Nizam-ı Cedid Şehri Üsküdar <http://www.uskudar.bel.tr/tr-TR/bilgi/Lists/Sunumlar/Attachments/1494/T63.pdf>
[^4]: Osmanlı İmparatorluğu'nda Bilim ve Eğitim Hayatında Değişmeler ve Mühendishanelerin Kuruluşu. <http://www.bilimtarihi.org/e-metinler007.htm>
[^5]: Nizam-ı Cedid Şehri Üsküdar <http://www.uskudar.bel.tr/tr-TR/bilgi/Lists/Sunumlar/Attachments/1494/T63.pdf>