# Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Milliye_Cemiyeti > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BCd%C3%A2faa-i_Milliye_Cemiyeti (CC-BY-SA-4.0) **Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nde 1913-1919 arasında faaliyet göstermiş [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul) merkezli dernektir. [Türk Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)’nın başlamasına önayak olan [millî cemiyetler](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCd%C3%A2faa-i_hukuk_cemiyetleri)in öncüsü kabul edilir.[^1] [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)’nde [Trablusgarb](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trablusgarp_Sava%C5%9F%C4%B1) ve [Balkan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkan_Sava%C5%9Flar%C4%B1) Savaşları sonucu ortaya çıkan ekonomik, sosyal ve siyasal sorunlarına siyasi grup ve endişelerden uzak olarak çözüm üretmek ve savaşan orduya destek olmak için[^2] devletin üst yönetimindeki kişiler tarafından kurulan cemiyet; cephedeki askerlerin ailelerine yardım etmek, savaş bölgelerinde hastaneler kurmak, gönüllü asker toplamak gibi faaliyetler göstermiştir. 1914 yılında [Hilal-i Ahmer](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_K%C4%B1z%C4%B1lay) ve [Donanma Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Donanma_Cemiyeti) ile birlikte "*kamu yararına hizmet eden dernek ve cemiyetler*" statüsüne alınan kuruluş, dönemin en ünlü cemiyetlerindendi. Faaliyetleri, Millî Mücadele'deki sivil direniş örgütlerine[^3] ve [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) devrinde yapılan birçok faaliyete örnek olmuştur.[^4] ## Tarihçe 31 Ocak 1913’teki kuruluş toplantısının ardından 1 Şubat 1913 günü [Darülfünun](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2r%C3%BClf%C3%BCn%C3%BBn)’nda, gazeteler yoluyla oraya davet edilmiş[^5] büyük bir kalabalığın huzurunda resmen kuruldu. Kurucuları, [Talat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa), [Midhad Şükrü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mithat_%C5%9E%C3%BCkr%C3%BC_Bleda), [Hüseyin Cahit](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_Cahit_Yal%C3%A7%C4%B1n), [Dr. Esat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_Esat_I%C5%9F%C4%B1k) gibi [İttihatçılardı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki).[^6] Cemiyet, kısa sürede ülkenin her yanında paramiliter bir kuruluş olarak teşkilatlandı ve halkın ordu için bağışlarını aktarabileceği önemli bir merkez oldu. Çalışmaları ile sarayın da dikkatini çekip, desteğini aldı. 1914 yılında [Hilal-i Ahmer](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_K%C4%B1z%C4%B1lay) ve [Donanma Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Donanma_Cemiyeti) ile birlikte kamu yararına hizmet eden dernek ve cemiyetler statüsüne kavuştu. 12 Ağustos 1914’te yeni nizamnamesini hazırlayan kuruluş, yardım toplamak için yeni yöntemler gelişti.[^7] *Müdâfaa-i Milliye Sineması*’nda filmler göstermek, mağazalarda piyangolar düzenlemek, *Müdâfaa-i Milliye rozetleri* satmak bu yöntemlerden bazılarıdır. Özellikle cephelerde hastane kurulmasına ve malzeme sağlanmasında, ordunun kışlık ihtiyaçlarının temininde rol alan cemiyet, [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)’nda orduya katılmak üzere gönüllü toplanmasında da etkili oldu. Gönüllü toplamak için “*ikna edici vaaz ve konferanslar*” düzenleyen İrşad Heyeti’nin genel sekreterliğini şair [Mehmet Akif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmet_%C3%82kif_Ersoy) üstlenmişti. Cemiyet, [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)’nin imzalanmasından sonra [padişah Vahdettin](https://turkipedia.org/tr/wiki/VI._Mehmed) tarafından Nisan 1919’da feshedildi. Bu cemiyetin kurulması ile ortaya çıkmış olan “*Müdâfaa-i Milliye*” kavramı cemiyetin feshinden sonra da yaşamış; I. Dünya Savaşı’nın ardından kurulan sivil direniş örgütleri ve TBMM hükümetlerinde yer alan “*Müdâfaa-i Milliye Vekaletleri*” ile yaygınlaşmıştır.[^8] ## Kurucuları Dernek, devletin üst yönetimi tarafından kurulmuştur. Kurucular arasında şu isimler yer alır: [Sultan Mehmet Reşat](https://turkipedia.org/tr/wiki/V._Mehmed) (Padişah), [Talat Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Talat_Pa%C5%9Fa) (Dahiliye Nazırı), [Enver Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Enver_Pa%C5%9Fa) (Harbiye Nazırı), [Hayri Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%9Crg%C3%BCpl%C3%BC_Mustafa_Hayri_Efendi) (Şeyhülislam), [Mehmed Said Halim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Said_Halim_Pa%C5%9Fa) (Sadrazam ve Hariciye Nazırı), [Cavit Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cavid_Bey) (Maliye Nazırı), [Ahmet Cemal Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cemal_Pa%C5%9Fa) (Bahriye Nazırı). ## Faaliyetleri ### Sinema alanındaki faaliyetleri Cemiyet, 1916 yılında aldığı bir kararla sinema çalışmalarına başladı. [Almanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanya)’dan getirilen aygıtlarla savaştan görüntüler içeren haber filmleri çekildi. Kurmaca film alanında “*Pençe*” ve “*Casus*" adlı iki film çekildi. Cemiyet, [Mondros Mütarekesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mondros_M%C3%BCtarekesi)'nden sonra bu işi *Malûl Gaziler Cemiyeti****ne devretti.***[^9] [^1]: Hasan Babacan, Isparta Müdâfaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Cephe Gerisi Faaliyetleri, SDÜ Fen Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, Nisan 2014 [^2]: Erdal Aydoğan, Paramiliter Bir Kuruluş Olan Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti'nin Kuruluşu ve 1. Dünya Savaşı'nda Bazı Çalışmaları, Atatürk Dergisi, Cilt3 Sayı 3, Yıl 2003. [^3]: Millî Mücadelede Sivil Direnişin Kökleri: Müdafaa-i Millîye Cemiyeti. [^4]: Erdal Aydoğan, Paramiliter Bir Kuruluş Olan Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti'nin Kuruluşu ve 1. Dünya Savaşı'nda Bazı Çalışmaları, Atatürk Dergisi, Cilt3 Sayı 3, Yıl 2003. [^5]: Millî Mücadelede Sivil Direnişin Kökleri: Müdafaa-i Millîye Cemiyeti. [^6]: Millî Mücadelede Sivil Direnişin Kökleri: Müdafaa-i Millîye Cemiyeti. [^7]: Erdal Aydoğan, Paramiliter Bir Kuruluş Olan Müdâfaa-i Milliye Cemiyeti'nin Kuruluşu ve 1. Dünya Savaşı'nda Bazı Çalışmaları, Atatürk Dergisi, Cilt3 Sayı 3, Yıl 2003. [^8]: Millî Mücadelede Sivil Direnişin Kökleri: Müdafaa-i Millîye Cemiyeti. [^9]: Battal Odabaş, Türk Sinemasının Kuruluşunda Ordunun Rolü , İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, Sayı 24, 2006.