# Müşfika Kadınefendi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9Ffika_Kad%C4%B1nefendi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Müşfika Kadınefendi, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BC%C5%9Ffika_Kad%C4%B1nefendi (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum adı:** Ayşe
- **Doğum tarihi:** 10 Aralık 1867 veya 1872
- **Doğum yeri:** Abhazya, Rus İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 17 Temmuz 1961
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Türkiye
- **Yattığı yer:** Yahya Efendi Türbesi, Beşiktaş, İstanbul
- **Din:** İslam
- **Eş:** II. Abdülhamid
- **Çocukları:** Ayşe Sultan
- **Ebeveynler:** Mahmud Bey; Emine Hanım

**Müşfika Kadınefendi** (doğum adı:**Ayşe**), ([Osmanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1ca): مشفقه قادین افندی), (10 Aralık 1867 veya 1872, [Abhazya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazya) - 17 Temmuz 1961, [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)), [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in eşi ve [Ayşe Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Osmano%C4%9Flu)'ın annesidir. [Abaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abazalar) asıllıdır.

## Hayatı

Padişah eşleri arasında ailesi bilinen nadir kadınlardandır. [Abaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaza) olan Müşfika Kadınefendi'nin babası Ağır Mahmud Bey, annesi Emine Hanım'dır. Babasının [Osmanlı-Rus Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'nde şehit olmasından sonra annesi Emine Hanım [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a gelerek yetim iki kızını [Valide Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_sultan) [Pertevniyal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pertevniyal_Sultan)'e vermiş. Ardından eğitime tabi tutulmuşlar. Ayşe olan adı saray adetlerince *Destizer* olarak değiştirilmiş. 14 veya 19 yaşında 1886'da [Yıldız Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C4%B1ld%C4%B1z_Saray%C4%B1) haremine alınarak padişahla nikâhlanarak ikbâl olmuştur. [Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClhamit) yeni eşine *Müşfika* adını vermiştir. [Sultan Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in Yıldız Sarayı'nda devamlı olarak bulunan tek eşidir. Abdülhamid 1906 yılında geçirdiği bir kriz esnasında doktorların hazırladığı ilaçları zehir olabileceği kuşkusuyla içmeyince eşi Müşfika Kadınefendi'nin içmesi sevgi ve sadakatinin bir delili olarak sunulur.[^1]

[Selanik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selanik)'e sürülen Abdülhamid'le beraber gitmiştir. Selanik'ten 1912 senesinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a dönüldükten sonra Abdülhamid'in öldüğü 1918 yılına kadar beraber yaşamışlardır. [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid), Selanik'te Müşfika Kadınefendi'yi dördüncü Kadınefendilik'e yükseltmiştir. Hanedan'ın 1924'te [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye) dışına çıkarılmasından sonra [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'de kalmış ve hayatını [Gazi Osman Paşa Konağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa_Kona%C4%9F%C4%B1)'nın selamlık dairesinde idame ettirmiştir. 1934 yılında [Soyadı Kanunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Soyad%C4%B1_Kanunu)'ndan sonra *Kayı* soyadını almıştır. Kızı [Ayşe Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ay%C5%9Fe_Osmano%C4%9Flu)'ın 1952 senesinde [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'ye dönmesinden sonra beraber yaşamışlar ve kızı annesinin saray hatıralarını yazmıştır.

Kendisi ve kızıyla röportaj yapan [Nezihe Araz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nezihe_Araz) Müşfika Kadınefendi'nin cariye kökenli olduğu için kızı Ayşe Sultan hanedan mensubu sultanefendi olduğundan odaya kızının her girişinde saray adabı gereği toparlanıp ayağa kalkışına defalarca şahit olduğunu anlatmıştır.[^2]

## Ölümü

Uzun bir ömür sürerek kızı Ayşe Sultan'ın ölümünden 1 sene sonra [Serencebey Yokuşu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serencebey_Yoku%C5%9Fu)'nda 17 Temmuz 1961'de ölmüştür. [Beşiktaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Be%C5%9Fikta%C5%9F)'taki Yahya Efendi Türbesi'ne defnedilmiştir.

[^1]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 493-96
[^2]: Necdet Sakaoğlu, Bu Mülkün Kadın Sultanları, 4. baskı, s. 493-96