# Müşîr

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Müşîr, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr (CC-BY-SA-4.0)

**Müşîr** (مشير), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nin son dönemi ve [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye)'nin ilk yıllarında kullanılan ve hâlâ çoğu Arap ülkesinde bulunan, tarihî kullanım bakımından [orgeneral](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orgeneral) ve [mareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mare%C5%9Fal) rütbelerine denk bir askerî rütbe.[^1]

## Osmanlı İmparatorluğu ve Türkiye Cumhuriyeti

### Tarihçe

1826'da [Yeniçeri Ocağı'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni%C3%A7eri) [kaldırılmasının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vaka-i_Hayriye) ardından bir askerî rütbe hâline getirildi. Bilinen ilk müşîr [Ahmed Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Fevzi_Pa%C5%9Fa) olup [Mabeyn Müşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun_m%C3%BC%C5%9Firi) rütbesini 25 Haziran 1832 tarihinde almıştır.[^2] 1833'te ise [Damat Gürcü Halil Rifat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_G%C3%BCrc%C3%BC_Halil_Rifat_Pa%C5%9Fa) ilk [Tophane Müşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri) oldu.

[Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat) döneminden [I. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Me%C5%9Frutiyet)'e kadar Osmanlı ordusunda müşîr sayısı 19'u aşmamış, [II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid) döneminde 24'e kadar yükselmiş, daha sonra [İttihatçılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ttihat_ve_Terakki)ın yaptığı askerî düzenlemeler ve tasfiyeler neticesinde yediye kadar düşürülmüştür. [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1)'na girildiğinde Osmanlı Ordusu'nda hiç müşîr bulunmuyordu.[^3] 9 Nisan 1935 tarihli 2295 sayılı Kararname ile kara müşîrleri için rütbesinin karşılığı [mareşal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mare%C5%9Fal_%28T%C3%BCrkiye%29), deniz müşîrleri için ise rütbesinin karşılığı [büyükamiral](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCkamiral) olarak belirlenmiştir.[^4]

## Mısır Krallığı

## Ayrıca bakınız

- [Osmanlı İmparatorluğu'nun askerî rütbeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu%27nun_asker%C3%AE_r%C3%BCtbeleri)
- [Tophane Müşiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Toph%C3%A2ne_m%C3%BC%C5%9F%C3%AEri)

[^1]: Erdal Aydın. Cumhuriyet Dönemi’nde Türetilen Yeni Rütbe Adlarının Kaynağı ve Yapılma Süreci. BŞEÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 2022. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/2115300>
[^2]: Mehmed Süreyya. Sicill-i Osmanî. Kültür Bakanlığı, 1996, s. 190.
[^3]: Müşir. İslam Ansiklopedisi. <https://islamansiklopedisi.org.tr/musir--gorev>
[^4]: Resmî Gazete Arşivi. 1935. <https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/2984.pdf>