# Möngke

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%B6ngke
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Möngke, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%B6ngke (CC-BY-SA-4.0)

- **Veraset:** 4. Moğol hanı
- **Hüküm süresi:** 1 Temmuz 1251 – 11 Ağustos 1259
- **Önce gelen:** Güyük
- **Sonra gelen:** Arık Böke
- **Hanedan:** Börçigin
- **Babası:** Tuluy
- **Annesi:** Sorghaghtani Beki
- **Doğum yeri:** Moğolistan İmparatorluğu
- **Ölüm yeri:** Diaoyu Kalesi, Chongqing
- **Defin yeri:** Burhan Haldun, Khentii
- **Dini:** Tengricilik

**Möngke** ya da **Mengü**[^1] (10 Ocak 1209 - 11 Ağustos 1259), 1251-1259 yılları arasındaki [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) hükümdarıdır.[^2]

[Cengiz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Han)'ın torunuydu. [Karakurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakurum)'da hüküm süren son büyük han oldu. Yönetimi sırasında kent büyük bir gelişme gösterdi ve imparatorluk hızla yayılmayı sürdürdü.

![Möngke Han döneminde genişleyen Moğol sınırları., Pembe: 1251-59 yılları arasındaki ele geçen topraklar.](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/f/f4/MongolEmpire.jpg)
*Möngke Han döneminde genişleyen Moğol sınırları., Pembe: 1251-59 yılları arasındaki ele geçen topraklar. (Keith Pickering, CC-BY-SA-3.0)*

Batıda, Möngke'nin kardeşi [Hülagû Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB) komutasında [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'a saldıran Moğol orduları, 1256'nın sonlarına doğru buradaki son direnişi de kırdı. Ardından [Irak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak) içlerine ilerleyerek 1258'de [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat)'ı, 1259'da [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam) ve [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep)'i istila edip [Akdeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akdeniz) kıyılarına ulaştılar.

Doğudaki orduların başındaysa Möngke'nin öteki kardeşi [Kubilay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubilay_Han) vardı.Bu ordu Çinlileri güneyden çevirip bugün Çin'in [Yunnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCnnan) yönetim bölgesine bağlı olan Nanzhao'daki Tay Krallığı'nı ele geçirdi; ardından bugünkü [Vietnam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vietnam)'ın büyük bölümüne egemen oldu. Bu arada ana Moğol kuvvetleri [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in) topraklarında ilerlemeye başlamıştı. Möngke 1257'de Çin içlerindeki ordusunun başına kendisi geçti. Ama baş gösteren salgın hastalık orduyu yıkıma uğrattı; Möngke de savaş alanında öldü ve yerine, Çin'in fethini tamamlayan kardeşi [Kubilay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubilay_Han) geçti. Katı ama cömert bir hükümdar olan Möngke, geleneksel Moğol yaşam tarzının ve değerlerinin korunması için çaba gösterdi. Annesi Nasturi olduğu için bu inanca bağlı kalmakla birlikte Budacılığı ve Taoculuğa da ilgi duymuştur.

[^1]: Buell, Paul D.. Historical dictionary of the Mongol world empire. Rowman & Littlefield Publishers, 2018.
[^2]: Buell, Paul D.. Historical dictionary of the Mongol world empire. Rowman & Littlefield Publishers, 2018.