# Mâbeyn-i Hümâyun müşiri

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun_m%C3%BC%C5%9Firi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Mâbeyn-i Hümâyun müşiri, https://tr.wikipedia.org/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun_m%C3%BC%C5%9Firi (CC-BY-SA-4.0)

**Mabeyn Müşiri** ya da **Mâbeyn-i Hümâyun Müşiri**, [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nde 1833'ten 1908'e dek kullanılan bir Osmanlı bürokrasisi unvanıydı. [Mâbeyn-i Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun)'un (ya da günümüzdeki anlamıyla [Padişah](https://turkipedia.org/tr/wiki/Padi%C5%9Fah)'ın özel kalem müdürlüğü) başında olan sivil paşa, görevin önemi nedeniyle en yüksek paşalık rütbesi olan [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr) olarak adlandırılırdı. İlk Mâbeyn-i Hümâyun Müşiri [Ahmet Fevzi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Fevzi_Pa%C5%9Fa)'dır ve bu göreve [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud) tarafından 25 Haziran 1832 tarihinde atandı.[^1]

Tanzimat döneminde bir süre [nezâret](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_h%C3%BCk%C3%BBmeti)e dönüştürülen bu mevki, 11 Ağustos 1864 tarihinde tekrar müşirlik haline getirildi.[^2]

[II. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abd%C3%BClhamid)'in yükselen Babıali bürokrasisi karşısında Sarayı güçlü tutmak için giriştiği çeşitli düzenlemelerden birisi Mâbeyn-i Hümâyun'un güçlendirilmesiydi. Bu dönemde Mâbeyn-i Hümâyun mevcudu 424 kişiye kadar çıktı, Mâbeyn-i Hümâyun Müşiri'nin de devlet yönetimindeki etkisi arttı.

[II. Meşrutiyet](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_Me%C5%9Frutiyet)'in ardından yapılan yeni düzenlemeyle Mâbeyn-i Hümâyun'un çalışan sayısı ve devlet yönetimindeki önemi azaltıldı. 25 kişilik bir kuruma dönüşen Mâbeyn-i Hümâyun'un başındaki görevlinin unvanının Müşir olması uygulamasına da son verildi.

En ünlü Mâbeyn-i Hümâyun Müşiri [Plevne Savunması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Plevne_Savunmas%C4%B1) komutanı [Gazi Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gazi_Osman_Pa%C5%9Fa)'dır. Esaretten kurtulup [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'dan döndükten sonra 5 Kasım 1878 tarihinde [Hassa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hassa_M%C3%BC%C5%9Firi) (Padişahı korumakla görevli özel ordu) Müşiri ilan edilen ve 1900'deki ölümüne kadar bu makamda kalan Gazi Osman Paşa, ömrünün son yıllarında Mabeyn Müşirliği görevini de üstlendi.[^3]

## Ayrıca bakınız

- [Mâbeyn-i Hümâyun](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%A2beyn-i_H%C3%BCm%C3%A2yun)
- [Müşir](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BC%C5%9F%C3%AEr)

[^1]: Mehmed Süreyya. Sicill-i Osmanî. Kültür Bakanlığı, 1996, s. 190.
[^2]: Müşir. İslam Ansiklopedisi. <http://www.islamansiklopedisi.info/dia/pdf/c27/c270207.pdf>
[^3]: Ozan, Emre. Gazi Osman Paşa. Deniz Harp Okulu dergisi. <http://www.dho.edu.tr/sayfalar/00_Anasayfa/11_Pusula/71/gazi-osman-pasa.html>
