# Libhovalı Müfid Bey > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Libhoval%C4%B1_M%C3%BCfid_Bey > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Libhovalı Müfid Bey, https://tr.wikipedia.org/wiki/Libhoval%C4%B1_M%C3%BCfid_Bey (CC-BY-SA-4.0) ![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1c/Mufid_Libohova_%28portret%29.jpg/1280px-Mufid_Libohova_%28portret%29.jpg) * (public-domain)* - **Makam:** Arnavutluk dışişleri bakanı; Meclis-i Mebûsan; 3. ve 4. Dönem Mebusu - **Dönembaşı:** 6 Ocak 1925 – 31 Ocak 1925; 25 Aralık 1918; 1 Haziran 1913; 17 Aralık 1908 - **Dönemsonu:** ve 1 Mart 1925 – 23 Eylül 1925; 29 Ocak 1920; 24 Ocak 1914; 5 Ağustos 1912 - **Başbakan:** Ahmet Zogoğlu; Turhan Paşa; Avlonyalı İsmail Kemal Bey - **Öncegelen:** İlyas Bey Viryoni; Prênk Bibë Doda; Avlonyalı İsmail Kemal Bey - **Sonragelen:** Hysen Vrioni; Mehmed Konica; Turhan Paşa - **Seçim bölgesi:** 1908 – Ergiri; 1912 – Ergiri - **Doğum tarihi:** 1876 - **Doğum yeri:** Libohova, Yanya Vilayeti, Osmanlı Devleti - **Ölüm tarihi:** 1927 - **Ölüm yeri:** Saranda, Arnavutluk - **Eşi:** Olga Schweitzer **Müfid bey Libohova** (*Myfit bej Libohova*, 1876, [Libohova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libohova) - 1927, [Saranda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saranda_%28%C5%9Fehir%29)) [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) ekonomist, [diplomat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diplomat) ve siyasetçi ve [Arnavutluk Bağımsızlık Bildirgesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_Ba%C4%9F%C4%B1ms%C4%B1zl%C4%B1k_Bildirgesi)'nin yapıldığı Avlonya Meclisi'nde (28 Kasım 1912) delegelerden biridir. [Arnavutluk Geçici Hükûmeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_Ge%C3%A7ici_H%C3%BCk%C3%BBmeti) döneminde Arnavutluk'un ilk İçişleri Bakanı olarak görev yaptı ve o zamandan itibaren 1913-1927 yılları arasında dokuz kez farklı hükûmet görevlerinde bulundu, Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Kültür Bakanı olarak görev yaptı. ## Hayatı 1876 yılında [Ali Naki Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Nak%C3%AE_Pa%C5%9Fa) ile [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) [Tuapse](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuapse)'li Behixhe (Behice)'nin oğlu olarak dünyaya gelmiştir.[^1] 1898'de [Brüksel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Br%C3%BCksel)'deki Osmanlı Büyükelçiliğine atandı ve burada [Maslahatgüzar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Maslahatg%C3%BCzar) oldu.[^2] Başlangıçta Osmanlı idaresinde görev yaptı ve [Ergiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ergiri)'yi [Jön Türkler](https://turkipedia.org/tr/wiki/J%C3%B6n_T%C3%BCrkler)in [1908](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_3._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) ve [1912](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_Meb%C3%BBsan_4._d%C3%B6nem_mebuslar%C4%B1_listesi) parlamentolarında mebus olarak temsil etti. Bir Osmanlı parlamenter olarak Libohova, Arnavut meselelerinde açık sözlüydü ve bunun bir örneği, *Arnavutlar* kelimesini kullandığında tetiklenen bir sözlü tartışmaydı.[^3] Osmanlı meclis başkanı [Ahmed Rıza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_R%C4%B1za), "Arnavut yok, sadece Osmanlılar var" yanıtını verirken, Libohova "Evet efendim, Arnavutlar var" cevabını verdi.[^4] Osmanlı siyasetinde geçirdiği süre boyunca Libohova, Arnavut mebus [Avlonyalı İsmail Kemal Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonyal%C4%B1_%C4%B0smail_Kemal_Bey)'in yakın bir müttefikiydi.[^5] Zamanın milliyetçi duyguları olan bazı eğitimli Arnavutlar gibi, Libohova da farklı dinlerden Arnavutların [İskender Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0skender_Bey) bayrağı altında birliğini destekledi ve Arnavutların yararlandığı hükûmet reformlarından yanaydı.[^6] [I. Dünya Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._D%C3%BCnya_Sava%C5%9F%C4%B1) arifesinde, 22 Ocak - 7 Mart 1914 tarihleri arasında [Arnavutluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk)'u yöneten Uluslararası Kontrol Komisyonu üyesiydi. Müfid Bey, 25 Aralık 1918'de eski Başbakan [Turhan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Turhan_P%C3%ABrmeti) başkanlığında yeni bir geçici hükûmetin kurulmasına yol açan [Dıraç Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C4%B1ra%C3%A7_Kongresi)'nin baş destekçileri arasındaydı. Müfid Bey, içişleri ve adalet bakanlığını devraldı ve daha sonra dışişleri bakanı oldu. Nisan 1919'da [Paris Barış Konferansı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Paris_Bar%C4%B1%C5%9F_Konferans%C4%B1)'na katılmak ve oradaki Arnavut çıkarlarını korumak için Arnavutluk'tan ayrıldı. Ağustos 1919'da Paris'ten dönüşünde Roma'ya uğradı. İtalyan hükûmeti ile müzakereler sırasında, İtalya'nın Arnavut bağımsızlığını tanımasını ve [Avlonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonya)'nın İtalyan işgalinin geçici olacağına dair bir söz aldı. Mufid Bey Libohova, *Politika ime ndë Shqiperi, 1916-1920* ("Arnavutluktaki Politikalarım, 1916–1920") isimli anı kitabında, Arnavut tarihinin bu çalkantılı dönemini anlatır. Libohova, [Mustafa Merlika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mustafa_Merlika-Kruja), [Feyzi Bey Alizoti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feyzi_Bey_Alizoti) ve [Sami Bey Viryoni](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sami_Bey_Viryoni) ile birlikte eski Dıraç hükûmetinin bir parçası olarak 1920 [Loşna Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lo%C5%9Fna_Kongresi) olayının rakibi olacaktı. Seyfi Vllamasi'nin (1883–1975) anılarına göre, bazen onları gitmemeye ikna ederek, bazen de zorla delegelerin Loşna'ya ulaşmasını engellemeye çalıştılar. Muhalefet, Mustafa Merlika-Kruja'nın kuzeni Sul Mërlika tarafından Dıraç Valisi (ve Loşna delegesi olan) [Abdül Üpi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BCl_%C3%9Cpi)'ye (1876-1920) yapılan suikast ile doruğa çıkacaktı. Buna ek olarak, 1912'den 1927'deki ölümüne kadar dokuz kez Adalet Bakanı, İçişleri Bakanı, Maliye Bakanı ve Dışişleri Bakanı olarak Arnavut hükûmetlerinde bulundu. Güçlü bir [Ahmet Zogoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zogu) yanlısı olarak, takipçileri ve Yunan hükûmetinin mali desteğiyle [Yunanistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanistan)'daki sürgünden Arnavutluk'a döndü ve Haziran Devrimi'nden birkaç ay sonra [Fan Noli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fan_Noli) hükûmetinin devrilmesine yardımcı oldu. Libohova, [Arnavut leki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavut_leki)'nin babası olarak kabul edilir, çünkü bu ismi önermiştir ve *Lek* yürürlüğe girdiğinde Maliye bakanı olmuştur.[^7] Libohova ayrıca [Avlonyalı İsmail Kemal Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avlonyal%C4%B1_%C4%B0smail_Kemal_Bey)'in istifası ile [Arnavutluk Prensi Vidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vidi)'nin taç giyme töreni arasında Uluslararası Kontrol Komisyonu'nun üyeliği[^8] ve Arnavutluk'un [İtalya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0talya) büyükelçiliği yapmıştır.[^9] Şubat 1927'de [Saranda](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saranda_%28%C5%9Fehir%29), Arnavutluk'ta bir [beyin kanaması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyin_kanamas%C4%B1) sonrası ölmüştür.[^10] 1898'de evlendiği ilk karısı, bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkler) olan Giritlizâde Şeref Hanım idi. [Danimarka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Danimarka) asıllı ikinci eşi Olga, ölümünden sonra Arnavutluk'ta kaldı. Libohova'nın ilk evliliğinden Malik bey ve ikinci evliliğinden Elmaz bey olmak üzere iki oğlu oldu.[^11] Arnavutluk'un İtalyan işgali sırasında iki kez [Arnavutluk Başbakanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutluk_ba%C5%9Fbakan%C4%B1) olarak görev yapan [Ekrem Libohova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Libohoval%C4%B1_Ekrem)'nın ağabeyidir.[^12] ## Konuyla ilgili yayınlar - "History of Albanian People" Albanian Academy of Science. - O.S. Pearson, [''Albania and King Zog''](http://www.ibtauris.com/ibtauris/display.asp?K=510000000646194&cid=ibtauris&sf_01=CAUTHOR&st_02=king+zog&sf_02=CTITLE&sf_03=KEYWORD&m=1&dc=1), [I.B. Tauris](https://turkipedia.org/tr/wiki/I.B._Tauris). 2005 . [^1]: Bilmez, Bülent. The First Ottoman Experiment in Democracy. Orient-Institut Istanbul (Max Weber Stiftung), 2016, s. 164. [^2]: Myfid bej Libohova, diplomati “turk” që krijoi Lek-un (in Albanian), October 13 2014. [^3]: Skendi, Stavro. The Albanian national awakening. Princeton University Press, 1967, s. 362-363. [^4]: Skendi, Stavro. The Albanian national awakening. Princeton University Press, 1967, s. 362-363. [^5]: Gawrych, George. The Crescent and the Eagle: Ottoman rule, Islam and the Albanians, 1874–1913. IB Tauris, 2006, s. 158. [^6]: Hanioğlu, M. Șükrü. Preparation for a Revolution: The Young Turks, 1902-1908. Oxford University Press, 2001, s. 314-315. [^7]: National Bank of Albania: History of Central Bank in Albania, 2003 (you can find it online here only in Albanian) [^8]: World Statesman. [^9]: Albanian embassy in Rome official site [^10]: Mufid Libohova, nga Ali pashë Tepelena te Enver Hoxha (in Albanian). [^11]: Myfid bej Libohova, diplomati “turk” që krijoi Lek-un (in Albanian), October 13 2014. [^12]: Fischer, Bernd Jürgen. King Zog and the Struggle for Stability in Albania. East European Monographs, 1984, s. 89.