# Levzine

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Levzine
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Levzine, https://tr.wikipedia.org/wiki/Levzine (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e1/Persian_marzipan_rosewater.jpg/1280px-Persian_marzipan_rosewater.jpg)
* (Thepersianfusion, CC-BY-SA-4.0)*

- **Adı:** Levzine
- **Bölgesi:** Edirne
- **Alternatif isim:** Lazvînac
- **Ülke:** Türkiye
- **Türü:** Helva
- **Yaratıcısı:** Abbâsî mutfağı, Endülüs mutfağı, Osmanlı mutfağı
- **Malzemeler:** çekilmiş badem, bal, su, tane badem

**Levzine** (لوزينه, [Arapça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap%C3%A7a):Lazvînac diğer adlarıyla; **Helva-i Levzine**, **Ballı Badem Helvası**, **Levzîne, Helvaların kâdı'l-kudâtı, Lauzinaj**), malzemeleri çekilmiş badem, bal, su, tane badem olan Osmanlı mutfağında olan bir badem unu helvası veya [badem ezmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Badem_ezmesi)dir.[^1][^2] Lûz (لوز), Arapça badem demektir. [Lâmiî Çelebi](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%A2mi%C3%AE_%C3%87elebi)'nin Ferhâd ile Şîrîn Mesnevîsinde adı geçen tatlılardan biridir.[^3] Levzine helvasına Osmanlı Sürnameleri'nde adından sıkça bahsedilir. 1539 yılında Kanuni'nin şehzadelerinin Edirne Sarayı'ndaki ziyafet yemeğinde rastlanır. Levzine helvası lokmalık baklava dilimi şeklinde kesilir. Her bir dilimin üzerine yağsız bir tavada kavrulmuş iç badem saplanır.[^4] [Erbil](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erbil) mutfağında yapılan tatlılardan biridir.[^5]

[Abbâsî mutfağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abb%C3%A2s%C3%AE_mutfa%C4%9F%C4%B1)nda ezilmiş badem, ekmek kırıntıları, gül suyu şurubu, şeker ve susam yağından yapılırdı.[^6]

## Tarihçesi

Arap edebiyatında şekerleme ile ilgili çok sayıda referans bulunmaktadır. 10. yüzyıl şairi Al-Ma'muni ve öğrencilerinden birine uzun saatler hukuk okumanın ödülünün [fıstık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antep_f%C4%B1st%C4%B1%C4%9F%C4%B1) dolu *lauzinaj* yemeye yetecek kadar servet kazanma ihtimali olduğunu tavsiye eden bir *kadı* olan Sahnun'dan bahsediyor.

Tatlının iki çeşidi Orta Çağ metinlerinden bilinmektedir:

![Antep sarma (Fıstıklı sarma (dolama))](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/ab/2018-12-20-Fistikli_Sarma-1265.jpg/1280px-2018-12-20-Fistikli_Sarma-1265.jpg)
*Antep sarma (Fıstıklı sarma (dolama)) (Superbass, CC-BY-SA-4.0)*

![Tebriz levzinesi](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d7/Lovuez.png/1280px-Lovuez.png)
*Tebriz levzinesi (F4fluids, CC-BY-SA-4.0)*

1. ***Lauzinaj muharraq***, bazı akademisyenler bu yemeğin Osmanlı tatlısı [baklava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Baklava)nın eski versiyonu olduğuna inanıyorlar (gerçi Charles Perry "baklavaya pek benzemiyordu" yazmıştı). İnce hamur hamurunun öğütülmüş badem (ve bazen Şam fıstığı veya ceviz gibi diğer kuruyemişler), gülsuyu ve bazen de sakız, amber veya misk gibi lüks tatlandırıcıların karışımı ile doldurulmasıyla yapılır. Antep sarma (Fıstıklı sarma (dolama)) çeşidi günümüzde yapılmaktadır.

1. ***Lauzinaj yabis***, şekerleme benzeri bir kıvama gelene kadar kaynayan bal veya şekerde pişirilmiş öğütülmüş bademlerle yapılırdı. [Badem ezmesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Badem_ezmesi)ne kıvam olarak daha yakın olan çiğ hali, bademin şekerle harmanlanması ve kafur, misk ve gülsuyu ile tatlandırılmasıyla yapılmıştır. Bitmiş şekerleme, hayvan veya diğer şekillerde kalıplandı veya kareler ve üçgenler halinde kesildi.[^7]

[^1]: Yerasimos, Marianna. 500 yıllık Osmanlı yemek kültürü: günümüze uyarlanmış 99 Osmanlı yemeği : Osmanlı mutfağı. Boyut Yayınları, 2002. <https://books.google.com.tr/books?id=VtvgAAAAMAAJ&q=levzine&dq=levzine&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwioxpDFtorwAhXFjKQKHfp2ArIQ6AEwB3oECAcQAg>
[^2]: Şirvânî, Muhammed bin Mahmûd-ı. 15. yüzyıl Osmanlı mutfağı. Gökkubbe, 2005. <https://books.google.com.tr/books?id=hc7gAAAAMAAJ&q=levzine&dq=levzine&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwioxpDFtorwAhXFjKQKHfp2ArIQ6AEwAnoECAIQAg>
[^3]: Geleneksel Türk Mutfaği ve Lâmiî Çelebi’nin Ferhâd ile Şîrîn Mesnevîsinde Bahsettiği Yiyecek ve İçecekler. İLMÎ ARAŞTIRMALAR, Sayi 21, 2006, 121-134. <http://acikerisim.fsm.edu.tr:8080/xmlui/bitstream/handle/11352/1695/Esir.pdf?sequence=1>
[^4]: Levzine – Trakya Gezi. <https://www.trakyagezi.com/levzine/>
[^5]: Erbil Yöresi Mutfak Kültürü üzerine Bir Araştırma. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 2022, Cilt: 15, Sayı: 37, 91-113. <https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1906169>
[^6]: ABBÂSÎLERİN BİRİNCİ ASRINDA BAĞDAT (145-232/762-847). T.C. ULUDAĞ ÜNİVERSİTESİ SOSYAL BİLİMLER ENSTİTÜSÜ İSLÂM TARİHİ ve SANATLARI ANABİLİM DALI İSLÂM TARİHİ BİLİM DALI. <https://acikerisim.uludag.edu.tr/bitstream/11452/2540/1/262991.pdf>
[^7]: The Oxford Companion to Sugar and Sweets. Oxford University Press, 1 Nisan 2015. <https://books.google.com.tr/books?id=R1bCBwAAQBAJ&pg=PA395&lpg=PA395&dq=Lauzinaj+yabis&source=bl&ots=TVPhVrk5y_&sig=ACfU3U1pKK5BVRPvpBdCPAokZDP5ABbIdw&hl=tr&sa=X&ved=2ahUKEwjJt5mGzOX8AhXNQvEDHZlBBkkQ6AF6BAgjEAM#v=onepage&q=Lauzinaj%20yabis&f=false>
