# Lehmann Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Lehmann_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Lehmann Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Lehmann_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/87/Death_of_Lehmann_Pasha.jpg/1280px-Death_of_Lehmann_Pasha.jpg)
* (The Illustrated London News, public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 21 Ekim 1821
- **Doğum yeri:** Torgau, Saksonya Krallığı, Alman Konfederasyonu
- **Ölüm tarihi:** 11 Kasım 1877; (55 yaşında)
- **Ölüm yeri:** Şıpka Geçidi, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm sebebi:** Çatışmada ölüm
- **Mezaryeri:** Kazanlık, Bulgaristan
- **Hizmet yılları:** 1851-1877 (Osmanlı ordusu)
- **Rütbesi:** Mirliva
- **Savaşları:** Kırım Savaşı; Sivastopol Kuşatması; 93 Harbi; Yeni Zağra Muharebesi; Eski Zağra Muharebesi; Şıpka Geçidi Muharebeleri
- **Çocukları:** 2

**Lehmann Paşa** (**Liman** ile **Lehman** Paşa olarak da anılır; 21 Ekim 1821, [Torgau](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torgau) – 11 Kasım 1877, [Şıpka Geçidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eipka_Ge%C3%A7idi)), [Alman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Almanlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) [topçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_s%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1) mirlivası ve askerî eğitmendir. 26 yıl boyunca [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nda bulunan Lehmann, [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'ndeki [Şıpka Geçidi Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1pka_Ge%C3%A7idi_Muharebeleri) sırasında öldürüldü.

## Hayatı

Lehmann, 21 Ekim 1821'de [Alman Konfederasyonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alman_Konfederasyonu)'na bağlı [Saksonya Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Saksonya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'ndaki [Torgau](https://turkipedia.org/tr/wiki/Torgau) şehrinde doğdu. Genç yaşta [Berlin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Berlin)'deki Topçu ve İstihkâm Okulu'na yazıldı. Ancak babasının ölümü ve annesinin yoksulluğu, terfîlerin o dönemde son derece yavaş olduğu [Prusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prusya_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) hizmetinden ayrılmasını zorunlu kıldı. Yine de seçtiği mesleği bırakmak istemeyerek, 1851'de [Osmanlı ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_ordusu)nda daha hızlı ilerleme umuduyla [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'a göç etti. Hristiyan inancı nedeniyle başlangıçta iyi karşılanmadığı için bir süre [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu) ve [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da kaldı. 1852'de Osmanlı ordusunda eğitmen olarak atandı. [Kırım Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Sava%C5%9F%C4%B1)'na katıldı ve [Sivastopol Kuşatması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivastopol_Ku%C5%9Fatmas%C4%B1_%281854-1855%29) gibi muharebelere iştirak etti.[^1] Savaş sırasındaki önemli hizmetlerinden dolayı binbaşı rütbesine terfî etti. 1856'da kaymakam mertebesine atanarak İstanbul'da bir topçu laboratuvarında [93 Harbi](https://turkipedia.org/tr/wiki/93_Harbi)'ne kadar görev aldı.[^2]

Temmuz 1877'de [Ruslar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)ın [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)ı beklenmedik şekilde geçmesi üzerine Miralay Lehmann, [Mehmed Rauf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Rauf_Pa%C5%9Fa) komutasında onlara karşı gönderilen kuvvete nakledildi. Rus ilerleyişini durduran [Yeni Zağra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yeni_Za%C4%9Fra_Muharebesi) ve [Eski Zağra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_Za%C4%9Fra_Muharebesi) muharebelerinde, her ikisinin de kaderini belirleyen topçulara komuta etti. Bundan ötürü mirliva yapıldı. Ardından [Süleyman Hüsnü Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_H%C3%BCsn%C3%BC_Pa%C5%9Fa)'nın kumandasındaki Balkan ordusu altı tugaya bölündü; [süvâri](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) birliklerinin başına [Dağıstanlı Mehmed Muhlis Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stanl%C4%B1_Mehmed_Muhlis_Pa%C5%9Fa), [topçu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Top%C3%A7u_s%C4%B1n%C4%B1f%C4%B1) birliklerinin başına ise Lehmann Paşa getirildi.[^3]

11 Kasım'da [Şıpka Geçidi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eipka_Ge%C3%A7idi)'nde yeni konuşlandırılan bir [havan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Havan) bataryasını teftiş ettikten sonra, ateşin etkinliğini gözlemlemek amacıyla en ileri sipere gitti.[^4] Askerler tarafından düşman hatlarına fazla yakın olduğu konusunda uyarılmasına rağmen endişeleri geçiştirdi. Hemen sonra düşman ateşiyle hayatını kaybetti.[^5] Müteâkib [muharebede](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9E%C4%B1pka_Ge%C3%A7idi_Muharebeleri), eğittiği topçular Rus kuvvetlerine yaklaşık 500 kayıp verdirdi; çarpışma Osmanlı zaferiyle sonuçlandı.[^6] 55 yaşında ölen Paşa, geride iki çocuğunu ve dul eşini bıraktı.[^7] Askerî törenle [Kazanlık](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazanl%C4%B1k)'ta bir manastıra defnedildi.[^8]

[^1]: von Gottschall, Rudolf. Unsere Zeit. F. A. Brockhaus, 1878, s. 11. <https://www.google.com/books/edition/Unsere_Zeit/qpA6AQAAMAAJ>
[^2]: Appletons' Annual Cyclopædia and Register of Important Events of the Year. D. Appleton and Company, 1878, s. 605.
[^3]: Wiedstruck, Franz. Der Russisch-Türkische Krieg 1877-1878 auf der Balkan-Halbinsel. L. W. Seidel & Sohn, 1911, s. 48. <https://archive.org/details/derrussischturki42grze/>
[^4]: Occasional Notes. Pall Mall Budget, 30 Kasım 1877, s. 16. <https://www.google.com/books/edition/The_Pall_Mall_Budget/8rk_AQAAMAAJ>
[^5]: Allerlei. Katholische Blätter, 22 Aralık 1877, s. 407. <https://www.google.com/books/edition/Katholische_Bl%C3%83_tter/rfvTLSrOM7AC>
[^6]: Summary of the Week's News: The War in the East. Pall Mall Budget, 16 Kasım 1877, s. 22. <https://www.google.com/books/edition/The_Pall_Mall_Budget/8rk_AQAAMAAJ>
[^7]: Salzburger Zeitung, 1807-1918. Zaunrith, 27 Kasım 1877, s. 3. <https://www.google.com/books/edition/Salzburger_Zeitung_1807_1918/41j-LDOA7ugC>
[^8]: Reno Evening Gazette. 21 Ocak 1878, s. 1. <https://archive.org/details/per_reno-gazette-journal_reno-evening-gazette_1878-01-21_4_95/>
