# Lazbastı vergisi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazbast%C4%B1_vergisi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Lazbastı vergisi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Lazbast%C4%B1_vergisi (CC-BY-SA-4.0)

**Lazbastı vergisi**, [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'ndan gelen ve [Canik Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Canik)'nın [Samsun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samsun), [Bafra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bafra) ve [Çarşamba](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ar%C5%9Famba%2C_Samsun) kazalarındaki tütün tarlalarında çalışan işçilerden alınan [vergi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vergi)dir.[^1]

[Tanzimat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat_Ferman%C4%B1)tan önce Lazistan Sancağı'ndan gelenlerden alınan Lazbastı vergisi, kişi başı 5 kuruştu. Vergi, 1847'de ihaleyle [mültezim](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCltezim)e verilmeye başlanmıştır. 1862-63 yılı verilerine göre Samsun'da 3.600, Bafra'da 1.800 ve Çarşamba'da 830 kuruş Lazbastı vergisi verilmiştir.[^2] Bu verginin Tanzimat'ın vergi adaleti ve eşitlik ilkeleriyle uyuşmadığını söyleyen Lazlar, Canik'in diğer kazalarında bu verginin alınmadığını ve sadece Lazistan Sancağı'ndan gelenlerden alındığını belirterek uygulamaya tepki göstermiştir. Müfettiş Ali Rıza Efendi konuyu inceledikten sonra şikayetlere hak vermiş ve verginin kaldırılması gerektiğini [Meclis-i Vâlâ](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye)'ya bildirmiştir. Bildirisinde Lazbastı vergisi alınmamasının neden olacağı zararın hapishane tahsisatından yapılacak tasarrufla kapatılabileceğini belirtmiştir. Bildirinin kabul edilip verginin kaldırılmasından sonra zarar eden Canikliler, 10.000 civarı Lazın bölgeye gelmesini engellemeye çalışmıştır.[^3] Canikliler tarım işçilerinin yerli halkı rahatsız ettiğini ve gönderilmeleri gerektiğini belirtmiş, Samsun Gümrük Emini ise tüm işçilerin geri gönderilmesi durumunda tütün tarımının zarar edeceğini söyleyerek bu talebe karşı çıkmıştır. [Meclis-i Vâlâ-yı Ahkâm-ı Adliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meclis-i_V%C3%A2l%C3%A2-y%C4%B1_Ahk%C3%A2m-%C4%B1_Adliyye) sadece uygunsuz davrananların ve sabıkalıların Lazistan Sancağı'na geri gönderilmesinin uygun olduğuna karar vermiştir.

[^1]: İbrahim Serbestoğlu. Tanzimat Döneminde Canik Sancağı'nda Vergi Tartışmaları. ktu.edu.tr. <http://www.ktu.edu.tr/dosyalar/tarih_dbd6a.pdf>
[^2]: İbrahim Serbestoğlu. Abdülaziz ve Teftiş: Ali Rıza Efendi'nin Canik Sancağını Teftişi. academia.edu, 13 Aralık 2013. <https://www.academia.edu/5669368/Abd%C3%BClaziz_ve_Tefti%C5%9F_Ali_R%C4%B1za_Efendinin_Canik_Sanca%C4%9F%C4%B1n%C4%B1_Tefti%C5%9Fi>
[^3]: İbrahim Serbestoğlu. Tanzimat Döneminde Çarşamba (Canik) Kazası. academia.edu, 2016. <https://www.academia.edu/36119311/Osmanl%C4%B1_Minyat%C3%BCrlerinde_%C3%87ocuk>
