# Laz Ali Rızâ Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Laz_Ali_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Laz Ali Rızâ Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Laz_Ali_R%C4%B1z%C3%A2_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

**Ali Rızâ Paşa** veya yaygın adıyla **Laz Ali Rızâ Paşa** (ö. 1846, Şam), [Laz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazlar) asıllı [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) komutanı, devlet adamı ve divan şairidir. 1831-1842 yılları arasında Bağdat valiliği yapmış, bu görevi sırasında Memlük yönetimine son vererek bölgenin yeniden Osmanlı merkezi idaresine bağlanmasında önemli rol oynamıştır. Yazılarında “Rızâ” mahlasını kullanmıştır.[^1][^2]

## Hayatı

Ali Rızâ Paşa bazı kaynaklara göre [Trabzon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Trabzon)'un küçük bir köyünde, bazı kaynaklara göre ise [Lazistan Sancağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lazistan_Sanca%C4%9F%C4%B1)'nın [Rize](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rize) livasında doğdu. Osmanlı Müellifleri Ali Rızâ Paşa'nın doğduğu yer sebebiyle Laz Ali Rızâ Paşa adıyla tanındığını belirtmektedir. Bununla beraber bazı kaynaklara göre [Fındıklı](https://turkipedia.org/tr/wiki/F%C4%B1nd%C4%B1kl%C4%B1)lı Cordanoğulları ailesindendir. Ali Rızâ Paşa, [Laz Aziz Ahmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Laz_Ahmed_Pa%C5%9Fa) tarafından eğitildi. Eğitimini tamamladıktan sonra Nâzır Ahmed Paşa'nın mühürdarlık ve devatdarlığını yaptı. Sırasıyla Manisa mütesellimi, İzmir beylikçisi ve Menemen voyvodası olarak çalıştı. 1828'de [Halep](https://turkipedia.org/tr/wiki/Halep) valisi [Mehmed Emin Rauf Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mehmed_Emin_Rauf_Pa%C5%9Fa)'nın [kethüdası](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehir_Keth%C3%BCdas%C4%B1) olarak atandı. 1829'da Halep valiliğine yükseltildi. Bir yıl sonra [Diyarbakır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyarbak%C4%B1r) valisi olan Ali Rızâ Paşa, uygunsuz davranışlarda bulunan [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) valisi Dâvud Paşa'yı görevlendirildi. Görevini başarıyla yerine getirmesinden sonra Bağdat valisi olarak atandı. Bağdat valiliğine ek olarak 1837'de [Şehrizor](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eehrizor), 1840'da [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde) valiliği görevini icra etmeye başladı. 1842'den emekli olduğu 1845'e kadar [Şam](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eam)'ın valiliğini yaptı. Bir yıl sonra Şam'da ölen Ali Rızâ Paşa, Bilâl-i Habeşî Hazretleri Türbesi'nin yakınlarına gömüldü.

Laz Ali Rızâ Paşa, Osmanlı biyografi ansiklopedisi Sicill-i Osmanî'de *âkil, kâmil, şair, gayretli, görevini mükemmel yapan bir kimse* olarak tanımlanmıştır.[^3]

[^1]: Bayatli, Nilüfer. Osmanlı Döneminde Bağdat Valileri (1534 1917). 1 Eylül 2005, s. 199. <https://www.academia.edu/45522467/Osmanl%C4%B1_D%C3%B6neminde_Ba%C4%9Fdat_Valileri_1534_1917_>
[^2]: Digital, Red Crow. History Atlas. <https://www.historyatlas.com/people/ali-rza-pasha/>
[^3]: Mehmet Arslan. RIZÂ, Ali Rızâ Paşa, Trabzonlu. teis.yesevi.edu.tr, 31 Aralık 2014. <http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/riza-ali-riza-pasa-trabzonlu>
