# Lahsa Seferi (1871)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Lahsa_Seferi_(1871)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Lahsa Seferi (1871), https://tr.wikipedia.org/wiki/Lahsa_Seferi_%281871%29 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/73/Colton%27s_Persia_Arabia_etc_%28cropped-El_Hassa_or_El_Hejer%29.png)
* (George Woolworth Colton, public-domain)*

- **Çatışma:** Lahsa Seferi (1871)
- **Tarih:** 20 Nisan 1871 - Kasım 1871
- **Yer:** Lahsa (eyalet), Doğu Arabistan
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** 25px Osmanlı İmparatorluğu; 25px Kuveyt Emirliği; 25px El-Müntefik Emirliği; 20px Necid Emirliği
- **Komutan:** Midhat Paşa; Sultan Abdülaziz; Ferik Nafiz Paşa; Arif Bey; II. Abdullah es-Sabah; 20px Muhammed bin Sani; 20px Suud bin Faysal el-Suud

**Lahsa Seferi** ya da **Ahsa Seferi**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun 1551-1670 arasında egemenliği altında bulunan Doğu [Arabistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arap_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'ın [El-Ahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ahsa) bölgesini yeniden ele geçirmek amacıyla icra ettiği [askerî harekât](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asker%C3%AE_harek%C3%A2t).[^1]

## Sefer öncesi

Seferin görünürdeki maksadı, Osmanlılardan yardım isteyen İmam [Abdullah bin Faysal'ın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_bin_Faysal) [Necid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necid) üzerindeki hakimiyetini kardeşi [Suud bin Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suud_bin_Faysal_bin_Turki)'dan geri kazanmasına destek vermekti. Bununla birlikte, asıl amaç [Bağdat Valisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat_%28eyalet%29) [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa) Osmanlı İmparatorluğu'nun [Basra Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_K%C3%B6rfezi) üzerindeki etkisini genişletme arzusuydu.[^2]

[Necid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necid) Kaymakamı İmam [Abdullah bin Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abdullah_bin_Faysal), 29 Mart 1871'de elçisi Abdülâziz bin Suvaylem'i [Midhat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Midhat_Pa%C5%9Fa)'ya göndererek, [Al-Ahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Al-Ahsa) ve [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif)'i hakimiyetinde bulunduran kardeşi [Suud bin Faysal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suud_bin_Faysal)'a karşı destek talebi Osmanlılar açısından açılacak seferin meşru zeminini oluşturdu.[^3]

## Sefer

20 Nisan 1871'de Osmanlıların [Bağdat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C4%9Fdat) merkezli Altıncı Ordusuna mensup bir tümen (beş piyade kolu, bir [süvari](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCvari) birliği ve topçu bataryası) Ferik Nafiz Paşa ve [Müntefik](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCntefik) Şeyhi komutasında [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'dan (biri *Asur* gemisi olmak üzere) üç vapura bindirilerek önce [Ras Tanura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ras_Tanura) (*Re's-i Tennur*) iskelesine çıkarıldı.[^4]

Harekât sırasında [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'ya gelen [Kuveyt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt) ahalisi de erzak ve eşya taşımak üzere [Kuveyt Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt_emirleri_listesi) [II. Şeyh Abdullah es-Sabah](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abdullah_es-Sabah) komutasında 80 adet gemiyle lojistik destek verdi.[^5]

13 Mayıs 1871'de [Ras Tanura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ras_Tanura)'ya ulaşan birlikler (9 top ve 1.500'ü Arap olmak üzere toplam 3.000 asker), karadan 13 Mayıs'ta [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif), 25 Mayıs'ta ise [Dammam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ed-Dammam) üzerine yürüdü. İmam Suud bin Faysal'ın birliklerini mağlup eden Osmanlı birliği 3 Haziran'da [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif)'i, 5 Haziran'da ise [Dammam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ed-Dammam)'ı zaptetti. Bu iki kasabaya [Türk bayrağı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_bayra%C4%9F%C4%B1) çekilirken, Osmanlı birlikleri [Hüfuf](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCfuf)'u da ele geçirdiler.

Harekât sürerken Basra Bahriye Kumandanı Arif Bey komutasındaki takviye birlikleri de [Basra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra)'dan *Lübnan* ve *İskenderiye* [korvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korvet)leri ile *Babil*, *Ninova* ve *Asur* vapurlarıyla 2 Kasım'da [Ras Tanura](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ras_Tanura)'ya hareket etti.

## Bahreyn ve Katar'a yönelik harekât

Osmanlıların [El-Ahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ahsa)'ya yönelik seferi sırasında İngilizler de [Basra Körfezi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_K%C3%B6rfezi)'ndeki çıkarlarını korumak amacıyla Basra Körfezi Donanma Filosu Komutanı Albay Pelly idaresindeki *HMS Hugh Rose*, *Magpie* ve *Bullfinch* adlı [gambot](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gambot)larını [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif), *HMS Nimble* ve *Lynx* adlı [korvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korvet)lerini ise [Bahreyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahreyn) açıklarında konuşlandırdı.[^6] Bununla birlikte, Arif Bey iki korvetle 22 Kasım 1871'de [Bahreyn](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahreyn)'e çıktı ve görüştüğü [Bahreyn Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bahreyn_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) [Şeyh İsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0sa_bin_Ali_el-Halife)'nın bağlılığını temin etti.[^7]

Osmanlı birliklerinin önünden yenilgi halinde [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'a kaçan Suud bin Faysal asker ve taraftarlarının burada çıkardıkları karışıklıklar karşısından yardım talep eden [Katar Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar_emiri) Şeyh [Muhammed bin Sani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhammed_bin_Sani) destek amacıyla *İskenderiye* [korvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Korvet)i ve *Asur* vapuruyla sevkedilen birlikler karışıklıkları bastırdılar ve [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar)'da Osmanlı idaresini kurdular.[^8]

## Sefer sonrası

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) başarılı sonuçlanan askerî harekâtın ardından 1872'nin ilk aylarında [El-Ahsa](https://turkipedia.org/tr/wiki/El-Ahsa), [Katif](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katif), [Katar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Katar) ve [Necid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Necid) bir merkez etrafında birleştirilerek *Necid Sancağı* olarak [Basra Eyaleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Basra_%28eyalet%29)ne bağlandı. Harekât sırasında kaydadeğer hizmetleri görülen [Kuveyt Emiri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuveyt_emirleri_listesi) Şeyh [Abdullah II es-Sabah](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Abdullah_es-Sabah) Osmanlılar tarafından *Kaymakam* unvanına lâyık görüldü.

## Dış Bağlantılar

http://www.muqatel.com/openshare/Mostlhat/Alaam/Mokatel13\_1-2.htm\_cvt.htm [https://web.archive.org/web/20190501161612/http://aljzl.com/ar/2017/08 /01/553/](https://web.archive.org/web/20190501161612/http://aljzl.com/ar/2017/08/01/553/)

## Bibliyografya

- Frederick F. Anscombe; Columbia Üniversitesi Columbia Üniversitesi Yayınları (1997). Osmanlı Körfezi: Kuveyt, Suudi Arabistan ve Katar'ın Yaratılışı. Columbia Üniversitesi Yayınları.[ISBN'si](https://turkipedia.org/tr/wiki/Uluslararas%C4%B1_Standart_Kitap_Numaras%C4%B1) [978-0-231-10839-3](https://turkipedia.org/tr/wiki/Special%3ABookSources/978-0-231-10839-3)

[^1]: Iraq. Britannica.com. <https://www.britannica.com/place/Iraq/The-governorship-of-Midhat-Pasa>
[^2]: The life of Midhat Pasha; a record of his services, political reforms, banishment. <https://www.gutenberg.org/files/51243/51243-h/51243-h.htm>
[^3]: The Resilience of a Frontier: Ottoman and Iraqi Claims to Kuwait, 1871-1990. December 2002, s. 790. <https://www.jstor.org/stable/pdf/40111134.pdf?refreqid=excelsior%3Ad679f72091713f3464885d6a5d0cdfa9>
[^4]: "Basra Körfesi'nde Osmanlı Denizcilik Faaliyetleri", Mehmet Korkmaz, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2021), s.60
[^5]: "Basra Körfezi'nde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi / Katar'da Osmanlılar (1871-1916)", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2004), s.48
[^6]: "Birtain and the Persian Gulf 1795-1880", J.B. Kelly, Oxford University Press (1968), s.725-727
[^7]: "Midhat Paşa, Hayat-ı Siyasiyesi, Hidemâtı, Menfâ Hayatı", Ali Haydar Midhat, Hilal Matbaası, İstanbul (1910), s.119-120
[^8]: "Basra Körfezi'nde Osmanlı-İngiliz Çekişmesi / Katar'da Osmanlılar (1871-1916)", Zekeriya Kurşun, Türk Tarih Kurumu, Ankara (2004), s.57-58
