# Kveli Kalesi Savaşı

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kveli_Kalesi_Sava%C5%9F%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kveli Kalesi Savaşı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kveli_Kalesi_Sava%C5%9F%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

**Kveli Kalesi Savaşı** ([Gürcüce](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCce): ყველისციხის ბრძოლა; *okunuşu*: "q'velistsih'is brdzola"), Gürcü ordusu ile [Büyük Selçuklular](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) arasında 1080 yılında meydana gelen savaştır. Adını bugün Posof ilçesi sınırları içinde kalan [Kveli Kalesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kol_Kalesi)'nden alır.

Kveli Kalesi Savaşı Gürcü kralı [II. Giorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Giorgi)'nin yenilgisiyle sonuçlanmıştır. Bu yenilgi ya da Selçuklu zaferi, Büyük Selçukluların Gürcistan içlerine yeni seferler yapmasının yolunu açmıştır. Bu seferler Gürcü tarih yazıcılığında [Didi Turkoba](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_T%C3%BCrk_%C4%B0stilas%C4%B1) olarak geçer ve bu terim “Büyük Türk istilası” anlamına gelir.

## Arka plan

Gürcü kralı IV. Bagrat 1072 yılında ölünce yerine oğlu [II. Giorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Giorgi) (1072-1089) tahta çıktı. Ağır iç ve dış siyasi bir ortamda devletin sevk ve idaresini yüklenmek durumunda kaldı. Birkaç büyük aznavur fiili olarak kendisine itaat etmeyi reddetti. [IV. Bagrat](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Bagrat)’ın tahta çıktığı 1072 yılında Sultan [Alp Arslan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alp_Arslan) ölmüş, yerine idaresi esnasında Büyük Selçuklu İmparatorluğu’nun gücünün zirvesine ulaştıran oğlu [Melik Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Melik%C5%9Fah) (1072-1092) tahta çıkmıştı. 1070'lerde Kral Giorgi Bizans İmparatorluğu’nun zayıf düşmesinden yararlanarak daha önce Bizans'ın ele geçirdiği [Şavşeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eav%C5%9Feti), [Klarceti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klarceti) ve [Artaani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ardahan) kalelerini, ayrıca Ermenilerden [Kars](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kars)’ı geri aldı. Bunlar [II. Giorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Giorgi)’nin son başarıları oldu.

## Savaş

[Malazgirt Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malazgirt_Meydan_Muharebesi)'nda yenilen Bizans imparatoru [VII. Mihail](https://turkipedia.org/tr/wiki/VII._Mihail) Dukas 1074 yılında Büyük Selçuklular ile yaptığı anlaşmayla imparatorluğun doğu bölgelerinin büyük bir kısmını [Melik Şah](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Melik%C5%9Fah)’a bıraktı. Bunun sonucunda [Gürcü Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) Büyük Selçuklular karşısında yalnız kaldı. 1080 tarihinde Emir Ahmed komutasında büyük bir Selçuklu ordusu Kuveli Kalesi'nde bulunan [II. Giorgi](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Giorgi)’ye ansızın saldırdı. Kral Batı Gürcistan’a kaçarak kendini kurtarabildi. Gürcistan’da böylece [Didi Turkoba](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_T%C3%BCrk_%C4%B0stilas%C4%B1) denilen “Büyük Türk İstilası” başladı. Büyük Selçukluları [Didgori Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Didgori_Muharebesi)'nda ağır yenilgiye uğratan Gürcü kralı [Kurucu Davit](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Davit)'in tarihçisi Selçukluların Gürcistan'a saldırdığını, “ülkenin her yerine çekirge gibi yayıldıklarını”, [Şavşeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eav%C5%9Feti), [Klarceti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klarceti), [Samtshe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samtshe), [Acara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Acara), Argveti, Samokalako, Çkondidi ve Kartli'yi işgal ettiklerini, [Klarceti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Klarceti)'deki manastırları, [Artanuci](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ardanu%C3%A7) ve [Kutaisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutaisi)'yi yaktıklarını yazmıştır.[^1]

[^1]: Tao-Klarceti: Tarih ve Kültür Araştırmaları, (Editöler) Buba Kudava ve Goça Saitidze; Türkçeye çevirenler: Hasan Çelik ve Kevser Ruhi; Tiflis, 2018, s. 113, ISBN 9789941963629.