# Kuzey Yuan Hanedanı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Yuan_Hanedan%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kuzey Yuan Hanedanı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuzey_Yuan_Hanedan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) ![Moğol İmparatorluğu'nun 15. yüzyıldaki kalıntı devletleri](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/14/Northern_Yuan_and_Golden_Horde.svg/1280px-Northern_Yuan_and_Golden_Horde.svg.png) *Moğol İmparatorluğu'nun 15. yüzyıldaki kalıntı devletleri (Elvonudinium, CC-BY-SA-4.0)* - **Adı:** Kuzey Yuan Hanedanı - **Kendi dilindeki adı:** Dayan; 大元; döčin dörben mongγol ulus - **Başkent:** Shangdu; (1368-1369); Yingchang; (1369-1370); Karakurum; (1371-1388) - **Yaygın diller:** Moğolca, Çince - **Yönetim biçimi:** Monarşi - **Yönetici unvanı:** Kağan - **Yönetici:** Togon Temür (ilk); Biligtu Han; Ushal Han; Esen Taishi; Dayan Han; Tümen Zasagt Khan; Ligden Han; Ejei Khan (son) - **Yönetici1 dönemi:** 1368-1370 - **Yönetici2 dönemi:** 1370-1378 - **Yönetici3 dönemi:** 1378-1388 - **Yönetici4 dönemi:** 1454-1455 - **Yönetici5 dönemi:** 1478-1517/1543 - **Yönetici6 dönemi:** 1557-1592 - **Yönetici7 dönemi:** 1557-1592 - **Yönetici8 dönemi:** 1634-1635 - **Yasama organı:** Yassa - **Dönem:** Geç Orta Çağ - **Kuruluş günü:** Eylül - **Kuruluş yılı:** 1368 - **Olay:** Togon Temür'ün öldürülmesi ve Oyratların yükselişi; Dayan Han Moğol ulusunu yeniden birleştirdi; Son imparator Ligden Han'ın ölümü - **Olay1 tarihi:** 1388 - **Olay2 tarihi:** 1483-1510 - **Olay3 tarihi:** 1634 - **Yıkılış yılı:** 1635 - **Para birimi:** Barter, Dirhem - **Ö:** Yuan Hanedanı - **A:** Oyrat Hanlığı; Sonraki Jin (1616-1636) - **A2 bayrağı:** Amaga aisin gurun1.png **Kuzey Yuan Hanedanı**, ([Moğolca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folca): ᠬᠦᠮᠠᠷᠳᠦ ᠥᠨ ᠥᠯᠥᠰ, ) [Yuan Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yuan_Hanedan%C4%B1)'nın 1368 yılında [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'den çıkartılarak günümüzdeki [Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folistan) ve [İç Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7_Mo%C4%9Folistan) bölgelerine sürülmesi ile kurulan ve [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)da [Qing Hanedanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ing_Hanedan%C4%B1)'nın kuruluşuna kadar varlığını sürdüren hanedan. Dayan Han ve Mandukhai Hatun, 15. yüzyılda Moğol kabilelerini yeniden bir araya getirdi. Bununla birlikte, imparatorluğunun oğulları ve akrabaları arasında [tımar](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C4%B1mar_%28arazi%29) olarak dağıtılmış olması, imparatorluk yönetiminin [ademi merkezileşmesine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adem-i_merkeziyet%C3%A7ilik) neden oldu. Bu ademi merkeziyetçiliğe rağmen, Dayan Hanlığı [aristokrasi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aristokrasi)sinde dikkate değer bir uyum devam etti ve [Börçigin](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%B6r%C3%A7igin)ler arası iç savaş, Moğol kavimleriyle olan anlaşmazlıklar sebebiyle güçsüzleşen ve Geç Jin Hanedanlığı tarafından mağlup edilen [Ligdan Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ligdan_Han)'ın (1604-1634) yönetimine kadar kesinleşmemişti. Bu dönemin son altmış yılı, [Tibet Budizmi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tibet_Budizmi)nin Moğol toplumuna yoğun bir şekilde nüfuz etmesini sağladı. ## İsim 1368 ve 1635 yılları arasında var olan rejim, Kuzey Yuan (hanedanı) dahil olmak üzere çeşitli isimlerle bilinir. **"Büyük Yuan**" hanedan adı ([Çince:](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) 大元; [pinyin:](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pinyin) *Dà Yuán*), önceki [Yuan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yuan_Hanedan%C4%B1) hanedanlığında olduğu gibi, resmi olarak 1368 ile 1388 yılları arasında kullanıldı. [Ushal Han Tögüs Temür](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ushal_Han)'ün ölümünün ardından "Büyük Yuan" adı ve diğer Çin tarzı imparatorluk unvanları, varisi Jorightu Kağan Yesüder tarafından terk edildi, bu nedenle "Kuzey Yuan" adı sadece 1368 ile 1388 arasındaki dönemde kullanıldı.[^1] "Kuzey Yuan" terimi, 1271'de kurulan Yuan hanedanı ile 1368'den sonra var olan rejim arasında ayrım yapmak için "Kuzey" ön ekinin kullanıldığı Çincedeki "北元" (*Běi Yuán*) teriminden türetilmiştir. "Büyük Yuan" hanedan unvanı, kraliyet adı "Dayan", Çince "大元" (*Dà Yuán* ; lit. "Büyük Yuan") teriminden gelen Dayan Han'ın saltanatı sırasında kısa süre yeniden kullanıldı. Ayrıca, Taisun Han, Esen Taishi, Manduul Han ve Ligdan Han'ın yönetimleri sırasında "Büyük Yuan" hanedan adını ve Çin imparatorluk unvanlarını kullandıklarına dair kanıtlar bulunmakta.[^2][^3] [^1]: Luc Kwanten, "Imperial Nomads: A History of Central Asia, 500–1500" [^2]: Okada, Hidehiro. Dayan Khan as a Yuan Emperor: The Political Legitimacy in 15th Century Mongolia, s. 52-53. [^3]: Robinson, David M.. In the Shadow of the Mongol Empire: Ming China and Eurasia. Cambridge Üniversitesi Yayınevi, s. 51.