# Kuzey Kafkasya'da çatışmalar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya'da_%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmalar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kuzey Kafkasya'da çatışmalar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuzey_Kafkasya%27da_%C3%A7at%C4%B1%C5%9Fmalar (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/85/RIAN_archive_835340_Antiterrorist_operation_in_Makhachkala.jpg/1280px-RIAN_archive_835340_Antiterrorist_operation_in_Makhachkala.jpg)
* (RIA Novosti archive, image #835340, http://visualrian.ru/ru/site/gallery/#835340 Digital / Цифра, CC-BY-SA-3.0)*

- **Çatışma:** Kuzey Kafkasya'da çatışmalar
- **Parçası:** Çeçen-Rus çatışması
- **Tarih:** 16 Nisan 2009-19 Aralık 2017; ()
- **Yer:** Rusya; Kuzey Kafkasya
- **Sebep:** Rusya Federasyonu'nun İkinci Çeçen Savaşı'nı kazanması; İçkerya Çeçen Cumhuriyeti'nin kaldırılması sonrası terör saldırıların devam etmesi
- **Sonuç:** Rusya Federasyonu zaferi; Kafkasya Emirliği başta olmak üzere tüm isyancı gruplar dağıtıldı.; Kuzey Kafkasya'da durumun istikrara kavuşturulması.
- **Savaşan:** Rusya; Rusya Silahlı Kuvvetleri; Federal Güvenlik Servisi; Rusya Federasyonu Federal Güvenlik Servisi Sınır Muhafıza Servisi; Rusya Federasyonu İç Birlikleri; 30px Rusya Federasyonu İçişleri Bakanlığı; Özerk Bölgeler; Dağıstan; Çeçenistan; İnguşetya; Kabardino-Balkarya; Kafkasya Emirliği; Dağıstan vilayeti; Nohçiyço vilayeti; Galgayçe vilayeti; KBK vilayeti; Irak ve Şam İslam Devleti; Kafkasya vilayeti
- **Komutan:** Vladimir Putin; Dmitri Medvedev; Anatoli Serdyukov; Sergey Şoygu; Ramazan Kadirov; Yunus-bek Yevkurov; Muhu Aliyev; Arsen Kanokov; Dokka Umarov; Aliashab Kebekov; Muhammed Süleymanov; Zalim Şebzuhov; ----; Rüstem Asildarov
- **Güç:** Bilinmiyor; ~600 savaşçı (Rus iddiası,2013)
- **Kayıp:** 1,139–1,170 ölü; 2,313–2,677 yaralı; 2,329 ölü; 2,744 yakalandı

**Kuzey Kafkasya'da çatışmalar**, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın [Kuzey Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya) bölgelerinde hükûmet güçleri ile [İslamcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slamc%C4%B1l%C4%B1k) militanlar arasında gerçekleşen çatışmalardır. Çatışmalar, resmî olarak 16 Nisan 2009 tarihinde sona eren [İkinci Çeçen Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0kinci_%C3%87e%C3%A7en_Sava%C5%9F%C4%B1)'nın devamıdır.[^1]

Çatışmalar, 2017 yılında Rusya'nın yaptığı açıklamayla sona erdi, Kuzey Kafkasya'daki isyancı varlığı sıfırlandı.[^2][^3][^4] Çatışmaların en yoğun olduğu dönemde şiddet çoğunlukla [Çeçenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enistan), [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan), [İnguşetya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ngu%C5%9Fetya) ve [Kabardey-Balkarya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabardino-Balkarya)'da yoğunlaştı. Ara sıra olaylar, [Kuzey Osetya-Alanya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Osetya-Alanya), [Karaçay-Çerkesya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kara%C3%A7ay-%C3%87erkesya), [Stavropol Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Stavropol_Kray%C4%B1) ve [Volgograd Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Volgograd_Oblast%C4%B1) gibi çevredeki bölgelerde yaşandı.

## Arka Plan

1999'da [Dağıstan İslam Cemaati](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan_%C4%B0slam_Cemaati)'nin aldığı karar sonrası Çeçen ve Dağıstanlı savaşçılar [Çeçenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enistan) topraklarından [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'ya bağlı [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan) bölgesine saldırdı ve 12 köyü ele geçirdi. Rusya, kaybettiği köyleri geri almak amacıyla Dağıstan bölgesine [operasyon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan_Operasyonu) düzenledi, operasyon sonrası köyler Rus ordusu tarafından geri alındı. [Aslan Mashadov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aslan_Mashadov) hükûmetinin, [İslamcı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0slamc%C4%B1l%C4%B1k) militanların Dağıstan'a düzenlediği saldırıları engelleyememesinden ve militanlara fırsat verdiğini iddia ettiğinden dolayı Rusya, [Çeçenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enistan)'ı işgal kararı aldı. Yerel [Çeçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enler) güçleri ve [Selefi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selefilik) [Arap savaşçılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enistan%27daki_Arap_m%C3%BCcahitler) yaklaşık 1 yıllık direnişten sonra mağlup oldular ve tüm yerleşim yerleri Rus ordusu kontrolüne geçti. 2000 yılının sonlarından itibaren militanlar dağlara çekilerek [gerilla savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) vermeye başladı.

## İsyan ve Çatışmalar

2007'de [Kafkasya Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Emirli%C4%9Fi)'nin ilanına kadar [Çeçen Ordusu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7en_%C4%B0%C3%A7kerya_Cumhuriyeti_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri), bazı yerel [Çeçen](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enler) savaşçıları ve [Kafkas Cephesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkas_Cephesi_%28%C3%87e%C3%A7en_Sava%C5%9F%C4%B1%29) gibi gruplar [Rusya Silahlı Kuvvetleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_Silahl%C4%B1_Kuvvetleri)'ne karşı [gerilla savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gerilla_sava%C5%9F%C4%B1) verdi. 2007'de [Dokka Umarov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dokka_Umarov) tarafından [Çeçen İçkerya Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0%C3%A7kerya_%C3%87e%C3%A7en_Cumhuriyeti) lağvedildi ve [Kuzey Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya)'nın tamamında hak iddia eden [Kafkasya Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Emirli%C4%9Fi) ilan edildi. Kafkasya Emirliği bünyesinde çoğunluğu [Selefi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selefilik)/[Vehhabi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vehhab%C3%AElik) savaşçılardan oluşan birçok grup 2015-2016'ya kadar Rus askerlerine saldırılar düzenledi. 2015 yılında ise [IŞİD](https://turkipedia.org/tr/wiki/Irak_ve_%C5%9Eam_%C4%B0slam_Devleti), Kafkasya Vilayeti'ni ilan etti. 2016'da Kafkasya Emirliği büyük ölçüde faaliyetlerini [Kuzey Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya)'da sonlandırdı ve bünyesindeki savaşçıların çoğu IŞİD-Kafkasya Vilayeti'ne katıldı. 2017 yılının sonlarında [Kuzey Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Kafkasya)'daki anti-terör operasyonları ve militan varlığı sona erdi fakat [Kafkasya Emirliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya_Emirli%C4%9Fi)'ne bağlı bazı gruplar Suriye'de faaliyet göstermeye devam etmekte.

## Dış bağlantılar

- [Global Terrorism Database](http://www.start.umd.edu/gtd/search/Results.aspx?expanded=no&casualties_type=b&casualties_max=&dtp2=all&success=yes&country=167&ob=GTDID&od=desc&page=1&count=100#results-table)
- Darion Rhodes, [Salafist-Takfiri Jihadism: the Ideology of the Caucasus Emirate](http://www.ict.org.il/Article/132/Salafist-Takfiri%20Jihadism%20the%20Ideology%20of%20the%20Caucasus%20Emirate), [International Institute for Counter-Terrorism](https://turkipedia.org/tr/wiki/International_Institute_for_Counter-Terrorism), March 2014
- [Caucasus jihad: Terror tactics back on the horizon?](http://www.longwarjournal.org/archives/2009/05/caucasus_jihad_terro.php) , [The Long War Journal](https://turkipedia.org/tr/wiki/The_Long_War_Journal), 21 May 2009

[^1]: Russia 'ends Chechnya operation' , BBC News, 16 April 2009 <http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/8001495.stm>
[^2]: Arşivlenmiş kopya. <https://vz.ru/politics/2017/12/19/900398.html>
[^3]: Russia’s North Caucasus Insurgency Widens as ISIS’ Foothold Grows. www.worldpoliticsreview.com. <https://www.worldpoliticsreview.com/articles/18466/russia-s-north-caucasus-insurgency-widens-as-isis-foothold-grows>
[^4]: Why suspicion over St Petersburg metro attack is likely to fall on Islamist groups. The Guardian, 4 Nisan 2017. <http://www.theguardian.com/world/2017/apr/03/why-suspicion-over-st-petersburg-metro-attack-islamist-groups-russia-chechnya-syria-isis>
