# Kuzey Altayca > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuzey_Altayca > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kuzey Altayca, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuzey_Altayca (CC-BY-SA-4.0) **Kuzey Altayca**, [Rusya'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) [Altay Cumhuriyeti'nde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Cumhuriyeti) bazı topluluklar tarafından konuşulan bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri) lehçesidir.[^1] Geleneksel olarak tek bir dil olarak kabul edilse de, Güney Altay ve Kuzey çeşitleri karşılıklı olarak tamamen anlaşılır değildir. [Standart Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altayca), [Güney Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCney_Altayca) temel alınarak oluşturulmuştur ve Kuzey Altayca konuşanlar tarafından kabul görmemektedir.[^2] Kuzey Altayca [Kiril alfabesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kiril_alfabesi)yle yazılır. 2006 yılında [Altay Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Kray%C4%B1)'nda [Kumandı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumand%C4%B1lar) ağzı için bir alfabe oluşturulmuştur.[^3] ## Demografi 2002 Rus Nüfus Sayımı verilerine göre Rusya'da 65.534 kişi Altayca'ya hakim olduğunu belirtmiştir.[^4] Sadece %10 kadarı Kuzey Altayca, geri kalanı ise Güney Altayca konuşmaktadır. Ayrıca bazı verilere göre Altaylıların sadece %2'si akıcı bir şekilde Altayca konuşmaktadır.[^5] ## Ağızları Kuzey Altayca aşağıdaki ağızlardan oluşur: - Kumandı ağzı. 1,862 [Kumandı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumand%C4%B1lar) bu dili anadili olarak beyan etmiştir ancak[^6] 1,044'ü bu dili bildiğini ifade etmiştri.[^7] - Çelkandu ağzı: 466 [Çelkandu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87alkandular) bu dili anadili olarak, 539 kişi bu dili konuşabildiğini beyan etmiştir. ## Dilsel özellikler Aşağıdaki özellikler, Kuzey Altaycada yaygın olarak kullanılan Türkçe [izoglos](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zoglos)ların sonucunu ifade eder.[^8][^9][^10] - /ag/ — Proto-Türkçe \*/ag/ Kuzey Altaycada üç varyasyonda bulunur: /u/, /aw/, /aʁ/ - /eb/ — Proto-Türkçe \*/eb/, çeşide bağlı olarak /yj/ veya /yg/ olarak bulunur. - /VdV/ — Birkaç sözcüksel istisna dışında (muhtemel alıntılar), proto-Türkçe intervokal \*/d/, /j/ ile sonuçlanır. ## Dış bağlantılar - [Kuzey Altay için Ethnologue girişi](http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=atv) - [İnteraktif Türk dilleri haritası](https://turkdilleri.com/harita/1/turk-dilleri-haritasi) [^1]: Northern Altai. ELP Endangered Languages Project. [^2]: Raymond G. Gordon, Jr, ed. 2005. Ethnologue: Languages of the World. 15th edition. Dallas: Summer Institute of Linguistics. [^3]: В Алтайском крае издана азбука кумандинского языка. 2006. [^4]: Всероссийская перепись населения 2002 года. Том 13. «Коренные малочисленные народы Российской Федерации». [^5]: Энциклопедия «Кругосвет». [^6]: Russian census figures. [^7]: Russian census figures. [^8]: Диалект Черневых Татар (Туба-Кижи): грамматический очерк и словарь.. Наука, 1966. [^9]: Диалект Кумандинцев (Куманды-Кижи): грамматический очерк, тексты, переводы и словарь.. Наука, 1972. [^10]: Диалект Лебединских Татар-Чалканцев (Куу-Кижи). Наука, 1985.