# Kuvâ-yi İnzibâtiye

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_%C4%B0nzib%C3%A2tiye
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kuvâ-yi İnzibâtiye, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuv%C3%A2-yi_%C4%B0nzib%C3%A2tiye (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/0/01/Sultan%27s_Lancers.jpg)
* (An American from USS North Dakota, public-domain)*

- **Birim adı:** Kuvâ-yi İnzibâtiye
- **Tarih:** 18 Nisan 1920 – 25 Haziran 1920; ()
- **Ülke:** Osmanlı İmparatorluğu
- **Bağlılık:** Halife VI. Mehmed
- **Büyüklük:** 7000 (en yüksek sayı)
- **Garnizon:** İstanbul
- **Takma adı:** Hilafet Ordusu
- **Savaşları:** Türk Kurtuluş Savaşı; 1920 Yunan Yaz Taarruzu; Geyve Muharebesi; Anzavur Ayaklanması
- **Ünlü komutanları:** Süleyman Şefik Paşa; Ahmet Anzavur

**Kuvâ-yi İnzibâtiye** (قوای انضباطیه; **Hilafet Ordusu** olarak da bilinir), [Kurtuluş Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_Kurtulu%C5%9F_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda İstanbul Hükûmeti'nin [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'ye karşı kurduğu askeri örgüt. [Birleşik Krallık](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Britanya_ve_%C4%B0rlanda_Birle%C5%9Fik_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1), [Damat Ferit](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) hükûmetine 7 Nisan 1920 tarihinde Hilafet Ordusu'nun kurulması için izin verdi. 18 Nisan tarihinde kuruldu.

[Sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam) Damat Ferit hükûmeti kurduktan 2 gün sonra 7 Nisan 1920 tarihinde Britanya Yüksek Komiseri Amiral John de Robeck ile milliyetçilere karşı alınacak tedbirleri görüştü. 11 Nisan'da Kuvâ-yi Milliyecilerin eşkıya olduğu ve öldürülmelerinin sevap ve vatani bir yükümlülük olduğuna dair [Dürrizade Abdullah Beyefendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCrrizade_Abdullah_Beyefendi)'nin bir fetva çıkarması sağlandı. Robbeck, Damat Ferit'e Birleşik Krallık'ın aktif bir iş birliği yapamayacağını ama silah ve mühimmat konusunda destek olacağını bildirdi. Birleşik Krallık, Hilafet Ordusu'nun erlerine 30, teğmenlerine 60 ve alay komutanlarına 150 lira maaş bağladı. [Lojistik](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lojistik) ihtiyaçlarını silah, araç ve gereçlerini temin etti. Hilafet Ordusu birlikleri Nisan ve Mayıs aylarında İzmit bölgesinde yığınaklanmalarını bitirdiler. Britanya birlikleri de Hilafet Ordusu'nun arkasında konuşlandı. [İzmit limanına](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0zmir_Liman%C4%B1) demirleyen Britanya savaş gemileri mevzileri top ateşi ile destekleyebilecek bir konum aldılar.\<ref name="millikurtulus"\>Kitap kaynağı | yazar = [Doğan Avcıoğlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Do%C4%9Fan_Avc%C4%B1o%C4%9Flu) | yıl = | başlık = Milli Kurtuluş Tarihi, 1838'den 1995'e | yayımcı= | yer= İstanbul | id = ISBN 975-478-026-9 | url= | alıntı=Ali Fuat Paşa Britanyalılarla çatışmayı anlatır:*"İngilizler İzmit etrafında Hasanpaşa-Solaklar--Tepeköy- Ağa Köyü hattının bazı yerlerine siperler kazarak bunlara Halife Kolordusu'ndan 1, 2 ve 3. Alayları yerleştirmişler ve bunların cenah gerilerine de iki üç İngiliz taburu koymuşlardı. İzmit limanında bulunan birkaç İngiliz savaş gemisi de söz konusu savunma mevzilerinin sağ kanadını ateşleriyle koruyabilecek bir durum almışlardı.\</ref\>*

Garp Cephesi Umum Kumandanı [Ali Fuat](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Fuat_Cebesoy) (Cebesoy) Paşa, Kuvâ-yi Milliye kuvvetlerine komuta ediyordu.

![Kurtuluş Savaşı'nda iki jandarma](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/2/28/Caliphate_Army_soldiers.jpg)
*Kurtuluş Savaşı'nda iki jandarma (Unkwon, public-domain)*

Anadolu ve Rumeli [Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCd%C3%A2faa-i_hukuk_cemiyetleri)'nin [Sivas Kongresi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sivas_Kongresi)'nde kurulduktan sonra hızla güçlenmesi ve yeni bir siyasal ve askerî güç odağı olarak ortaya çıkması Birleşik Krallık'ı ve İstanbul'da [Damat Ferit Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%A2mad_Ferid_Pa%C5%9Fa) hükûmetini kaygılandırıyordu. 1919 yılında Anzavur isyanı çıkarıldı. Boğazları koruyacak tampon bölgeler oluşturmak için din, mezhep ve etnik ayrılıklar kullanılmaya çalışıldı. El altından desteklenen yerel ayaklanmaların sonuç getirmeyeceği ve [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'yi bastıramayacağı anlaşılınca, düzenli bir askerî gücün oluşturulmasına girişildi. Bu askerî gücün adı 18 Nisan 1920 tarihli kararnamede *Kuva-yi İnzibatiye* olarak belirtiliyordu. Aynı kararname, Kuva-yi İnzibatiye'nin görevinin ve amacının [Düzce](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCzce), [Hendek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hendek), [Adapazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adapazar%C4%B1) dolaylarında Kuvâ-yi Milliye'ye karşı ayaklanmış olanları desteklemek, bu bölgeleri İstanbul Hükûmeti'nin etkisi altına alarak milli kuvvetleri ([Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)) etkisizleştirmek olduğunu açıkça ortaya koyuyordu. Örgüt Harbiye ve Dahiliye vekaletlerine bağlı olacak, kolluk kuvvetlerine de yardım edecekti. Kuva-yi İnzibatiye, üç piyade alayı ve bir topçu taburundan oluşan bir tümendi. 4.000 kişilik bir askerî güce dayanan tümenin komutanlığına [Süleyman Şefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C5%9Eefik_S%C3%B6ylemezo%C4%9Flu) atandı.

## Süleyman Şefik Paşa'nın istifası

Kuva-yi İnzibatiye, daha kuruluş aşamasında zaafa uğradı. Nisan 1920 sonunda karargahıyla birlikte İzmit'e gelen [Süleyman Şefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C5%9Eefik_S%C3%B6ylemezo%C4%9Flu), İstanbul Hükûmeti'yle beraber hareket eden ve [Adapazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adapazar%C4%B1)-[Düzce](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%BCzce) yöresinin önde gelen [Abhaza](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abhazlar) beylerinden [Ahmet Anzavur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ahmed_Pa%C5%9Fa)'la anlaşmazlığa düştü. İstanbul Hükûmeti bu çatışmada açık tutum belirlemedi. Bunun üzerine [Süleyman Şefik Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCleyman_%C5%9Eefik_S%C3%B6ylemezo%C4%9Flu) zaten derme çatma bir birlik olan Kuva-yi İnzibatiye'nin başından ayrılarak İstanbul'a döndü.

## Ahmet Anzavur dönemi

Bunun üzerine kendisine mirimiranlık (sivil paşalık) verilen [Ahmet Anzavur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ahmed_Pa%C5%9Fa) Kuva-yi İnzibatiye'nin başına getirildi. Kuva-yi İnzibatiye, [Kuvâ-yi Milliye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Milliye)'ye yönelik ilk harekâtını [Ahmet Anzavur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ahmed_Pa%C5%9Fa) komutasında [Adapazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adapazar%C4%B1)'nda düzenledi. 10 Mayıs 1920'de kenti işgal eden Anzavur kuvvetleri iki gün sonra da [Kandıra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kand%C4%B1ra)'ya girdi. Amaç Geyve Boğazı'nı aşarak [Eskişehir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski%C5%9Fehir) yolunu açmaktı. 15 ve 17 Mayıs'ta [Geyve](https://turkipedia.org/tr/wiki/Geyve)'ye üst üste iki saldırı düzenleyen Anzavur, [Ali Fuat Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ali_Fuat_Cebesoy)'nın [Ankara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ankara)'dan gönderdiği 20. Kolordu birlikleri ile takviye edilen [Çerkez Ethem](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkez_Ethem) komutasındaki [Kuva-yi Seyyare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuv%C3%A2-yi_Seyy%C3%A2re) karşısında yenilgiye uğradı ve [Adapazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adapazar%C4%B1)'na çekilmek zorunda kaldı. 20. Kolordu birlikleri 23 Mayıs'ta bir karşı saldırı düzenleyerek [Adapazarı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Adapazar%C4%B1) ve [Sapanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sapanca)'yı Kuva-yi İnzibatiye'nin elinden aldı. 14 Haziran'da yeni bir saldırı düzenleyen Kuva-yi İnzibatiye yine yenilgiye uğradı.

## Kaldırılması

Bunun üzerine İstanbul Hükûmeti Kuva-yi İnzibatiye'nin başarısızlığını kabul ederek İstanbul'a çekilmesini kararlaştırdı. 25 Haziran 1920'de de Kuva-yi İnzibatiye'nin kaldırıldığı, birliğe bağlı askerlerin terhis edildiği açıklandı.

## Ayrıca bakınız

- [Anzavur Ayaklanması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anzavur_Ayaklanmas%C4%B1)
