# Kutuy Hatun

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kutuy_Hatun
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kutuy Hatun, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kutuy_Hatun (CC-BY-SA-4.0)

- **Doğum tarihi:** Namalum
- **Doğum yeri:** Moğol İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** Namalum
- **Ölüm yeri:** İlhanlılar Devleti
- **Yattığı yer:** Karabağlar Türbesi, Nahçıvan, Azerbaycan
- **Din:** Nestûrîlik
- **Eş:** Hülâgû
- **Çocuklar:** Ahmed Teküder

**Kutuy Hatun**, [İlhanlılar Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)'nin kurucusu [Hülagû Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB)'ın eşi ve 1282'den 1284'e kadar İlhanlılar devletini yöneten [Ahmed Teküder Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder)'ın annesiydi. Oğlunun hükümdarlığı döneminde devlet işlerinde önemli söz sahibi olmuştur. [Karabağlar külliyesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karaba%C4%9Flar_T%C3%BCrbesi) bir bölümü onun anısına dikilmiştir.[^1]

## Hayatı

Baba tarafından Kongrat boyuna, anne tarafından [Cengiz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Han)'ın soyuna mensuptur. Annesi Cengiz Han'ın torunuydu. İnancı gereği [Nesturî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nest%C3%BBr%C3%AElik) bir [Hıristiyandı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyanl%C4%B1k). [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB) Han, Guyuk Hatun'un ölümünden sonra onunla evlendi. [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB) Han'ın Moğolistan'daki akrabalarının İlhanlılar Devletine gelişinin ikinci dalgasında [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB) Han'a gelmiştir. Kutuy Hatun, 1265 yılında kocası Hülâgû Han'ı karşılamaya giderken Hülâgû Han ölmüştür. Bu bilgi kendisine Hulaku Han'ın halefi Abaka Han tarafından [Bedehşan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bedeh%C5%9Fan_%28il%29)'dayken (günümüzde Tacikistan) verildi. İlhanlılar Devleti topraklarına ulaştıktan sonra [Abaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka) Han tarafından karşılandı. Kocasından uzun yaşadığı için [Moğol](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar) geleneklerine göre Abaka Han ile evlendi.

1282'de [Abaka](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abaka) Han'ın ölümünden sonra iki siyasi grup iktidar için savaşmaya başladı. Her iki grup da Hülâgû Han'ın eski eşleri tarafından yönetildi ve kendi oğullarını tahta çıkarmayı amaçlıyordu. Bir gruba Mangu Teymur'u destekleyen Ölcey Hatun, diğer gruba ise [Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder)'i destekleyen Kutuy Hatunliderlik etti. [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB) Han'ın ailesinin büyük bir kısmı Teküder'i destekledi. Mücadelenin belirleyici anında Mangu Teymur öldü ve böylece Teküder'in taht iddiasını güçlendirdi. [Ahmed Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder) 6 Mayıs 1282'de tahta çıktı.

Teküder bir [Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%BCsl%C3%BCman)dı ve bu nedenle tahta çıktıktan sonra Ahmed adını aldı. Kendisini İslam'ın koruyucusu ilan ederek Mısır [Memlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_Devleti) Sultanlığı hükümdarı Kalavu'nun meşruiyetini aşındırmaya çalıştı. Bu sırada Kalavun, Levant bölgesini ele geçirmeye çalışan Moğollarla barış yapmaya çalışıyordu. Teküder devlet işleriyle pek ilgilenmezdi ve bu nedenle devlet işlerinin çoğu annesi Kutuy Hatun ve onun emiri Asık tarafından yürütülürdü. Kutuy Hatun bu sırada yabancı diplomatları kabul etti ve Memluk Sultanlığı'na yönelik stratejilerin belirlenmesinde yer aldı. Ahmet Teküder, devlet işlerinde nihai kararı vermeden önce annesine danışır ve ancakbundan sonra son sözü söylerdi.

Ancak [Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder), Eski Moğol grubu olarak adlandırılan Nasturi Hristiyan ve Budist Moğol seçkinleri arasındaki popülaritesini yavaş yavaş kaybetti. Abaka Han'ın oğlu ve Teküder'in yeğeni Argun artık daha çok sevilmeye başlandı. Devlet işlerine karışmakla tehdit eden yüce Moğol hanı [Kubilay Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubilay_Han)'a Teküder'i şikayette bulundular ve onlara kızan Teküder, Doğu Nasturi Kilisesi'ni suçladı ve patrik III. Yahballah'ı hapse attı. III. Yahballah'ın hayatı bir Nasturi olan Kutuy Hatun tarafından kurtarıldı. Argun, daha önce Teküder'i destekleyen Gongurtay'ın desteğini alarak taht için önemli bir ilerleme kaydetti. [Konkurtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konkurtay) daha önce Mangu Teymur ve annesi Ölcey Hatun'nu destekleyen gruptandı. Yanıt olarak Tekudar, [Konkurtay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Konkurtay)'ı Ainag ile değiştirdi ve hem Konkurtay'ın hem de Argu'nun tutuklanmasını emretti. [Argun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argun_Han)'un ordusu 4 Mayıs 1284'te [Kazvin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazvin) yakınlarındaki Ağhoca denilen yerde bozguna uğradı ve teslim oldu. Argun, Alinag tarafından esir tutulurken Teküder, Argun'un kaderini belirlemek için annesinin fikrini almak için zaman harcadı. Ancak askeri nedenlerle bir saray darbesi gerçekleşti ve 4 Temmuz'da Argun serbest bırakıldı. [Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder), 10 Ağustos'ta kendi ordusu tarafından öldürüldü. [Argun](https://turkipedia.org/tr/wiki/Argun_Han) ertesi gün tahta çıktı.

Bundan sonra Kutuy Hatun, Argun'a karşı bir mücadele düzenlemeye çalışsa da Karaunas, Argun'un emriyle onun yerine saldırıp onları soydu.

## Ayrıca bakınız

- [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar)
- [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB)
- [Ahmed Teküder](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ahmed_Tek%C3%BCder)

[^1]: Нахчыван. Мавзолей Карабаглар. XII - XIII в.в.. www.ksam.org, 2011. <http://www.ksam.org/index.php?mtype=news1&mid=200>
