# Kurmancan Datka

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kurmancan_Datka
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kurmancan Datka, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kurmancan_Datka (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/5/59/Kurmanjan_Datka_on_50_som_note.jpg)
* (The original uploader was Hux at İngilizce Vikipedi ., public-domain)*

- **Doğum tarihi:** 1811
- **Doğum yeri:** Oş
- **Ölüm tarihi:** 1 Şubat 1907
- **Milliyet:** Kırgız
- **Tanınma nedeni:** Rusya'nın Kırgızistan'ı ilhakına karşı durması

![Karl Mannerheim (solda) ve Kurmancan Datka](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BC_%D0%B2_%D1%8E%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%9A%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B8.jpg/1280px-%D0%9C%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%B5%D1%80%D0%B3%D0%B5%D0%B9%D0%BC_%D0%B2_%D1%8E%D1%80%D1%82%D0%B5_%D0%9A%D1%83%D1%80%D0%BC%D0%B0%D0%BD%D0%B4%D0%B6%D0%B0%D0%BD_%D0%94%D0%B0%D1%82%D0%BA%D0%B8.jpg)
*Karl Mannerheim (solda) ve Kurmancan Datka (Carl Gustaf Emil Mannerheim, public-domain)*

**Kurmancan Datka** veya **Alai Çarlığı** veya "Güney Kraliçesi" olarak da bilinen **Datka Kurmancan Mamatbay kızı** (1811 - 1 Şubat 1907), [Kırgızistan'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1rg%C4%B1zistan) o bölgenin Rusya'ya ilhak edilmesini baskı altında kabul etmek zorunda olan bir devlet kadınıydı.

Kurmancan, [Oş](https://turkipedia.org/tr/wiki/O%C5%9F) bölgesindeki zengin bir Munguş ailesinin çocuğu olarak dünyaya geldi. 18 yaşında, düğün gününe kadar görmediği bir adamla evlenmesi gerekiyordu. Onunla tanıştığı zaman, ondan hoşlanmadı ve geleneklerden koptu - önce komşu Çin'e kaçtı ve daha sonra babası Mambatbai ile kalmaya karar verdi. 1832'de *" Datka " sıfatını alan* ve *Alailerin* tüm Kırgızlarını yöneten yerel [feodal](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feodalizm) bey Alimbek, genç, canlı kadın tarafından cezbedildi ve onunla evlendi. Giderek yıpranan [Hokand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hokand) Hanlığı'nda etkili bir [siyasetçi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Siyaset%C3%A7i) olan Alimbek, 1862'de bir saray darbesi sırasında öldürüldü ve dul eşi Kurmanjan, [Buhara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Buhara) ve [Kokand](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hokand) hanları tarafından Alailerin hükümdarı olarak tanındı ve *"Datka"* unvanı verildi.[^1]

1876'da Alai bölgesi [Rus İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından ilhak edildi. Direnişin anlamsızlığını anlayan Kurmancan Datka, halkını Rus derebeyliğini kabul etmeye ikna etti. Daha sonra devam eden huzursuzluk ve yerel halkın Rus üstünlüğünden sıyrılma girişimleri sırasında, silah kaçakçılığı gibi karlı işleri yürüttü ve Kurmacan'ın oğullarından ve torunlarından ikisi kaçak ticaret ve gümrük görevlilerini öldürmekle suçlandı. En sevdiği oğlu ölüm cezasına çarptırıldığında, bazı takipçilerinin onu kurtarma teklifini reddetti ve özel umutlarının ve hırslarının halkının acı çekmesine izin vermeyeceğini söyledi; oğlunun halka açık infazına katıldı. Diğerleri daha sonra [Sibirya'ya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sibirya) sürüldü ve o esasen kamu hayatından emekli oldu.

1906'da, o sırada Rus ordusunda [albay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Albay) olan Baron [Carl Gustaf Emil Mannerheim](https://turkipedia.org/tr/wiki/Carl_Gustaf_Emil_Mannerheim) (daha sonra [Finlandiya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Finlandiya) Cumhurbaşkanı) tarafından ziyaret edildi. Mannerheim onun fotoğrafını çekti. Kurmancan, altı ay sonra 95 yaşındayken öldü. İki oğlu, iki kızı, 31 torunu, 57 torunu ve altı büyük torunu vardı.

2014 yılında, hayatının hikâyesinin etrafında *dönen* *Dağların Kraliçesi* (orijinal adı *Kurmanjan Datka*) filmi yayınlandı.

[^1]: The Horse That Leaps Through Clouds: A Tale of Espionage, the Silk Road and the Rise of Modern China. Douglas & McIntyre, 2010, s. 87-88. <http://horsethatleaps.com/>
