# Kuray
> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuray
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kuray, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuray (CC-BY-SA-4.0)
* (Qweez, CC-BY-SA-3.0)*
- **Türü:** Tahta nefesli çalgı
- **İlişkili çalgılar:** Kaval; Ney; Duduk; Flüt
*Tatar kurayı (Frhdkazan, CC-BY-SA-4.0)*
***Kuray*** ([Başkurtça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurt%C3%A7a) ҡурай, [Tatarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarca) kuray, )), iki ila yedi parmak deliğine sahip uzun açık uçlu bir flüt ve [Başkurtlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurtlar) ve [Tatarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar)ın ulusal enstrümanıdır. Enstrüman bir tür tsuurdur. 1 Mart 2018'de Kuray, Başkurdistan'ın bölgesel bir markası olarak tescil edildi, Rusya Federasyonu Fikri Mülkiyet Federal Servisi'nden patenti alındı.[^1][^2]
Kurayın en yaygın türü, *urals edgepistil* ya da *Kamchatka pleurospermum* (Pleurospermum uralense) adı verilen umbelliferous bitkinin sapından yapılan kuraydır. Bu bitkinin sapı uzunluğundadır. Bitki Temmuzda çiçek açar, ardından Ağustos - Eylül aylarında kurur. Eylül ayında kesilerek kuru ve karanlık bir yerde muhafaza edilir. Uzunluk, bir bitkinin sapını kapsayan bir avuç içi genişliğinin 8-10 katı ölçülerek bulunur. İlk delik bitkinin tepesinden dört parmak, sonraki üç delik birbirinden iki parmak, arkadaki beşinci dördüncü delikten üç parmak uzaklıkta delinir.
Kurayın uzunluğu yaklaşık civarında olabilmektedir. Bir kurayın [diyapazon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Diyapazon)u üç [oktav](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oktav)dan oluşur. Kuray hem solo hem de toplu [çalgı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87alg%C4%B1) olarak kullanılır. Günümüzde ahşap kaplamadan da kuray yapılabilmektedir. Bu kuraylar daha kararlıdır ve bu kurayların sesi doğal kurayların sesine benzer.
Çim kurayına ek olarak diğer bazı türlerde de bilinmektedir:
- sor-quray - doğal kurayın yetişmediği [bozkır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bozk%C4%B1r)larda yaşayan [Başkurtlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurtlar) tarafından yapılan bir çeşit kuray. Bozkır otundan yapılır ve uzunluğu bir metreden fazla olmaz ancak çapı daha geniştir. Uzmanlar bunların işaretleşmek amacı ile kullanıldığını ifade etmektedir.
- Bakır kuray - bakırdan yapılan bir kuraydır. Ancak uzmanlar, sağlığa zararlı olduğu gerekçesiyle bu tür bir kurayın kullanılmasını önermezler.
Seçkin kuray sanatçıları-doğaçlamacıların isimleri arasında Kubagush-sasan, Baik-sasan, I. Murzakaev, G.Arginbaev, Y. Icyanbaev, I. Dilmukhametov, G.Suleymanov, K. Diyarov, R. Rakhimov, Y. Gaynetdinov, A. Aitkulov ve R. Yuldashev gösterilir.
[Başkurdistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ba%C5%9Fkurdistan) ulusal bayrağının ve devlet ambleminin üzerinde kuray çiçeğinin resmi bulunmaktadır.
## Ayrıca bakınız
- [Kaval](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaval)
- [Ney](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ney)
- [Duduk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Duduk)
- [Flüt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fl%C3%BCt)
[^1]: Курай зарегистрировали в качестве территориального бренда Башкортостана. Башинформ, 1 Mart 2018.
[^2]: Patent of Russia.