# Kumandılar > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumand%C4%B1lar > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kumandılar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kumand%C4%B1lar (CC-BY-SA-4.0) - **Grup:** Kumandılar; (Къуманды, Къубанды, Къуўанды, Къувандыг) - **Nüfus:** 2.892 (2010); 3114 (2002); 1.401 (2010); 1663 (2002); 1.062 (2010); 931 (2002); 225 (2010); 294 (2002) - **Bölge:** Rusya (Altay Krayı); Rusya (Altay Cumhuriyeti); Rusya (Kemerovo Oblastı) - **Diller:** Kumandıca (Altaycanın lehçesi) - **Dinler:** Tengricilik, Burhancılık, Ortodoksluk - **İlgili gruplar:** Çalkandular, Tubalar, Altaylar, Telengitler, Teleütler **Kumandılar** (kendilerince: Къуманды *Kumandı*, Къубанды *Kubandı*, Къуўанды *Kuwandı*, Къувандыг *Kuvandıg*; [Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a) Кумандинцы *Kumandintsı*), [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın orta güney bölgesindeki [Altay Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Kray%C4%B1), [Altay Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Cumhuriyeti) ile [Kemerovo Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemerovo_Oblast%C4%B1)nda yaşayan [Türk halkları](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)ndan [Altaylar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altaylar)ın 3000 kişilik kabilesi. [UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO)'ya göre dilleri ve kültürleri yok olma tehlikesindedir.[^1] ## Coğrafya [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya)'nın daha çok [Altay Krayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Kray%C4%B1)nda [Biy Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Biy_Nehri) civarındaki Biyskiy, Krasnogorskiy ve Soltonskiy rayonlarında (2002 rakamlarına göre 1663 kişi), biraz da [Altay Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Cumhuriyeti)nin [Turaçak rayonu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tura%C3%A7ak_il%C3%A7esi)nda (931 kişi), çok az olarak da [Kemerovo Oblastı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kemerovo_Oblast%C4%B1)nda (226 kişi) yaşarlar. ## Boyları Eskiden sayıları 39 olan [söök](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C3%B6k) sayısının Ruslarla birlikte yaşamaya başladıktan sonra zamanla unutularak bugün 10 civarında olduğu ifade ediliyor: *Şabat, Çedirbek, Kızılkös, Apaşkös, Toñ~Ton, Toñıl~Tunal, Sakpıjık~Sakpıjok, Toguz, Komnoş~Komdoş, Küzen*.[^2] [Wilhelm Radloff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasili_Radlov)'a göre Kumandılar iki [zaysan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zaysan)lık \[jайсан\] (Aşağı Kumandılar, Yukarı Kumandılar) ve altı [söök](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6%C3%B6k) \[сӧӧк\] (Sô, Kubandı, Tastar, Yutı, Çabraş ve Tôn-Kubandı) olarak yapılanmışlardır:[^3] - Aşağı Kumandılar (kendilerince: *Örö Kumandı/Kuvandı/Kıvandı*) - Sô - Kubandı - Yukarı Kumandılar (kendilerince: *Altına Kumandı/Kuvandı/Kıvandı*) - Tastar - Yutı - Çabraş - Tôn-Kubandı L. P. Potapov tarafından yapılan düzenleme ise şöyledir:[^4] ## Barınakları [Wilhelm Radloff](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vasili_Radlov)'a göre[^5] Kumandıların barınakları genellikle ağaç kütüklerinden yapılmış kaba baraka, toprak kulübe ve [kayın ağacı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kay%C4%B1n)nın kabuğundan yapılmış çadırlardan ibarettir. ## Dil ![Altay Cumhuriyeti, Altay krayı ve Kemerovo Oblası Kumandıların coğrafyasıdır](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/b/b1/Katun-Biya.png) *Altay Cumhuriyeti, Altay krayı ve Kemerovo Oblası Kumandıların coğrafyasıdır (СафроновАВ, CC-BY-SA-3.0)* Kumandıların dilleri [Kumandıca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumand%C4%B1ca) (MultiTree *1p0*[^6]), [Altayca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altayca)nın *Kuzey Altaycası* denen lehçe grubuna girer ve bu gruptaki [Tuba](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tubalar) ve [Çalkandular](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87alkandular)ın lehçelerine benzer.[^7] 2010 sayımına göre kendini Kumandı olarak niteleyen 3114 kişiden ancak 738[^8] ya da 1044[^9] kadarı Kumandıcayı konuşabildiği kaydedilmiştir. [^1]: Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Kumandin Language. [^2]: Figen Güner Dilek (2008), Altay Türklerinde akrabalık , Ahmet B. Ercilasun Armağanı, Akçağ Basım Yayım Pazarlama A.Ş., Ankara [^3]: W. Radloff, Sibirya’dan 1.Cilt, S.200 [^4]: Potapov L.P., "Ethnic composition and origin of Altaians. Historical ethnographical essay", p. 21 [^5]: W. Radloff, Sibirya’dan 1.Cilt, S.200 [^6]: Arşivlenmiş kopya. [^7]: Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Kumandin Language. [^8]: Всероссийская перепись населения 2002 года. Том 13. «Коренные малочисленные народы Российской Федерации». [^9]: Endangered Languages of Indigenous Peoples of Siberia: The Kumandin Language.