# Kuleli Olayı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuleli_Olay%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kuleli Olayı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuleli_Olay%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) - **Diğeradı:** Kuleli Vakası - **Tarih:** 14 Eylül 1859 - **Mekan:** Kılıç Ali Paşa Camii, Tophane, İstanbul - **Konum:** Osmanlı İmparatorluğu - **Tür:** Başarısız darbe girişimi - **Amaç:** Abdülmecid'i tahttan indirerek Abdülaziz'i tahta geçirmek - **Düzenleyenler:** Şeyh Ahmed Efendi; Hüseyin Dâim Paşa; Câfer Dem Paşa; Ârif Bey; Râsim Efendi - **Katılanlar:** Kuleli cemiyetinin diğer üyeleri: Nasûhî Efendi, Şeyh Feyzullah Efendi, Bekir Efendi ve diğer üyeler; Karşı taraf: Serasker Rızâ Paşa, Tatar Hasan Paşa - **İlkduyuran:** Tatar Hasan Paşa - **Sonuç:** Cemiyetin ortaya çıkarılması, üyelerinin tutuklanması ve yargılanması - **Tutuklu:** Kuleli kışlasında gözaltına alınan cemiyet üyeleri **Kuleli Olayı** ya da **Kuleli Vakası**, [Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nda gerçekleşen, Türk siyasi tarihi içinde ilk kurulan siyasi parti niteliğindeki[^1] [Fedâiler Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fed%C3%A2iler_Cemiyeti) tarafından planlanan, 14 Eylül 1859 günü bir ihbar sonucu ortaya çıkartılan, amacı [Abdülmecid](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClmecid)'i devirip [Abdülaziz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Abd%C3%BClaziz)'i yerine tahta geçirmek olan başarısız bir darbe girişimidir. Devletin yönetimini beğenmeyen bir kısım askeri erkanla, mülkiye memurları ve ulemadan bazı kişiler bir araya gelerek 1859 yılı başlarında [Fedâiler Cemiyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fed%C3%A2iler_Cemiyeti) adı altında gizli bir cemiyet kurdular. Üyeleri şunlardı; Süleymaniyeli [Kürt](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%BCrtler) Şeyh Ahmed Efendi, askerî erkândan Bâb-ı Seraskerî Dâr-ı Şûrâ Reisi [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) [Hüseyin Dâim Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCseyin_D%C3%A2im_Pa%C5%9Fa), [Arnavut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Arnavutlar) [Câfer Dem Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/C%C3%A2fer_Dem_Pa%C5%9Fa), Tophâne müftüsü Bekir Efendi, İmalât Meclisi âzasından Binbaşı Râsim Efendi, Tophane kâtiplerinden Ârif Bey, Fâtih Medresesi hocalarından Nasûhî Efendi, Hezargradlı Şeyh Feyzullah Efendi ile Tophâne müşirliğine mensup yaklaşık yirmi beş kişi.[^2] Dernek, Padişah Abdülmecid'i öldürerek, şeriata daha uygun bir hükûmet kurmayı amaçlıyordu. Kumanda ettiği birliklerden taraftar toplanması amacıyla propaganda yapılırken, bu gizli örgütten haberdar olan [Tatar Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatar_Hasan_Pa%C5%9Fa) olayı Saraya ihbar etti. Dernek üyeleri, 14 Eylül 1859 tarihinde [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'da [Tophane](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tophane)'de [Kılıç Ali Paşa Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1l%C4%B1%C3%A7_Ali_Pa%C5%9Fa_Camii)'nde toplantı halinde iken basıldı. Çoğu yakalanarak, [Çengelköy](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87engelk%C3%B6y)'deki Kuleli kışlasında gözaltına alınmıştır. Soruşturma ve yargılama burada yapıldığından, olay Kuleli Vakası adıyla tarihe geçmiştir. Gizli örgütün üyelerinin yüksek rütbeli subaylar, ulema ve gençler gibi farklı toplumsal kesimlerden olması ve yargılamaların kapalı yapılması nedeniyle örgütün ideolojisi hakkında kesin bir işaret bulunamamıştır. [Tanzimat Fermanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tanzimat_Ferman%C4%B1) ile gelen yeni uygulamaların toplumun bazı kesimlerinde yarattığı memnuniyetsizlik, savaşlardan dolayı devletin malî durumunun sarsılması, toplumun yüksek tabakasında görülen, batı taklitçiliğinin doğurduğu lüks yaşama özentisine duyulan tepkiler, darbe girişiminin ana sebepleri arasında gösterilmektedir. Tarihçiler tarafından [Islahat Fermanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Islahat_Ferman%C4%B1)'na[^3] karşı bir tepki olarak kabul edilmiştir. [^1]: "TBMM siyasi partiler" [^2]: Türkiye Diyanet Vakfı [^3]: Bardakçı, Murat. 88 yıl geçti kafa yine o kafa. hurriyet.com.tr, 3 Ağustos 1997.