# Kudırge Kurganı > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kud%C4%B1rge_Kurgan%C4%B1 > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kudırge Kurganı, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kud%C4%B1rge_Kurgan%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0) **Kudırge** **Kurganı** ([Rusça](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rus%C3%A7a): Кудыргэ), [Altay Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay_Cumhuriyeti)'ndeki [Çulışman](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ul%C4%B1%C5%9Fman) ırmağının doğusunda bulunan[^1] [göçebe](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%B6%C3%A7ebelik) [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1)[^2][^3] kurganıdır (V-VI. yüzyıllar[^4]). Diğer [Altay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Altay) kültür çevresinde bulunan kurganlardan farklı olarak Kudırge tipi kurganlar çoğunlukla tepelerin eteklerinde bulunmuştur.[^5] Kurganlardan; üstünde av sahnesinin çizili olduğu kemik eyer, eğri kılıç,[^6] demir ok ucu, bakır yüzük, iki demir toka, oymalı süslemeli koruyucu boynuz halkası, ahşap ve demir plakalar, süslü bir gümüş kayış ucu ve bir çift üzengi çıkmıştır.[^7] ## Keşifler [Bernshtam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bernshtam) tarafından keşfedilen kurgan alanı 1924 yılında Rudenko öncülüğünde incelenmiştir. 1948 yılında [Gavrilova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gavrilova) tarafından yapılan çalışmada 20 kurgan bulunmuştur. Kurgan alanı 1 km uzunluğunda ve 100 ila 250 m genişliğindedir.[^8] ## Kudırge Kaya Çizimleri ![Umay ve yer-su ruhlarının temsil edildiği Kudırge kaya çizimi](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/75/Kud%C4%B1rge_kaya_resmi.png) *Umay ve yer-su ruhlarının temsil edildiği Kudırge kaya çizimi (Kumaner18, CC-BY-SA-4.0)* 1949'da LR Kyzlasov, taşa kazınmış sahnede sunulan görüntüler arasında [Eski Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96n_T%C3%BCrkler)lerin tanrısı [Umay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Umay)’ın bir tasvirini buldu. Bu tanrının önemini bir koruyucu ve özellikle çocukların ve şehit düşmüş savaşçıların koruyucusu olarak tanımladı. Taşa kazınmış olan resim, [Umay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Umay)’ın himayesinde düşmüş büyük savaşçının girişinin ritüel eyleminin bir sahnesi olarak yorumlandı.[^9] Kaya çizimindeki maske ise [Türk mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi)ndeki yer ve suların ruhu olması muhtemeldir. ## Ayrıca bakınız - [Şibe Kurganları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eibe_Kurganlar%C4%B1) - [Kuray Kurganları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuray_Kurganlar%C4%B1) [^1]: Türk Tarihinin Kaynakları: Altay’da Göktürk Maddi Kültürünün Arkeolojik Kaynaklarına Genel Bir Bakış. Türk Tarihi Araştırmaları Dergisi. [^2]: Southern Sıberıa, s. 19. [^3]: Опыт классификации древних металлических культур Минусинского края. Материалы по этнографии. [^4]: Киселев, Сергей Владимирович. Древняя история Южной Сибири. Изд-во Академии наук СССР, 1951, s. 493. [^5]: Гаврилова, Антонина Антоновна. Могильник Кудыргэ как источник по истории алтайских племен. Наука [Ленинградское отд-ние], 1965. [^6]: Ovchinnikova, B. B.. Ti︠u︡rkskie drevnosti Sai︠a︡no-Altai︠a︡ v VI-X vekakh. Izd-vo Uralʹskogo universiteta, 1990. [^7]: İslamiyetten Önce Türk Kültür Tarihi, s. 140. [^8]: Гаврилова, Антонина Антоновна. Могильник Кудыргэ как источник по истории алтайских племен. Наука [Ленинградское отд-ние], 1965. [^9]: К истории шаманских верований на Алтае.