# Kubrat > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubrat > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kubrat, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kubrat (CC-BY-SA-4.0) ![Kubrat (ortada) ve oğulları](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/d/d1/Giudjenov_Kubrat_and_his_sons.jpg) *Kubrat (ortada) ve oğulları (Dimitar Atanasov Gyudjenov (1891 - 1979), public-domain)* - **Veraset:** Büyük Bulgarya Hanı - **Hüküm süresi:** 632-638 - **Önce gelen:** Gostun - **Sonra gelen:** Batbayan, Kotrak; Asparuh, Alzek; Kuber (muhtemel) - **Çocukları:** Asparuh, Kubertartışmalı, Alzek, Batbayan, Kotrak - **Hanedan:** Tuğluk - **Doğum tarihi:** 584 - **Ölüm tarihi:** MS 650-MS 665 arası **Kubrat** ya da **Kurt** ([Bulgarca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarca): Кубрат) (d. 584 - ö. 638), 632-638 yılları arasında hüküm süren [Büyük Bulgarya Hanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Bulgar_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1). Aynı zamanda [Organa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Organa_%28Bulgar_h%C3%BCk%C3%BCmdar%C4%B1%29)'nın yeğenidir.[^1] [Onogur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ono%C4%9Furlar) boyunun [Tuğluk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fluk_uru%C4%9Fu) ailesinden olan Kubrat Ogur boylarını birleştirip [Büyük Bulgarya Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Bulgar_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nı kurmayı başarmıştır. Sınırları doğuda [Kuban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban), batıda [Dinyeper](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyeper), kuzeyde Donetsk nehirleri ve güneyde [Karadeniz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz) ile [Azak Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak_Denizi) olan Büyük Bulgarya, [Bizans](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'la dostane ilişkiler kurmuş ve hükümdarı Kubrat'a Bizans imparatoru [Herakleios](https://turkipedia.org/tr/wiki/Herakleios) tarafından "[Patrikios](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrici)" ünvanı verilmiştir.[^2] Kubrat'ın ölümü üzerine Büyük Bulgarya, [Hazar Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın baskısı neticesinde dağılmış ve Kubrat'ın oğulları arasında paylaşılmıştır. Kubrat'ın büyük oğlu [Batbayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batbayan), [Hazarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazarlar)ın hâkimiyetini kabul ederek Büyük Bulgarya topraklarında kalmıştır. Diğer oğlu [Kotrak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kotrak), bir grup Bulgar ile birlikte [Don Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Don_Nehri) civarına gelmiş, [Alzek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alzek_Han) adındaki bir başka oğlu da [Panunya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Panonya_%28eyalet%29)'ya yerleşerek [Avar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar) hâkimiyetini kabul etmiştir. Kubrat'ın üçüncü oğlu [Asparuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asparuh) liderliğindeki Bulgarlar ise Dinyeper ve [Dinyester](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dinyester) nehirlerini geçerek bugünkü güney [Besarabya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besarabya)'ya, Bizans İmparatorluğu'na komşu olacak şekilde yerleşmiştir.[^3] Onların yerleştiği bölge Bizans kaynaklarında "Onglos" ya da "Onklos" olarak geçmektedir.[^4] ## Sözcük kökeni Türkçede eskiden beri emir hâlindeki yalın fiiller insan ismi olarak kullanılmıştır. (Sev-al, Gün-gör vb.) Kubrat sözcüğünün de [eski Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eski_T%C3%BCrk%C3%A7e)deki emir kipindeki yalın fiil köklerinden olan ve *topla, bir araya getir* anlamına gelen *ḳubrat, ḳuwrat* sözcüğünden geldiği savunulmaktadır. İsmin kökeni üzerine bir diğer görüş ise "kurt" sözcüğünden geldiğidir. Bu da Kubrat Han'ın bazen "kurt" adıyla anılmasına ve [Türk mitolojisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_mitolojisi)nde kurdun önemli bir yere sahip olmasına dayandırılır.[^5][^6] ## Yaşamı ![Kubrat yönetimindeki Büyük Bulgar Hanlığı (MS 650)](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/6/69/Pontic_steppe_region_around_650_AD.tr.png) *Kubrat yönetimindeki Büyük Bulgar Hanlığı (MS 650) (https://en.wikipedia.org/wiki/User:Briangotts, CC-BY-SA-4.0)* Kubrat, yaşamının ilk yıllarını [İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'daki [Bizans İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bizans_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) sarayında geçirmiştir. 7. yüzyılda yaşayan Bizanslı tarihçi [Ioánnis Nikíou](https://turkipedia.org/tr/wiki/Io%C3%A1nnis_Nik%C3%ADou), Kubrat hakkında şunları söylemektedir: “Bu bölüm, imparatorluk sarayına alınarak Hristiyan topluluğunun içerisinde büyüyüp İstanbul'da vaftiz edilen Organa'nın yeğeni ve Hunların başı Kubrat'la ilgilidir. Kubrat ve ondan daha büyük olan Herakleios arasında büyük bir muhabbet ve barış iklimi hâkimdi. Herakleios öldükten sonra, Kubrat onun oğullarına ve eşi İmparatoriçe Martina'ya büyük bir şefkat gösterdi. Böylece Herakleios'a olan nezaketini kanıtladı. O, kendisine yeni bir hayat bahşeden vaftizin kutsal erdemleri sayesinde barbarları ve kâfirleri dize getirdi. Şimdi, İstanbulluların karşı çıkmasına rağmen onun Herakleios'un oğlu İmparator Konstantinos'un haklarını savunduğu söyleniyor.[^7]” Onun İstanbul'daki çocukluk ve gençlik dönemi hakkındaki bilgiler net değildir. İstanbul'da bulunduğu zaman dilimi bilinmemekle birlikte, Herakleios'un hükümdarlık yaptığı 610–641 yılları arasında İstanbul'da bulunduğu düşünülmektedir. Onun ve Organa'nın Hristiyanlığı kabulü MS 619 civarlarında meydana gelen bir hadisedir. Kubrat'ın Bizans sarayına verilmesi, Organa ve Herakleios tarafından [Avar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avarlar) ve [Sasaniler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sasani_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)e karşı kurulacak bir ittifak için yetiştirilmesi amacıyla atılan bir adım olarak değerlendirilmektedir. Ayrıca Herakleios'un diğer bozkırlardan gelen halklarla yaptığı ittifaklar dikkate alındığında, bu durum, İstanbul'un güvenliğinin sağlanmasına yönelik bir adım olarak da gözükmektedir. [Patrik I. Nikeforos](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Nikiforos_%28patrik%29)'a göre, Kubrat 635'te, [Onogur](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ono%C4%9Furlar) [Bulgarlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgarlar)ının ilteberi olarak Herakleios ile yaptığı anlaşma çerçevesinde Avarlara karşı büyük bir ayaklanma başlatmıştır. Böylece Büyük Bulgar Hanlığı (Büyük Bulgarya) kurulmuştur. Kubrat, İmparator Konstantinos'un hükümdarlığı esnasınada (641–668) ölmüştür. I. Nikeforos'a göre, Kubrat'ın beş oğlu vardır. Bunlar [Batbayan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Batbayan), [Kotrak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kotrak), [İşbara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asparuh) ve adı bu eserde anılmayan ancak Kubrat'ın oğlu olduğu düşünülen [Kuber](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuber) ve [Alzek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alzek_Han)'tir. Kubart'ın oğullarına yaptığı: "Asla birbirinizden ve bu topraklardan ayrılmayın, ancak bu şekilde uyumlu kalabilirseniz, gücünüze sahip çıkabilir ve egemenliğinizi güçlendirebilirsiniz." vasiyetine rağmen; doğudan gelen [Hazar Kağanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Ka%C4%9Fanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın ve iç baskıların neticesinde, Kubrat'ın ailesi o öldükten sonra tamamen dağılmıştır. ![Kubrat'ın ölümünden sonra çocuklarının egemenlik sahaları.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/00/Bulgarians_and_Slavs_VI-VII_century.png/1280px-Bulgarians_and_Slavs_VI-VII_century.png) *Kubrat'ın ölümünden sonra çocuklarının egemenlik sahaları. (Kandi, public-domain)* ## Ölümü 1912'de Ukraynalı çiftçiler tarafından [Poltava](https://turkipedia.org/tr/wiki/Poltava)'ya yakın bir köy olan Pereşçipina'da keşefedilen [Pereşçipina Hazineleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pere%C5%9F%C3%A7ipina_Hazineleri) konu hakkında birçok ipucu barındırmaktadır. Bu hazine, [Kavimler Göçü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavimler_G%C3%B6%C3%A7%C3%BC)'nden kalan toplamda 50 kg'nin üzerinde altın ve gümüş materyal barındırmaktadır. Kubrat'ın mezarının belirlenebilmesi için ipuçları sakladığına inanılan bir yüzük de buna dâhildir. Yüzüğün üzerinde [eski Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Grek%C3%A7e) *"Chouvr(á)tou patr(i)k(íou)" yazmaktadır.* Bu Bizans tarafından kendisine verilen [patrici](https://turkipedia.org/tr/wiki/Patrici) onurunu göstermektedir. Bu hazine Bizans ve Ön Bulgarlar arasındaki ilişkilerin gelişmiş olduğunu göstermektedir. Gömüdeki bileziklerin tarzına bakıldığında bu bileziklerin ya Bizanslı kuyumcular tarafından yapıldığı ya da Bizanslı kuyumculuk sanatlarından etkilenildiği anlaşılmaktadır.[^8] Yapılan araştırmalarda hazinedeki en eski sikkelerin Herakleios tarafından MS 629'dan sonra basıldığı anlaşılmıştır. Hazinedeki en yeni sikkeler ise MS'de, İmparator Konstantinos tarafından basılan paralardır. Bu durumun yaklaşmakta olan Hazar istilasıyla ilişkili olabileceği düşünülmektedir. [Bulgar Hanlarının Esamesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgar_Hanlar%C4%B1n%C4%B1n_Esamesi) adlı eserdeki bilgilere göre, Kubrat [12 hayvanlı takvim](https://turkipedia.org/tr/wiki/12_hayvanl%C4%B1_takvim)e göre öküz yılında doğmuştur ve 60 yıl kadar yaşamıştır. Bu da onun MS 653 veya MS 665'te öldüğünü göstermektedir. Nitekim, Kubrat'ın ölüm tarihi arkeolojik ve tarihi araştırmalarda MS 650-MS 665 arasına tarihlendirilmektedir. ![Kubrat Tepeciği](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/ff/Kubrat.jpg/1280px-Kubrat.jpg) *Kubrat Tepeciği (Yükleyenin kendi çalışması, CC-BY-SA-3.0)* ![Kubrat'ın mezarı.](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/10/%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82.JPG/1280px-%D0%A5%D0%B0%D0%BD_%D0%9A%D1%83%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%82.JPG) *Kubrat'ın mezarı. (Urum, CC-BY-SA-3.0)* ## Kalıtı [Antarktika](https://turkipedia.org/tr/wiki/Antarktika)'daki [Livingston Adası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Livingston_Adas%C4%B1)'nda yer alan [Kubrat Tepeciği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubrat_Tepeci%C4%9Fi), Kubrat'ın adıyla anılmaktadır.[^9] 1981'de [Aszparuh](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aszparuh) adıyla Bulgar yönetmen [Ludmil Staikov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ludmil_Staikov) tarafından çekilen tarihî drama filminde Kubrat'ı [Vassil Mihajlov](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vassil_Mihajlov) canlandırmıştır.[^10] ## Ayrıca bakınız - [Büyük Bulgarya Hanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Bulgar_Hanl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) - [Bulgar hükümdarların listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bulgaristan_h%C3%BCk%C3%BCmdarlar%C4%B1_listesi) - [Tuğluk uruğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tu%C4%9Fluk_uru%C4%9Fu) ## Dış bağlantılar - [Kubrat Han](https://web.archive.org/web/20070404085952/http://www.bulgaria.com/history/rulers/kubrat.html) - [Kubrat Han ve Bulgaristan'ın doğuşu](https://web.archive.org/web/20070404200207/http://www.bulgaria.com/history/bulgaria/kubrat.html) - [Kubrat Han'ın hazinesi](http://www.goldensands.bg/cultural/treasure-pres.asp) - [groznijat.tripod.com](http://groznijat.tripod.com/bulgar/schmitt.html) [^1]: Златарски, Васил Николов (1970). История на българската държава през Средните векове [^2]: Georg Ostrogorsky. 'Bizans Devleti Tarihi'. 1999, s. 97. [^3]: Vasil Gjuzelev. 'Forschungen zur Geschichte Bulgariens im Mittelalter'. 1986, s. sf. 3-24. [^4]: Talat Tekin. 'Tuna Bulgarları ve Dilleri'. 1987, s. sf. 1. [^5]: Stratos, Andreas N.. Byzantium in the seventh century. 3: 642 - 668 / transl. by Harry T. Hionides. Hakkert, 1975. [^6]: Kim, Hyun Jin. The Huns, Rome and the Birth of Europe. Cambridge University Press, 18 Nisan 2013. [^7]: Nikiû Piskoposu İoannis. The Chronicle of John, Bishop of Nikiu. Williams and Norgate, 1916. [^8]: Lippitz-Deppert, Barbara. Studia Varia from the J. Paul Getty Museum. Getty Publications, 1993, s. 119-120. [^9]: Kubrat Knoll. [^10]: Khan Asparuh (1981) Full Cast & Crew - IMDB.