# Kubilay Han

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kubilay_Han
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kubilay Han, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kubilay_Han (CC-BY-SA-4.0)

![Yuan Hanlığı döneminde Kubilay Han](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg/1280px-YuanEmperorAlbumKhubilaiPortrait.jpg)
*Yuan Hanlığı döneminde Kubilay Han (Araniko, public-domain)*

- **Veraset:** 6. Moğol hanı; 1. Yuan imparatoru; Çin imparatoru
- **Hüküm süresi:** 5 Mayıs 1260 - 18 Şubat 1294
- **Önce gelen:** Mengü Han
- **Sonra gelen:** Temür Olcaytu Han; Temür Olcaytu Han; Temür Olcaytu Han
- **Eşi:** Tegulen, Çabi, Nambuy
- **Tam ismi:** Хубилай Сэцэн хаан; Khubilay Setsen Han
- **Hanedan:** Börçigin
- **Babası:** Tuluy
- **Annesi:** Sorgaktani Hatun
- **Doğum tarihi:** 23 Eylül 1215
- **Doğum yeri:** Burhan Haldun Dağı, Henti, Moğolistan
- **Ölüm yeri:** Hanbalık
- **Dini:** Tibet Budizmi

**Kubilay Han** (23 Eylül 1215 - 18 Şubat 1294),[^1] [Moğol İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Fol_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu)'nun [kağan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C4%9Fan)ı, aynı zamanda [Çin](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in)'deki [Yuan Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yuan_Hanedan%C4%B1)'nın kurucusu ve ilk imparatorudur. [Tuluy](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tuluy) ve [Sorghaghtani Beki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sorgaktani_Hatun)'nin ikinci oğlu; [Cengiz Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cengiz_Han)'ın torunudur.[^2] Moğol hanı [Möngke](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C3%B6ngke)'nin kardeşi; [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran)'daki Moğol [İlhanlılar](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0lhanl%C4%B1lar) devletinin kurucusu [Hülâgû](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCl%C3%A2g%C3%BB)'nün ağabeyidir.

## Fetihleri

Kubilay gençlik yıllarında [Çince](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87ince) öğrenmişti ve [Çin kültürü](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87in_k%C3%BClt%C3%BCr%C3%BC)ne büyük merak duymaktaydı. 1251'de Moğol hükümdarlığına seçilmiş olan kardeşi Mengü, Kubilay'ı doğu ülkelerini, Hülâgû'yü de batıdaki ülkeleri almaya göndermişti. Güney bölgelerinde (Çin) valilik yaptığı sırada adil yönetimi ile dikkatleri topladı.

Kubilay önce büyük bir ordu ile [Xi'an](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eian)'ı aldı. Zorlu savaşlarla büyük Çin eyaletlerini hükümdarlığına kattı. 1258'de [Yunnan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Y%C3%BCnnan) ve [Sichuan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Si%C3%A7uan) bölgelerine sefere çıktı. 1259'da seferde iken Mengü'nün öldüğü haberini aldı. Ancak Kubilay geri dönmeden [Vuhan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Vuhan)'daki kuşatmasına devam etti. Bu arada kardeşi [Arık Böke](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C4%B1k_B%C3%B6ke)'nin yönetimi ele geçirmeye çalıştığını öğrenince [Song Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Song_Hanedan%C4%B1) ile barış imzalayıp ordusunu [Moğolistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Folistan)'a çevirdi.[^3] 1260 yılında Kubilay ve kardeşi kendilerini Han ilan ettiler. İki kardeşin mücadelesi 1264 yılında Kubilay'ın üstünlüğü ile sona erdi.[^4] Ancak bu iç karışıklıklardan yararlanan Yizhou valisi Li Moğol egemenliğine karşı isyan etti. Kubilay bu isyanı kolayca bastırdı, ancak bu onda [Han Çinlilerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Han_%C3%87inlisi) karşı derin bir güvensizlik yarattı. İmparator olduktan sonra yönetimde Han Çinlilerine yer vermedi, buna karşılık danışmanları arasında pek çok azınlık temsilcisi ve yabancılar bulunmaktaydı.

Kubilay'ın annesi [Hristiyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hristiyan)dı. Bölgedeki bazı antik [Budizm](https://turkipedia.org/tr/wiki/Budizm) tapınaklarını ve dagobaların (kubbe şeklinde mabetler) restore etmesi için teşvik etti. Kubilay, bütün dini inanç ve milletlerden insanları topraklarına kabul etti. Torunu ve halefi [Temür Olcaytu Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tem%C3%BCr_Olcaytu_Han), Çin'de bulunduğu süre boyunca 10.000'den fazla Moğol'u vaftiz ettiğini iddia eden papalık elçisi [Fransisken](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fransiskenler) keşiş [Montecor John](https://turkipedia.org/tr/wiki/Montecor_John)'a ev sahipliği yaptı.[^5]

Kubilay Han, Çin'de [Yuan Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yuan_Hanedan%C4%B1)'nı kurarak 1271 ile 1294 yılları arasında hükümdarlık yaptı.[^6] Hanedanlığın başkenti [Pekin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pekin) idi. 1279 yılında [Song Hanedanlığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Song_Hanedan%C4%B1)'na kesin olarak son vererek Çin'i tekrar birleştirdi.[^7][^8] Kubilay'ın devletinin hudutları, Çin dışında [Kıpçak](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1p%C3%A7aklar), [Çağatay](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87a%C4%9Fatay_Han), Almalık, [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) ve kuzeyde [Polonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Polonya) hudutlarına kadar yayılıyordu. Kubilay Han, [Japonya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar%C4%B1n_Japonya_seferleri)’ya ve [Vietnam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar%C4%B1n_Vietnam_seferleri)’a yaptığı akınlarda başarılı olamadı. [Burma](https://turkipedia.org/tr/wiki/Myanmar)’da büyük bir zafer kazandı. Kubilay Han 1293'te de [Endonezya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Endonezya)'ya bir sefer yaptı ve Cava'yı ele geçirdi.

Japonya'ya yaptığı sefer sırasında filosunun batması ve Japonya'ya ulaşamaması, Japonlar tarafından tanrı rüzgarı anlamına gelen "Kamikaze" sözünün doğmasına yol açmıştır. Kamikaze daha sonrasında sonu ölümle biten görevleri tanımlamak için kullanılmıştır. Bazı bulgular ve tarihçilere göre filonun batmasının sebebi, gemileri yapan Çinlilerin gemileri kasten hatalı üretmeleri olarak da görülür[^9]

Kubilay Han Çin'de [Büyük Kanal](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Kanal_%28Venedik%29) inşaatına devam etti; birçok kamu binasını tamir ettirdi. Çin'de ilk defa [kâğıt para](https://turkipedia.org/tr/wiki/Banknot) kullanımını başlattı. Çin sanatının gelişmesini destekledi. Ancak kimi yönlerden Moğol yaşam tarzını Çin'de uygulamaya diretmesi, kültürel ve toplumsal gerilimlere yol açtı.

Kubilay döneminde Çin'i pek çok Avrupalı ziyaret etti. Bunların arasında en ünlüsü [Marco Polo](https://turkipedia.org/tr/wiki/Marco_Polo)'dur. Marco Polo, bu imparatorun sarayı, oradaki hayat, eğlenceler ve vergi sistemi hakkında bilgiler vermektedir.

Kubilay Han, 1294'te 78 yaşında iken öldü.

## Ayrıca bakınız

- [Moğolların Japonya seferleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mo%C4%9Follar%C4%B1n_Japonya_seferleri)

[^1]: Kublai Khan and the Mongolian Empire. 2 Nisan 2020. <https://www.nationalgeographic.com/history/history-magazine/article/kublai-genghis-khan-conquered-china>
[^2]: Biography, Accomplishments, & Facts. <https://www.britannica.com/biography/Kublai-Khan>
[^3]: Kublai Khan. <https://www.biography.com/political-figure/kublai-khan>
[^4]: Kublai Khan and the Mongolian Empire. 2 Nisan 2020. <https://www.nationalgeographic.com/history/history-magazine/article/kublai-genghis-khan-conquered-china>
[^5]: Kısa Çin Tarihi. Kronik yayınları, s. 111.
[^6]: Kublai Khan. <https://www.biography.com/political-figure/kublai-khan>
[^7]: Biography, Accomplishments, & Facts. <https://www.britannica.com/biography/Kublai-Khan>
[^8]: Editors, History com. Kublai Khan. <https://www.history.com/topics/china/kublai-khan>
[^9]: Kamikaze. Online Etymology Dictionary. <https://www.etymonline.com>
