# Kuban Seferi (1711)

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban_Seferi_(1711)
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kuban Seferi (1711), https://tr.wikipedia.org/wiki/Kuban_Seferi_%281711%29 (CC-BY-SA-4.0)

- **Çatışma:** Kuban Seferi (1711)
- **Yer:** Kuban
- **Parçası:** Büyük Kuzey Savaşı
- **Sonuç:** Rus-Kalmık Zaferi
- **Savaşan:** 20pxRusya Çarlığı; Kalmuk Hanlığı; Kırım Hanlığı; Nogay Tatarları
- **Komutan:** 20pxRusya Çarlığı P. M. Apraksin; Chakdorjap; Nureddin-Sultan
- **Güç:** 34,362; 30,000+; 4,000+

**Kuban Seferi**, Rus-[Kalmuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalmuklar) kuvvetleri ile [Kırım](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1)-[Nogay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nogaylar) Tatarları arasında, önemli [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) kuvvetlerini başka yöne çekmek ve diğer hedeflere ulaşmak amacıyla 3 Temmuz-6 Eylül 1711 tarihleri arasında gerçekleşmiştir.[^1]

## Önsöz

Harekâtın asıl amacı [Kırım Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1r%C4%B1m_Tatarlar%C4%B1) güçlerinin dikkatini dağıtmaktı. Ancak modern araştırmalar [Kuban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban) harekâtının bağımsız bir taarruz olduğunu göstermektedir. Bu saldırının amacı, [Azak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azak)'a yönelik Tatar saldırılarını engellemek ve Kırım'daki ana Tatar güçlerine sağlanabilecek Kuban Ordusu desteğini kesmekti. Ayrıca, Azak'ın güneyindeki bozkır üzerindeki Rus kontrolünü göstermek, genişletmek ve [Peter'in](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Petro) topraklarını [St. Petersburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sankt-Peterburg)'daki [Çerkes](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesler) müttefikleriyle bağlamaktı.[^2][^3] Rus Kont Başbakanı Apraksin, sefer için 13.888 asker topladı, [Kalmuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kalmuklar) kuvvetleri de Tatarlara karşı toplam 34.362 askerle Rus güçlerine katıldı.[^4]

## Sefer

3 Temmuz 1711'de Apraksin birleşik kuvvetleriyle [Kuban'a](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban) doğru yola çıktı. Apraksin 5 Ağustos'ta Azak'a vardı ve ordunun dinlenmesi ve erzak takviyesi için 10 gün boyunca orada kaldı. 14 Ağustos'ta ordu yürüyüşe yeniden başladı. Apraksin, Azak'ta bulunduğu sırada barış antlaşmasının imzalandığından ve [Pürth Seferi'nin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Sava%C5%9F%C4%B1) sona erdiğinden habersizdi; ancak eylül ayı ortalarında antlaşmadan haberdar oldu, ancak o zamana kadar ordusuyla [Osmanlılara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ve Tatarlara karşı harekâtlarını sürdürdü. Bunun böyle olup olmadığı ya da Kuban Harekâtı'nın [Moldova](https://turkipedia.org/tr/wiki/Moldova)'da yaşananlara misilleme olarak mı sürdürüldüğü tartışmalıdır. Buna rağmen Kuban vadisi çok sayıda hayvana ev sahipliği yapıyordu ve savunması da sınırlıydı, bu da onu mükemmel bir hedef haline getiriyordu. Çağdaş [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) kaynakları, tahkimatların yarı yarıya yıkılmış olduğunu ve önemsiz sayıda birliklerle korunduğunu, topçu gücünün ise son derece sınırlı olduğunu belirtmektedir. [Kuban](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban) [garnizon](https://turkipedia.org/tr/wiki/Garnizon)unun gücü 10.000 kaçak [Kazak](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazaklar_%28Slav%29) ve Staroobrydny'den oluşuyordu, toplam gücü ise 23.000 idi ve zayıf bir şekilde eğitilmişlerdi.[^5]

## Sonrası

29 Aralık'ta Apraksin, idaresi altındaki Kazan'a ulaştı. Apraksin'in [Kuban'daki](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban) seferi, [Çarlık Rusyası'nın](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya_%C3%87arl%C4%B1%C4%9F%C4%B1) [Pontus göçebelerine](https://turkipedia.org/tr/wiki/Pontus_Rumlar%C4%B1) karşı bu ölçekte gerçekleştirdiği ilk başarılı askeri girişim olabilir. Rus kuvvetleri Kuban Harekâtı sırasında en iyi performansını göstererek düşmana karşı girdiği her muharebeyi ve çatışmayı kazandı. Disiplin yüksekti, savaş emirleri düzenli olarak yerine getiriliyordu ve kayıplar önemsenmeyecek kadar azdı. Rusya'nın 1711'de [Prut'ta](https://turkipedia.org/tr/wiki/Prut_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) hem savaşta hem de barışta kaybetmesine rağmen, aynı yıl [Kuban'da](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kuban) gerçekleştirilen başarılı bir sefer, [Pontus bozkırlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karadeniz-Hazar_stepleri) tarihinde bir dönüm noktası oldu.

[^1]: Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739 p. 157
[^2]: Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739 p.
[^3]: Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739 p.
[^4]: Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739 p. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739 p.
[^5]: Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739. Russia marches South: army reform and battlefield performance in Russia’s Southern campaigns, 1695-1739