# Krikor Balyan

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Krikor_Balyan
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Krikor Balyan, https://tr.wikipedia.org/wiki/Krikor_Balyan (CC-BY-SA-4.0)

- **Vatandaşlık:** Osmanlı
- **Doğum tarihi:** 1764
- **Doğum yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Ölüm tarihi:** 1831
- **Ölüm yeri:** İstanbul, Osmanlı İmparatorluğu
- **Tarz:** Osmanlı mimarisi
- **Ünlü yapıtları:** Beşiktaş Sarayı, Birinci Beylerbeyi Sarayı; Nusretiye Camii
- **Ebeveynleri:** Garabet Amira Balyan; Nigoğos Balyan; Sarkis Balyan; Hagop Balyan

**Krikor Amira Balyan** (Գրիգոր Պալեան - Krikor Balean, d. 1764 - ö. 1831), [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) döneminde birçok mimari eserlere imzasını atmış [Balyan ailesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balyan_ailesi)nden gelen mimardır.

## Yaşamı

Krikor Balyan, Osmanlı saray mimarlarından [Kayseri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kayseri) kökenli [Bali Kalfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Bali_Kalfa)'nın oğludur. Babasının adı ile ilintili olarak Baliyan veya Balyan olarak adlandırılmıştır. Daha sonraları Balyan ismini kendisine soyadı olarak benimsemiştir. Saray mimarlarından [Minas Kalfa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Minas_Kalfa)'nın damadı ve [Ohannes Amira Severyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ohannes_Amira_Severyan)'ın kayınpederidir.

![Krikor Balyan aile mezarı](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/bf/Balyan_family_grave.jpg/1280px-Balyan_family_grave.jpg)
*Krikor Balyan aile mezarı (Edouard Vartanian, CC-BY-SA-4.0)*

1790'da Minas Kalfa'nın kızı Soğome ile evlenir. Bülbüldere'nin üstünde ilk tepede otururlar. Semtin Bülbüldere adını almasını sağlamıştır. Bülbüllere meraklıdır ve evinin yakınında bülbül yetiştirir, yaşlanınca oraya gidip sürekli onların sesini dinlermiş. Pazar günleri Bağlarbaşı'ndaki geniş bağında, yanında çalışan işçiler ve ustaları ziyaret sofrasında toplar, onlarla sohbet edermiş. Birçok kimsenin hayatını kurtarmıştır, yoksullara ve yetimlere yardımla bulunmuş, hayırseverdir. Krikor Balyan'ın 6 çocuğu olur. Garabed, Sofia, Hovhannes, Lusia, adı bilinmeyen bir kız ve Haçadur.

Hassa Mimarlık görevine [II. Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Mahmud)'un hükümdarlığı altında devam eder. II. Mahmud Krikor'un şahsi dostudur ve en verimli dönemini bu padişah altında geçirir. Padişahın itimadını kazanarak Saray'da büyük nüfuza sahip olur. Ecnebi sefirler bazı meselelerin halli için onun tavassutuna başvurur. 1809'da II. Mahmud tarafından verilen beratla vergi muafiyeti, dilediği biçimde giyinmek, ata binmek vb. imtiyazlar elde eder. Maiyetinde iki kişi bulundurmak, sakal bırakmak, çift kürekli bir kayığa malik olmak, bazı vergi ve masraflardan muaf tutulmak bu muafiyetlerin diğerleridir. Bu yıl Kirkor Balyan'a Beşiktaş Sarayı'nın onarım görevi verilir. Bu onarıma Londra sefiri Yusuf Agah Efendi de katılır. Onarım, Hassa mimarbaşısı Mustafa Ağa, mimar [Hafız Mehmed Efendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Haf%C4%B1z_Mehmed_Efendi), [Feti Komyanos](https://turkipedia.org/tr/wiki/Feti_Komyanos), Yorgi ve Todori kalfaların işbirliğiyle yapıldı. Birçok bölüm yıkılarak baştan yapıldı. Onarımda elden geçen yerlerin arasında yazıcı efendi, kahveicbaşı, kuşhane, sülüflü baltacılar daireleri, hasekiler koğuşu, helvahane, kiler bunların arasında. Krikor Balyan 1825'te Selimiye Kışlası'nın kâgir olarak tadilatını üstlenir. Krikor'un yardımcısı resimcibaşı [Mıgırdıç Kalfa Çarkyan](https://turkipedia.org/tr/wiki/M%C4%B1g%C4%B1rd%C4%B1%C3%A7_%C3%87arkyan)'dır.[^1]

## Başlıca yapıtları

- Sarayburnu'ndaki Saray
- [Beşiktaş Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dolmabah%C3%A7e_Saray%C4%B1)
- [Birinci Beylerbeyi Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Birinci_Beylerbeyi_Saray%C4%B1) (1832)
- [Valide Sultan Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_Sultan_Saray%C4%B1)
- [Defterdar Sarayı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar_Saray%C4%B1)
- [Aynalıkavak Kasrı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Aynal%C4%B1kavak_Kasr%C4%B1)
- [Nusretiye Camii](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nusretiye_Camii)
- [Selimiye Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Selimiye_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1) ve çevre yapıları
- [Davutpaşa Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davutpa%C5%9Fa_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1)
- [Beyoğlu Kışlası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Beyo%C4%9Flu_K%C4%B1%C5%9Flas%C4%B1)
- [Darphane-i Amire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Darphane-i_Amire)
- [Valide Bendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Valide_Bendi)
- [Topuzlu Bendi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Topuzlu_Bendi)
- [Yangın Köşkü](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yang%C4%B1n_K%C3%B6%C5%9Fk%C3%BC)

[^1]: Pars Tuğlacı'ya göre 25'teki tadilat Krikor'un planlarına göre yapılmıştır ve bunu belgeler. Saray başmimarı Abdülhalim Efendi ise kışlanın cam, çerçeve, halka, kilit, zenberekleriyle su yollarının onarımını yaptırdı.