Kozbekçi Mustafa Ağa ve Maiyeti

Kozbekçi Mustafa Ağa ve Maiyeti veya Kozbekçi Mustafa Ağa ve Beraberindekiler, İsveçli ressam Georg Engelhard Schröder'in 1727-1728 tarihleri arasında tamamladığı tablosudur. Eser, İstanbul'daki Pera Müzesi'nin Oryantalist Resim Koleksiyonunda sergilenmektedir.

Tabloda, üç kişilik maiyeti ile birlikte betimlenen Kozbekçi Mustafa Ağa, XII. Karl'ın Osmanlı İmparatorluğu'na olan borçlarını tahsil etme göreviyle İsveç'e gönderilen büyükelçidir.^{[1]Büyükelçilik Tarihi ve Önceki Büyükelçilerimiz. Türkiye'nin Stockholm Büyükelçiliği.}

Açıklama

1709'da Rus Çarı I. Petro'ya yenildikten sonra Osmanlı İmparatorluğu'na sığınan İsveç Kralı XII. Karl (Demirbaş Şarl) beş yıl boyunca maiyetiyle birlikte Bender'de kalmış, tüm masrafları Osmanlı bütçesinden karşılanmış, kendisine maaş bağlanmış ve borç para verilmiştir. 1727'de mali düzenlemelere girişen Sadrazam Nevşehirli Damad İbrahim Paşa, İsveç'in Osmanlı İmparatorluğu'na olan borcunun geri alınması göreviyle Kozbekçi Mustafa Ağa'yı 23 kişilik maiyetiyle birlikte Stockholm'e gönderir. Büyük bir ilgi gören ve görkemli törenlerle karşılanan elçi ve maiyeti İsveç'te bugün de ayakta olan Insenstiernska Evi'nde kalmış, olumsuz hava koşullarının da sonucu olarak geçen 15 ay sonunda verilen sözlerin ve iyi niyet ifadelerinin dışında sonuç alamadan geri dönmüştür.^{[2]Kozbekçi Mustafa Ağa and his Retinue. Google Arts & Culture.}

Kozbekçi Mustafa Ağa'dan beş yıl sonra, 1732 yılının Kasım ayında Mehmed Said Efendi aynı görev ile İsveç'e gönderilir. 1733'ün Mayıs ayında kırk üç kişilik maiyetiyle Stockholm'e ulaşan Mehmed Said sefaretnamesinde onuruna düzenlenen görkemli törenleri, borcun ödenmesine dair yapılan görüşmeleri, İsveç ve Stockholm'e dair yaptığı gözlemleri ve topladığı bilgileri aktarır.

Borç sorunu daha sonra, iki ülke arasında bir ticaret anlaşması yapılması yönündeki gelişmelere de paralel olarak, Osmanlı İmparatorluğu'na verilen bir savaş gemisi ve silahlarla çözüme kavuşturulmuştur.^{[3]Kozbekçi Mustafa Ağa. Pera Müzesi.[4]Etkinlikler - Voyvoda Caddesi Toplantıları 2005-2006. Osmanlı Bankası.}

Teknik özellikler

Tuval üzerine yağlı boya tekniği ile yapılan tablonun yüksekliği 227 cm, genişliği ise 140 cm'dir. Kompozisyonda üç kişi ile birlikte betimlenen Mustafa Ağa, sansar kürkü yeşil renk kaftanı ve mücevherli hançeri ile tasvir edilmiştir.^{[2]Kozbekçi Mustafa Ağa and his Retinue. Google Arts & Culture.}

Sergilenme geçmişi

Tablo, 3 Haziran 2005'te İmparatorluktan Portreler sergisinde yer aldıktan sonra "Kesişen Dünyalar: Elçiler ve Ressamlar" koleksiyonu kapsamında 23 Ekim 2011 tarihinden beri Pera Müzesi'nde sergilenmektedir.^{[5]Kesişen Dünyalar Elçiler ve Ressamlar, 2014, İstanbul, s.2[6]Kesişen Dünyalar: Elçiler ve Ressamlar. Milliyet.[7]Genç, Kaya. Ottoman Empire and its ambassadors subject of collection exhibition. Daily Sabah, 23 Nisan 2016.}

Ayrıca bakınız

Kozbekçi Mustafa Ağa Portresi