# Koyungeçidi Muharebesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Koyunge%C3%A7idi_Muharebesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Koyungeçidi Muharebesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Koyunge%C3%A7idi_Muharebesi (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/7/7e/Secaatname_0023_%28cropped%29.jpg)
* (Dal Mehmed Çelebi (Asafi), public-domain)*

- **Çatışma:** Koyungeçidi Muharebesi
- **Parçası:** 1578-1590 Osmanlı-Safevî Savaşı
- **Tarih:** 9 Eylül 1578
- **Yer:** Koyungeçidi, Mingeçevir
- **Bölge:** Azerbaycan
- **Sebep:** Safevîlerin Şirvan'a doğru ilerleyen Osmanlı ordusunu durdurmak istemesi
- **Sonuç:** Kesin Osmanlı zaferi
- **Savaşan:** Osmanlı Devleti; Safevî Devleti
- **Komutan:** Lala Mustafa Paşa; Özdemiroğlu Osman Paşa; Emir Han Türkmen; Murad Han; Şeref Han Bitlisi
- **Güç:** 40.000–45.000 asker; 20.000 asker
- **Kayıp:** Hafif; 15.000–20.000

**Koyungeçidi Muharebesi**, 9 Eylül 1578'de [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) arasında yapılan ve Osmanlıların zaferiyle biten meydan savaşıdır.

## Muharebe öncesi

[Osmanlı İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) ile [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) arasında 1555 yılında imzalanan [Amasya Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) 1578 yılında bozuldu ve Osmanlılar [İran](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran) üzerine taarruza geçti. [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) komutasındaki Osmanlı ordusu [Tokmak Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tokmak_Han) komutasındaki [Safevî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ordusunu 9 Ağustos'ta [Çıldır Muharebesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi)'nde büyük bir yenilgiye uğrattı. Bunun sonucunda, bölgedeki Safevî direncinin büyük oranda kırılması üzerine, Osmanlı ordusu herhangi bir direnişle karşılaşmadan [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) içlerinde ileri harekâtını sürdürdü ve 24 Ağustos'ta Safevîlere bağlı Gürcü [Kartli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1)'nın başkenti [Tiflis](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiflis)'e girdi.

Bir haftalık dinlenme ve yeni fethedilen bu bölgenin idarî düzenlemelerinin yapılmasının ardından Osmanlı ordusu Eylül başında bir sonraki hedefi olan [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28eyalet%29)'a doğru harekete geçti. Bu süreçte ([Kartli Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kartli_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) gibi [Amasya Antlaşması](https://turkipedia.org/tr/wiki/Amasya_Antla%C5%9Fmas%C4%B1) uyarınca Safevî hakimiyetine bırakılmış olan) daha doğudaki Gürcü krallığı olan [Kaheti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaheti_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) de Osmanlılara tâbiyetini bildirmiş ve Kaheti Kralı [II. Aleksandre](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandre) birlikleriyle Osmanlı ordusuna katılmıştı. Bu sayede herhangi bir direnişle karşılaşmadan Kaheti topraklarına giren Osmanlı ordusu [Alazani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alazani) nehrine (*Kanık nehri*) yaklaştı. [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) bir Türk birliğini [II. Aleksandre](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Aleksandre) birlikleriyle birlikte [Şeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki)'nin fethine gönderdi.

Osmanlı ordusunun ana kısmı ise [Alazani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alazani) nehrinin sularının kabarık olması nedeniyle öte yakaya geçemedi ve yönünü güneye çevirerek [İori](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ori_Nehri) nehrine (*Kabur nehri*) doğru ilerledi.

## Muharebe

Osmanlı ordusu [Alazani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alazani) ve [İori](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ori_Nehri) nehirleri arasındaki bölgedeyken Safevilerin [Tebriz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tebriz) hâkimi [Türkmen Emir Han](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmen_Emir_Han), yaklaşık 20.000 kişilik bir orduyu [Gence](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gence)'de topladı ve Osmanlı ordusunun üzerine yürüdü. [Kura Nehri](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kura_Nehri) kıyılarına gelen İran ordusu [Alazani](https://turkipedia.org/tr/wiki/Alazani) ve [İori](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ori_Nehri) nehirlerinin birleştiği noktaya yakın bir yerden karşıya geçti ve öncü birlikler hayvanları otlatmak üzere ana birliklerden uzakta bulunan Osmanlı askerlerine saldırdı. Ana İran ordusu ise Kür nehri üzerinde birliklerin geçişi için sığlık teşkil edebilecek mahiyetteki *Koyungeçidi* mevkiini tuttu ve Osmanlı ordusunun üzerine taarruz amaçlı harekete geçti.

Safevî öncü birliklerinin saldırısının duyulması üzerine [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) Osmanlı ordusuna savaş düzeni aldırdı. Diyarbakır Beylerbeyi Derviş Paşa, [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa), Erzurum Beylerbeyi Behram Paşa, Halep Beylerbeyi Mehmed Paşa ve Karaman Beylerbeyi Mehmed Paşa komutasındaki eyalet askerleri İran ordusunu İori nehrinin ötesine püskürttü ve sonra karşıya geçti. [Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) ve [Kapıkulu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kap%C4%B1kulu) askerleri ise çatışmaya girmeden geride konuşlandı.

İori ve Kura nehirleri arasında kalan bölgede iki ordu çarpışmaya başladı. Osmanlı ordusunun hücumu karşısında tutunamayan Safevî kuvvetleri Kür nehrine doğru geri çekildi. Bu sırada Kür üzerindeki geçidi tutan ve ordusunun ihtiyatındaki kuvvetlerin başında bulunan Türkmen Emir Han ise birkaç alayla birlikte direnmeye çalıştı. Bir-iki saat direnen Emir Han kuvvetleri de yenildi ve Kura Nehri'nin güneyine doğru çekilmeye başladı. Ancak, başta Emir Han'ın oğlu ve [Mugan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mu%C4%9Fan) hâkimi Murad Han komutasındaki çarpışmakta olan İran birlikleri düzensiz bir şekilde çekilirken nehrin sığ geçidini bulamadı ve kabarık nehrin üzerinden bozgun halinde geçmeye çalıştıysa da boğularak can verdi.

Öğle saatlerinde başlayıp akşam saatlerinde sonuçlanan muharebede Osmanlıların oldukça hafif kayıplarına karşı ağır kayıplar veren Safevî ordusu düzensiz bir şekilde bölgeyi tahliye etti.

## Muharebe sonrası

İranlıların kesin yenilgisiyle Osmanlıların önünde [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28eyalet%29)'a kadar direnebilecek bir birlik kalmadı. Zaferden sonra Osmanlı ordusu ileri harekâtını sürdürürken, önden gönderilen birliklerin [Şeki](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eeki)'yi fethettikleri haberi geldi. İori nehrini aşan Osmanlı ordusu 15 Eylül'de [Ereş](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fda%C5%9F)'e girdi. Burada bir kale inşa edilirken muhafızlığına da Saruhan Sancakbeyi [Kaytas Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaytas_Bey) tayin edildi.

Osmanlı ordusunun ana kısmı [Ereş](https://turkipedia.org/tr/wiki/A%C4%9Fda%C5%9F)'te konaklarken, doğuya doğru ilerleyen bir Osmanlı kolordusu da önce [Şamahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamah%C4%B1)'yı, ardından ise [Derbent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Derbent%2C_Da%C4%9F%C4%B1stan)'i ele geçirdi ve [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)'a girerek [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi)'ne ulaştı. 16 Ekim'de ise [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)'daki [Kumuk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kumuklar) Şamhalı Osmanlılara tâbi olduğunu bildirdi.

[Lala Mustafa Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Lala_Mustafa_Pa%C5%9Fa) ise [Özdemiroğlu Osman Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%96zdemiro%C4%9Flu_Osman_Pa%C5%9Fa)'nın emrine birlikler vererek 12 Ekim'den itibaren kışlamak üzere Osmanlı ordusuyla birlikte [Erzurum](https://turkipedia.org/tr/wiki/Erzurum)'a doğru çekilmeye başladı.

Çok kısa bir süre içinde [Çıldır](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C4%B1ld%C4%B1r_Muharebesi) ve Koyungeçidi'nde ağır mağlubiyetler alarak [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan), [Şirvan](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eirvan_%28eyalet%29) ve [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)'ı kaybeden [Safevîler](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler) ise süratle karşı taarruz hazırlıklarına başladılar. Nitekim, Osmanlı ordusunun kışlamak üzere çekilmesinden bir ay sonra [Şamahı](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eamah%C4%B1)'yı hedef alan Safevî karşı saldırısı başladı.