Konstantin Karatodori

Konstantin Karatodori, (Yunanca: Κωνσταντίνος Καραθεοδωρή) (13 Eylül 1873, Berlin, Alman İmparatorluğu – 2 Şubat 1950, Münih, Batı Almanya) Rum asıllı Alman matematikçi.

Hayatı

Babası İstefanaki Karatodori Osmanlı Devleti'nin Brüksel büyükelçisi olması nedeniyle Berlin'de doğdu, Brüksel'de büyüdü. Kendisi Osmanlı devleti'nde kamu hizmetlerinde görev almış Karatodori ailesi mensubudur. Dolayısıyla Konstantin Karatodori bir Osmanlı vatandaşı idi. Anneleri ölünce babası Brüksel'de Alman bir dadı tuttu ve kızkardeşi Julya ile birlikte Almanca konuşmaya başladı.

Eğitimi

1881'den 1891'e kadar değişik okullarda eğitim gördü. Belçika'nın en iyi matematik öğrencisi seçildi. Askeri mühendis olmak üzere École Militaire de Belgique okuluna ve École d'Application okuluna 1891-1896 yılları arasında devam etti. 1897 yılında Osmanlı-Yunan Savaşı başlayınca babasının Osmanlı hükûmetinin bir görevlisi olması dolayısıyla duygusal karmaşalar yaşadı. Britanya koloni servisinde işe girerek 1900 yılına kadar Mısır'ın Asyut kentinde çalıştı. 1900'de Berlin Üniversitesi'ni, 1902'de Göttingen Üniversitesi'ni bitirdi.

Akademik yaşamı

1908 yazında Kuruçeşme'ye gelmiş, burada termodinamik üzerindeki çalışmalarını tamamlayarak aynı yılın Ekim ayında Göttingen Üniversitesi'ne dönmüş ve profesör olmuştur. Sonra tekrar Kuruçeşme'ye gelen Karatodori'nin bir altı ay daha burada kaldığı bilinmektedir.^{[1]Salih Zeki, Hikmet-i Tabi’iye-i Umumiyeden Mebhas-ı Hararet-i Harekiye, İstanbul, Matbaa-i Amire, 1326 [1910]} 1909'da Hannover Üniversitesi'nde, 1910'da Wroclaw Teknoloji Üniversitesi'nde, 1913'te Göttingen Üniversitesi'nde, 1919'da Berlin Üniversitesi'nde çalıştı. Elefterios Venizelos'un çağrısına uyarak, işgal yıllarında (1919-1922) İzmir'de kurulan İyonya Üniversitesi rektörlüğünü yapmıştır.^{[2]M. Georgiadou, “Doğu’daki Yunan uygarlaştırma misyonunun Smyrna (İzmir) örneği: İyonya Üniversitesi”, [“Die Gründung der Ionische Universität – Die griechische ‘zivilisatorische Mission’ in Orient”, Südost-Forschungen, 56: 291-317, 1997] çev. A.T. Çırakoğlu, Toplumsal Tarih, sayı 142, Ekim 2005, s.58-67; Sayı 143, Kasım 2005, s.74-81.} 1922'de Atina Teknik Üniversitesi'nde,^{[3]J P Christianidis & N Kastanis: In memoriam Evangelos S Stamatis (1898–1990) Historia Mathematica 19 (1992) 99-105} 1924'te Münih Ludwig Maximilian Üniversitesi'nde çalıştı. 1938'de emekli oldu ama çalışmalarına 1950 yılında ölünceye değin Bavyera Bilimler Akademisi'nde devam etti.

Karatodori, Yunanca, Almanca, Türkçe, İtalyanca, Fransızca, İngilizce ve bazı antik dillerde konuşup yazabiliyordu. Ailesi Yunanistan'ın Türkiye sınırında bulunan Nea Vyssa köyünden olduğundan burada bir Karatodori aile müzesi kurulmuştur. 2009 yılında Gümülcine'de bir müze daha açılmıştır.^{[4]Caratheodory Museum Opening. Friends of C.Caratheodory.[5]Caratheodory Museum Opens. Hellenic Republic Embassy at Australia, Press and Communication Office.[6]Caratheodory Museum enriched with new exhibits. Athens News Agency.}

Ayrıca bakınız

• Borel-Karatodori teoremi