Komitacı

Komitacı (Bulgarca, Makedonca ve Sırpça: Комити, Komiti; Rumence: Comitagiu; Yunanca: Κομιτατζής, çoğul: Κομιτατζήδες, romanize: Komitatzḗs; Arnavutça: Komit), Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinde Balkanlar’da faaliyet gösteren çeşitli gerilla çetelerinin üyeleri için kullanılan ortak bir addır.

Sözcük Türkçe kökenlidir ve “komite üyesi” anlamına gelir. Komitacılar Osmanlı otoritelerine karşı mücadele etmiş, özellikle Bulgaristan tarafından ve diğer komşu devletlerce desteklenmiştir.^{[1]Arşivlenmiş kopya.}

Osmanlı Dönemi

"Komitacı" terimi ilk olarak 1876 Nisan Ayaklanması sırasında Bulgar İhtilalci Merkez Komitesi üyeleri için kullanılmıştır. Ardından 1877–1878 Osmanlı-Rus Savaşı’nda Bulgar çetelerini tanımlarken yaygınlaşmıştır. Daha sonraki yıllarda ise, Osmanlı kaynaklarında Bulgar Makedon-Edirne Devrimci Komiteleri ve Yüksek Makedon-Edirne Komitesi’ne bağlı isyancı grupları tanımlamak için kullanılmıştır. Osmanlılar bu örgütleri genellikle “Bulgar Komiteleri” olarak adlandırmıştır.

Makedonya'da gerçekleşen İlinden İsyanı’nı başlatan asiler ve İç Makedon Devrimci Örgütü üyeleri de “komitacı” olarak bilinirdi.

İki Savaş Arası Dönem

I. Dünya Savaşı sonrası Yunanistan ve Yugoslavya'da bu terim, Bulgar yanlısı İç Makedon Devrimci Örgütü (VMRO) ve İç Trakya Devrimci Örgütü’nün faaliyet gösterdiği çeteler için kullanılmıştır. Bu gruplar Vardar ve Ege Makedonyası ile Batı Trakya’da etkinlik göstermiştir.

Romanya’da ise, Bulgar yanlısı İç Dobruca Devrimci Örgütü’ne bağlı çeteleri tanımlamak için aynı terim kullanılmıştır. Bu örgüt, Güney Dobruca’daki Rumen karakollarına ve bölgedeki Ulah (Aroman) yerleşimcilere saldırılar düzenlemiştir.

II. Dünya Savaşı sırasında da “komitacı” terimi, Kuzey Yunanistan'da faaliyet gösteren Bulgar yanlısı Ohrana milisleri için kullanılmıştır.

Diğer Kullanımlar

Kuzey Makedonya'daki futbol kulübü FK Vardar ve hentbol takımı RK Vardar'ın ana taraftar grubu “Komiti” adını taşır.

Komitadji, Timothy Zahn'ın 2001 yılında yayımlanan bilimkurgu romanı Angelmass'ta (TOR Books) dünya merkezli Pax İmparatorluğu'na ait bir savaş gemisinin adıdır.

Ayrıca bakınız

• Hajduk

• Çetnik

• Makedonomahoi