# Koltuk davulu

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Koltuk_davulu
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Koltuk davulu, https://tr.wikipedia.org/wiki/Koltuk_davulu (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/9/9b/Natiq_Shirinov_Eurovision_2012.jpg)
* (Vugarİbadov, CC-BY-SA-3.0)*

- **İlişkili çalgılar:** Perküsyon (Membranofon)

**Koltuk davulu** (ya da **Koltuk altı davulu**), tek taraflı çıplak elle çalınan çift başlı [halk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Folklor) [davul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davul)udur. [Ermenistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan), [Türkiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkiye), [İran Azerbaycanlıları](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0ran_Azerileri), [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)[^1] [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) ve diğer [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya) bölgelerinde kullanılmaktadır. Çalındığı bölgeye göre farklı isimlerle anılmaktadır. Koltuk davulumembranofonu, [Hindistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hindistan)'daki dhol ve [nakkare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakk%C3%A2re)den farklıdır.

## Ermenistan'da dhol

Dhol, [Kilikya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kilikya), [Ermeni Krallığı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ermenistan_Krall%C4%B1%C4%9F%C4%B1) döneminden beri Ermenistan'da ve aynı zamanda Ermeni tarihi boyunca sürekli olarak çalınan ortak bir halk çalgısıdır. Dhol sopalarla, tokalarla veya ellerin avuç içi ve parmaklarla çalınabilmektedir. Bir zamanlar askeri seferler sırasında kullanılan dhol, günümüzde folklorik üçlülerde (dholu tamamlayan düdük ve zurna ile birlikte) ve orkestrada çalınmaktadır.

Ermeni Yaylaları binlerce yıldır Ermenilere ev sahipliği yapmaktadır, bu nedenle [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu) üzerindeki Ermeni tüccarların çalgıyı Hindistan'dan getirdiklerine ya da çalgının Hindistan'a bu bölgeden götürüldüğüne inanılmaktadır.

## Türkiye'de nakkare

**Nakkare** (***koltuk davulu*** da denir) bir Türk [halk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Folklor) [davul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davul)u veya [vurmalı çalgısıdır](https://turkipedia.org/tr/wiki/Perk%C3%BCsyon). Kol altına yerleştirilir ve el ile çalınır. Normal tamburlara göre daha uzundur ve çapı daha küçüktür.

## Gürcistan'da doli

**Doli**, [Kafkasya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kafkasya)'da [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan) çevresinde kullanılır. Gövde, üzerine [demir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Demir) halkalarla sıkıca tutturulmuş deri kaplı içi boş bir ahşap [silindir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Silindir)den oluşur. Otururken veya dans ederken, kolun altında veya üstünde, [avuç içi](https://turkipedia.org/tr/wiki/El) ve parmaklarla çalınır. Forte efekti elde etmek için merkeze, piyano efekti elde etmek için kenarlara vurulur. Dolinin gövde ve baş yüksekliği ve çapı oranı yaklaşık olarak üçte birdir. Doli çalanlar çoğunlukla erkeklerdir. Performansta doli dansın ritmini belirler. Doli sıklıkla diğer bölgesel enstrümanlar ile birlikte kullanılır: [çöğür](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87%C3%B6%C4%9F%C3%BCr), çiboni, salamuri, buzika ve [duduk](https://turkipedia.org/tr/wiki/Duduk).

## Azerbaycan'da nagara

Azerbaycan devleti 1918'de kurulduğundan beri, komşu ülkelerin dhol çalgısı yerli halka uyarlandı ve bugün ülke genelinde yaygın olarak kullanılan Türk nakkaresi ile ilişkilendirildi. [Azerbaycan dilinde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice) (Türkçe) "toy-dan-sora-nagara!" diye bir atasözü bulunmaktadır. Bu atasözü düğün törenlerinden sonra *naghara* anlamına gelmektedir.[^2]

Bu çalgı, doktorların kötü [ruh hali](https://turkipedia.org/tr/wiki/Duygudurum), [melankoli](https://turkipedia.org/tr/wiki/Depresyon), [entelektüel](https://turkipedia.org/tr/wiki/Entelekt%C3%BCel) ve [fiziksel](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0nsan_v%C3%BCcudu) yorgunluk ve düşük tansiyon ile başa çıkmasına yardımcı oldu.[^3] Nagaranın baharatlı karanfil gibi bazı şifalı bitkilerle birlikte kullanılabileceğine inanılıyordu. Nagaranın ritmik atımının kalbin güçlenmesine yol açtığına inanılmaktaydı. Nagara, Erken Orta Çağ Türk edebiyat destanı [Dede Korkut](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dede_Korkut_Kitab%C4%B1) Kitabı'nda da geçmektedir. Nagaraya benzeyen benzer çalgılar eski Mısır'da iyi biliniyordu.

## Doul Baraban

[Çerkesya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkesya) ve [Dağıstan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1stan)'da bu tip silindirik halk davuluna (iki deri başlı) [baraban](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_m%C3%BCzi%C4%9Fi) denir. Bu, [Rusya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rusya) anakarasında sopalarla oynanan *baraban*dan ([davul](https://turkipedia.org/tr/wiki/Davul)) farklıdır (Ayrıca bkz [Çerkes müziği](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87erkes_m%C3%BCzi%C4%9Fi)).

## Jergh

[Çeçenya](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C3%87e%C3%A7enistan)'da **jergh** veya **watt** adında çift başlı bir davul kullanılmaktadır.

## Fotoğraf galerisi

\<gallery widths="250" heights="200" caption="[Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan)'da koltuk nagara"\> Dosya:Natig rythm group at the Novruz holiday concert.jpg \</gallery\>

## Ayrıca bakınız

- [Nakkare](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nakk%C3%A2re)
- Kudum
- Dhol

## Dış bağlantılar

- [https://web.archive.org/web/20080202222935/http://www.discoverturkey.com/english/kultursanat/bh-nagara.html](https://web.archive.org/web/20080202222935/http://www.discoverturkey.com/english/kultursanat/b-h-nagara.html)
- http://azeri.org/Azeri/az\_latin/manuscripts/music\_therapy/english/113\_music\_therapy\_farid.html
- http://world-beats.com/instruments/dhol.htm
- [nasehpour web sitesinde Naghara için sayfa](http://www.nasehpour.com/tonbak/naghara-azerbaijani-cylindrical-drum.html)
- [Youtube Videosu - Çerkesya'dan Baraban](https://www.youtube.com/watch?v=a2DXxfLNQMo)
- [Youtube Videosu - Dağıstan'dan Baraban](https://www.youtube.com/watch?v=TpwNrP_lG8k&NR=1)

[^1]: Archived copy. <http://nay.ir/indexf.php?ACT=DETAIL_NEWS&id=1485>
[^2]: Naghara, the Azerbaijani Cylindrical Drum. <http://www.nasehpour.com/tonbak/naghara-azerbaijani-cylindrical-drum.html>
[^3]: Music Therapy: What Doctors Knew Centuries Ago. Azerbaijan International (2003). <http://azeri.org/Azeri/az_latin/manuscripts/music_therapy/english/113_music_therapy_farid.html>
