# Kocabaşlar

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kocaba%C5%9Flar
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kocabaşlar, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kocaba%C5%9Flar (CC-BY-SA-4.0)

![İoannis Logothetis, Livadya, Louis Dupré](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/3/34/Ioannis_Logothetis.jpg)
*İoannis Logothetis, Livadya, Louis Dupré (Louis Dupré, public-domain)*

**Kocabaşlar** veya **Hocabaşlar** ([Yunanca](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunanca): tekil κοτζάμπασης, Romen harfleriyle *kotzabasis*; [Sırp-Hırvatça](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C4%B1rp-H%C4%B1rvat%C3%A7a): *kodžobaša*, *kodžabaša*) [Osmanlı Balkanları](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rumeli)'nın bazı kesimlerinde, çoğunlukla [Osmanlı Yunanistanı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_Yunanistan%C4%B1) ve özellikle de [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'na atıfta bulunan yerel Hristiyan seçkin kişileridir. Ayrıca Yunancada *proestoi* veya *prokritoi* (προεστοί / πρόκριτοι, "primatlar") veya *demogerontes* (δημογέροντες, "insanların büyükleri") olarak da bilinirlerdi. Bu kişiler bazı yerlerde (örneğin adalarda) seçilirlerdi, ancak özellikle Mora Yarımadası'nda, [Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) yönetiminde önemli bir etkiye sahip olan ve önemli görevlere gelen babadan oğula geçen bir [oligarşi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Oligar%C5%9Fi) oldular.

Bu ünvan, Sırbistan ve Bosna'da da geçerliydi, buradaki ismi ise resmî [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e)de geçen kocabaşlar yerine *starešina* ("büyük, şef") olarak biliniyordu.[^1][^2][^3] Özellikle Bulgaristan ve Sırbistan'da bu tür seçkinler için *chorbaji* (Türkçesi *çorbacı*) ve [*knez*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Knez_%28ba%C5%9Fl%C4%B1k%29) (Slav ünvanı) terimleri kullanılmaktaydı.

Ortodoks ve Müslümanların bulunduğu yerlerde hem kocabaşlar hem de muhtarlar da bulunmaktayken, Müslüman yerlerde sadece muhtarlar bulunmaktaydı,[^4]

[Yunan Bağımsızlık Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Yunan_%C4%B0syan%C4%B1) sırasında, [Mora Yarımadası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mora_Yar%C4%B1madas%C4%B1)'ndaki kocabaşların arasındaki düşmanlıklar, bunların baskınlıklarını ve güçlerini korumaya çalışmaları nedeniyle tepki olarak ortaya çıkan [kleft](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kleftler)lerle savaşmaktan çekinen komutanlar, [1824 Yunan İç Savaşlarının](https://turkipedia.org/tr/wiki/1824-1825_Yunan_i%C3%A7_sava%C5%9Flar%C4%B1) patlak vermesinin ana sebebini oluşturmuştur. Ki bu savaşlarda burada "asil" fraksiyonu olan kocabaşlar ve [İdra](https://turkipedia.org/tr/wiki/Suluca_%28ada%29) ve [Fenerli Rumlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fenerli_Rumlar)'daki zengin gemi sahipleri galip gelmiştir.[^5]

## Ayrıca bakınız

- [Obor-knez](https://turkipedia.org/tr/wiki/Obor-knez)
- [Rum Milleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Rum)
- [Primat (piskopos)](https://turkipedia.org/tr/wiki/Primat_%28piskopos%29)

[^1]: Herrschaft und Loyalität in der spätosmanischen Gesellschaft. Böhlau Verlag Wien, 2008. <https://books.google.com/books?id=cPcvUev25p4C&pg=PA564>
[^2]: History and culture of South Eastern Europe, 8-10. ciltler. <https://books.google.com/books?id=lFAsAQAAIAAJ>
[^3]: Arşivlenmiş kopya. <https://books.google.com/books?id=tuLYAAAAMAAJ>
[^4]: Arşivlenmiş kopya. <https://books.google.com/books?id=tuLYAAAAMAAJ>
[^5]: A Concise History of Greece. Cambridge University Press, 20 Haziran 2002. <https://archive.org/details/concisehistoryof00clog_0>