# Koca Yusuf Paşa

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Koca_Yusuf_Pa%C5%9Fa
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Koca Yusuf Paşa, https://tr.wikipedia.org/wiki/Koca_Yusuf_Pa%C5%9Fa (CC-BY-SA-4.0)

![](https://thumb.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/98/Le_grand_vizir_Youssouf_Pacha_en_1788.jpg/1280px-Le_grand_vizir_Youssouf_Pacha_en_1788.jpg)
* (Attribué à Ferdinando Tonioli, public-domain)*

- **Makam:** Osmanlı Sadrazamı
- **Dönembaşı:** 12 Şubat 1791; 25 Ocak 1786
- **Dönemsonu:** 4 Mayıs 1792; 28 Mayıs 1789
- **Hükümdar:** III. Selim; I. Abdülhamid
- **Öncegelen:** Rusçuklu Çelebizade Şerif Hasan Paşa; Hazinedar Şahin Ali Paşa
- **Sonragelen:** Damat Melek Mehmed Paşa; Kethüda Çerkes Meyyit Hasan Paşa
- **Doğum tarihi:** 1730
- **Doğum yeri:** Gürcistan
- **Ölüm tarihi:** Haziran 1800
- **Ölüm yeri:** Cidde

**Koca Yusuf Paşa** (1730 - Haziran 1800), [Osmanlı Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) hizmetinde [I. Abdülhamid](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid) ve [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) saltanatları sırasında 25 Ocak 1786 - 28 Mayıs 1789 ve 12 Şubat 1791 - 4 Mayıs 1792 dönemlerinde iki kez [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lık yapmış [Gürcü](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrc%C3%BCler) asıllı bir devlet adamıdır.[^1]

## Hayatı

Koca Yusuf Paşa 1730 yılında [Gürcistan](https://turkipedia.org/tr/wiki/G%C3%BCrcistan)'da doğdu. Köle olarak İstanbul'a getirildi. Denizcilikle uğraşan efendisi Hasan Kaptan tarafından azad edildikten sonra kendi de deniz ticaretine girdi. [Cezayirli Hasan Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cezayirli_Gazi_Hasan_Pa%C5%9Fa)'nın yanında çalıştı. Cezayirli Hasan Paşa [Kaptan-ı Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) olunca Yusuf Paşa'yı hazinedar yaptı. 1785 yılında vezir rütbesine yükseltilerek Mora Valisi oldu.

25 Ocak 1786 tarihinde de padişah [I. Abdülhamit](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._Abd%C3%BClhamid) tarafından sadrazamlığa atandı. Bu görevi 7 Mayıs 1789 tarihine kadar sürdürdü. Bu görevi sırasında patlak veren [1787-1792 Osmanlı-Rus Savaşı](https://turkipedia.org/tr/wiki/1787-1792_Osmanl%C4%B1-Rus_Sava%C5%9F%C4%B1)'nda [Serdar-ı Ekrem](https://turkipedia.org/tr/wiki/Serdar-%C4%B1_Ekrem) olarak Osmanlı ordusuna kumandanlık etti. Bu savaş sırasında pek çok kaleyi fethetti, [Avusturya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avusturya_Ar%C5%9Fid%C3%BCkl%C3%BC%C4%9F%C3%BC) [Arşidük](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ar%C5%9Fid%C3%BCk)ü [II. Joseph](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Joseph_%28Kutsal_Roma_imparatoru%29)'e karşı [Muhadiye](https://turkipedia.org/tr/wiki/Muhadiye_Muharebesi) ve [Şebeş Muharebeleri](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C5%9Eebe%C5%9F_Muharebesi)ni kazandı.[^2]

Daha sonra 19 Aralık 1789 tarihinde [Kaptan-ı Derya](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kaptan-%C4%B1_derya) oldu. 1790 yılında Konya Valiliği, Köstendil Valiliği ve Bosna Valiliği yaptı.

15 Şubat 1791 yılında padişah [III. Selim](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Selim) tarafından tekrar [sadrazam](https://turkipedia.org/tr/wiki/Sadrazam)lığa getirildi. Bu görevi de 4 Mayıs 1792 tarihine kadar sürdürdü. 1793 yılında Cidde Valisi ve Medine muhafızı oldu. 1800 yılının Haziran ayında [Cidde](https://turkipedia.org/tr/wiki/Cidde)'de hayatını kaybetti.

## Eserleri

[İstanbul](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0stanbul)'un [Kabataş semti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kabata%C5%9F%2C_Beyo%C4%9Flu)nde Koca Yusuf Paşa'nın yaptırdığı bir sebil çeşmesi mevcuttur.

## Ayrıca bakınız

- [Dağılma Dönemi Osmanlı Sadrazamları listesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Da%C4%9F%C4%B1lma_d%C3%B6nemi_Osmanl%C4%B1_sadrazamlar%C4%B1_listesi)

## Dış bağlantılar

- Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) *Osmanlı Devlet Erkânı*, İstanbul:Türkiye Yayınevi. Say. 64
- Buz, Ayhan, (2009) *Osmanlı Sadrazamları*, İstanbul: Neden Kitap, ISBN978-975-254-278-5,
- Mehmed Süreyya (haz. Nuri Akbayar) (1996), *Sicill-i Osmani*, İstanbul:Tarih Vakfı Yurt Yayınları ISBN 975-333-0383 C.5 [http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft](http://archive.org/details/sicilliosmani01sruoft)
- Tektaş, Nazim (2002), *Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı*, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: [http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ&](http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ&)
- [Sadrazam Koca Yusuf Paşa](https://web.archive.org/web/20151208140215/http://www.turkgurcu.com/showthread.php/6559-Sadrazam-Koca-Yusuf-Pa%C5%9Fa)

[^1]: TDV İslam Ansiklopedisi, cilt: 44, sayfa: 23
[^2]: Koca Yusuf Paşa ve Sebeş Zaferi, Vehbi Tülek. <http://www.vehbitulek.com/cms/content/view/446/32/>
