Koca Mehmed Nizâmüddin Paşa

Osmancıklı Dânişmendoğlu Koca Mehmed Nizâmüddin Paşa (kısaca Koca Mehmed Paşa veya Dânişmendzâde Mehmed Paşa şeklinde de anılır; d. Osmancık - ö. 1439, Osmancık), 28 Ağustos 1429'dan yerini Çandarlı Halil Paşa'ya bıraktığı 1438 yılına kadar 9 yıl başvezirlik yapmış Osmanlı devlet adamıdır.

Yaşamı

Bugün Çorum'un bir ilçesi olan Osmancık’ta doğmuştur.^{[1]Yaşaroğlu, Kamil, "Nizammeddin Mehmed Paşa (Amasyalı, Koca)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.370-371 ISBN 975-08-0072-9} Doğum tarihi bilinmemektedir. Babası 1406-1413 döneminde Osmanlı Devleti başvezirliği yapmış olan Osmancıklı İmamzâde Halil Paşa’dır.

İzahlı Osmanlı Tarihi Kronolojisi'nde Koca Mehmet Paşa'nın Amasyalı olduğundan bahsedilir. Bu bilgi o zamanki idari teşkilat açısından doğru olmakla birlikte, (Osmancık o sırada Amasya sancağına bağlıydı) aslen Osmancıklı olduğu, azlinden sonra buraya yerleşmesi ile de sabittir. Öte yandan, hanımlarının birisinin, Amasya’nın ilerigelen kişilerinden Kutlu Paşa’nın kızı Cihan Hatun olması Amasyalılık yanılgısına sebebiyet verebilmektedir.

Sultan I. Mehmed'in Amasya’da bulunduğu sıralarda Anadolu Beylerbeyi olmuştur. 1415 tarihinde bu rütbede büyük başarı gösterdiği için, Sultan II. Murad tarafından, tahta çıkışıyla birlikte başvezirlik makamına getirilmiştir. 1429-1438 yılları arasında başvezirlik makamında bulunmuştur. Azledilince Osmancık’a yerleşmiştir.^{[1]Yaşaroğlu, Kamil, "Nizammeddin Mehmed Paşa (Amasyalı, Koca)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.370-371 ISBN 975-08-0072-9}

Koca Mehmet Paşa 1439 tarihinde Osmancık’ta hayatını kaybetti. Mezarı, adını taşıyan Koca Mehmed Paşa Camii'nin bahçesindedir.^{[1]Yaşaroğlu, Kamil, "Nizammeddin Mehmed Paşa (Amasyalı, Koca)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.370-371 ISBN 975-08-0072-9}

Eserleri

Sadrazamlık döneminde Bursa’ya iki hamam yaptırdığı kitabelerden belgelidir. Osmancık Güney Mahallesi, Kayadibi denilen mahalde şimdiki camiinin yanına bir okul ve aşevi yaptırmıştır. .^{[1]Yaşaroğlu, Kamil, "Nizammeddin Mehmed Paşa (Amasyalı, Koca)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.370-371 ISBN 975-08-0072-9}

Dış bağlantılar

• Danişmend, İsmail Hâmi, (1961) Osmanlı Devlet Erkânı, İstanbul:Türkiye Yayınevi.

• Yaşaroğlu, Kamil, "Nizammeddin Mehmed Paşa (Amasyalı, Koca)" (1999), Yaşamları ve Yapıtlarıyla Osmanlılar Ansiklopedisi, İstanbul:Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş. C.2 s.370-371 ISBN 975-08-0072-9

• Buz, Ayhan, (2009) Osmanlı Sadrazamları, İstanbul: Neden Kitap, ISBN 975-254-278-5,

• Tektaş, Nazim (2002), Sadrâzamlar Osmanlı'da İkinci Adam Saltanatı, İstanbul:Çatı Yayınevi (Google books: http://books.google.co.uk/books?id=1UppAAAAMAAJ&