# Koçi Bey Risalesi

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C3%A7i_Bey_Risalesi
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Koçi Bey Risalesi, https://tr.wikipedia.org/wiki/Ko%C3%A7i_Bey_Risalesi (CC-BY-SA-4.0)

**Koçi Bey Risalesi**, [17. yüzyıl](https://turkipedia.org/tr/wiki/17._y%C3%BCzy%C4%B1l)da [Osmanlı İmparatorluğu duraklama dönemi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu_duraklama_d%C3%B6nemi)nde [Koçi Bey](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ko%C3%A7i_Bey) tarafından [IV. Murat](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad) ve [İbrahim](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0brahim_%28Osmanl%C4%B1_padi%C5%9Fah%C4%B1%29)'e sunulan eleştirel tarzdaki rapor. Osmanlı'da o döneme kadar padişaha sunulmuş ilk yazılı rapor olma özelliğine sahiptir. [Lütfi Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/L%C3%BCtfi_Pa%C5%9Fa)'nın [*Asafnâme*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Asafn%C3%A2me)si ve [Defterdar Sarı Mehmed Paşa](https://turkipedia.org/tr/wiki/Defterdar_Sar%C4%B1_Mehmed_Pa%C5%9Fa)'nın [*Nesâyihü'l-Vüzerâ ve'l-Ümerâ*](https://turkipedia.org/tr/wiki/Nes%C3%A2yih%C3%BC%27l-V%C3%BCzer%C3%A2_ve%27l-%C3%9Cmer%C3%A2) eseriyle aynı kategoriye girmektedir.

## Önemi ve özellikleri

Osmanlı padişahına sunulan ilk yazılı rapor olan *Koçi Bey Risalesi*, 17. yüzyıla kadar Osmanlı'da bu tarzda bir rapor verme anlayışı olmamasından ötürü önem kazanmaktadır.[^1] Risalede [III. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/III._Murad) sonrasında devlet yönetiminde baş gösteren aksaklıklar incelenmiş ve önceki padişahların uygulamaları eleştirilmiştir.[^2]

Koçi Bey'in ilk risalesindeki ana eleştiri konuları, adam kayırma, [irtikap](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0rtikap), [zimmet](https://turkipedia.org/tr/wiki/Zimmete_ge%C3%A7irme) ve [rüşvet](https://turkipedia.org/tr/wiki/R%C3%BC%C5%9Fvet)tir.[^3][^4]

[IV. Murad](https://turkipedia.org/tr/wiki/IV._Murad)'ın annesi [Kösem Sultan](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%B6sem_Sultan)'ın etkisinden çıkarak devletin yönetiminde daha etkin olması, içki ve tütünü yasaklaması da bu ilk risaleyi okumasından sonradır.[^5]

[^1]: Danışman, Zuhuri. Koçi Bey Risalesi. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları, 1985, s. 10.
[^2]: Osmanlı Klasik Döneminde İdari Reform Hareketleri: Koçi Bey Risalesi. yasader.org, s. 66. <http://www.yasader.org/web/yasama_dergisi/2010/sayi14/59-78.pdf>
[^3]: Kunt, Metin. Türkiye Tarihi. Cem Yayınevi, 2009, s. 30.
[^4]: Kuzucular, Şahamettin. Koçi Bey'in Hayatı. Edebiyat ve Sanat Akademisi, 19 Haziran 2011. <http://www.edebiyatvesanatakademisi.com/divan-nesri-mesnevi-tarih/koci-bey-risaleleri-ozetleri-ve-onemi-409.aspx>
[^5]: Yılmaz, Mehmed. Koçi Bey. Yapı Kredi Kültür Sanat Yayıncılık A.Ş., 1999, s. 31.
