# Klasik Azerice > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Klasik_Azerice > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Klasik Azerice, https://tr.wikipedia.org/wiki/Klasik_Azerice (CC-BY-SA-4.0) - **Dilin adı:** Klasik Azerbaycan Türkçesi - **Kendi dilindeki adı:** توركجه Türkçe; توركي, تركي Türkī - **Dil ailesi:** Altay Dil Ailesi; :Türk dilleri; ::Oğuz Grubu; :::Kla. Azerbaycan Türkçesi - **Alfabe:** Uyarlanmış Arap alfabesi **Klasik Azerice**,[^1] **Klasik Azerbaycan Türkçesi**[^2][^3][^4] veya **Klasik Azerbaycanca** Azerbaycan yazı dilinin ilk dönemidir. Bu tarihî dönem 16. yüzyıl başlarından 19. yüzyıl ortalarına dek sürmüştür. [Şah İsmail Hatayî](https://turkipedia.org/tr/wiki/I._%C4%B0smail), [Fuzûlî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Fuz%C3%BBl%C3%AE), [Habibî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Habib%C3%AE), [Molla Penah Vâkıf](https://turkipedia.org/tr/wiki/Molla_Penah_V%C3%A2k%C4%B1f) bu dönemin başlıca temsilcileridir. ## Tarih ### Dönem Oğuz Türkçesinin [Hazar Denizi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Hazar_Denizi)’nin batısında yayılmaya ve yazı dili olmaya başlayan kolu genelde Eski Anadolu Türkçesi olarak anılır. “Eski Anadolu Türkçesi” terimi yanında, 15. yüzyıldaki [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar) sahasını içine almadığı için bu terime [Faruk Kadri Timurtaş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Faruk_Kadri_Timurta%C5%9F) itiraz etmiş ve 15. yüzyılın gramerini yazdığı eserinde “Eski Türkiye Türkçesi” terimini kullanmıştır. Azerbaycan'ı dışarıda bıraktığı için bu terime de itiraz ediliyor ve “Eski Oğuz Türkçesi” terimi teklif ediliyor. Oğuz Türkçesinin yazı dili olmadan önceki dönemine de “Ana Oğuz Türkçesi” şeklinde kullananlar vardır.[^5] Eski Oğuz Türkçesi, [Azerbaycan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerbaycan) ve [Anadolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Anadolu)’nun (14. yüzyılın ortalarından sonra aynı zamanda [Balkanlar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Balkanlar)’ın) ortak yazı dili idi. Ancak 13, 14 ve nispeten 15. yüzyıllardaki Batı Türk yazı dili, oturmuş bir yazı dili değildi. Aynı işlev için farklı morfo-fonolojik biçimler (örnek olarak teklik birinci şahıs için -vAn, -vAnIn, -vAm, -Am, -In) kullanılabildiği gibi yazardan yazara değişebilen biçimler de kullanılabiliyordu. Söz gelişi Sivas’ta yazan [Kadı Burhaneddin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kad%C4%B1_Burh%C3%A2neddin)’de, sonradan Azerbaycan yazı dili için standartlaşacak biçimler ağırlıkta iken daha doğudaki [Erzurumlu Darir](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dar%C3%AEr)’de sonradan Osmanlı sahasında standartlaşacak biçimler ağırlıktaydı. Bu özellikler dolayısıyla Eski Oğuz Türkçesini Azerbaycan yazı diliyle Osmanlı yazı dilinin ortak atası kabul ediyoruz. Eski Oğuz Türkçesinde her iki yazı dilinin filizleri yeşermekteydi. [Karakoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karakoyunlular)-[Akkoyunlu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Akkoyunlular)-[Osmanlı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Osmanl%C4%B1_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) siyasî ayrılığı dolayısıyla 15. yüzyılda ayrışma sürecini yaşayan Eski Oğuz Türkçesi, 16. yüzyıl başında [Safevî Devleti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Safev%C3%AEler)’nin kuruluşuyla Azerbaycan ve Osmanlı yazı dillerine ayrıldı. Batı Türkçesi, aralarındaki çok küçük farklılıklarla 16. yüzyıldan bugüne iki yazı dili hâlinde ulaştı. 20. yüzyılda bunlara [Türkmen](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrkmence) ve [Gagavuz](https://turkipedia.org/tr/wiki/Gagavuzca) yazı dilleri de eklendi.[^6] ## Günümüzdeki kollar Klasik Azerbaycan Türkçesinin çağdaş kolları olarak [Azerbaycan Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Azerice) ve [Kaşkay Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ka%C5%9Fkayca) belirtilebilir. [^1]: Arşivlenmiş kopya. [^2]: Güney-Batı Türkçesi ve yayıldığı alanlar. 9 Eylül 2020. [^3]: TDE303U 11V3S1 8 0 1 SV1 ebook. [^4]: Çağdaş Oğuz Türkçesinde -(X)p(DXr) duyulan geçmiş zaman ekinin dağılımına dair. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Nisan 2022, s. 441-452. [^5]: Ahmet Bican Ercilasun, Başlangıçtan Günümüze Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2010, s. 429-430. ISBN 978-975-338-589-3 [^6]: Ahmet Bican Ercilasun, Başlangıçtan Günümüze Türk Dili Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2010, s. 429-430. ISBN 978-975-338-589-3