# Kitâbü Cevâhiri'n-Nahv fî Lugâti't-Türk

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC_Cev%C3%A2hiri'n-Nahv_f%C3%AE_Lug%C3%A2ti't-T%C3%BCrk
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kitâbü Cevâhiri'n-Nahv fî Lugâti't-Türk, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC_Cev%C3%A2hiri%27n-Nahv_f%C3%AE_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk (CC-BY-SA-4.0)

- **Diller:** Karahanlı Türkçesi
- **Yazar:** Kâşgarlı Mahmud
- **Durum:** Kayıp

***Kitâbü Cevâhiri'n-Nahv fî Lugâti't-Türk*** ([Karahanlı Türkçesi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Karahanl%C4%B1_T%C3%BCrk%C3%A7esi): *كتاب جواهر النحو في لغات الترك*, [Türkçe](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk%C3%A7e) çevirisi: *Türk Dilleri Söz Dizimi Cevheri Kitabı*), [Türk dili](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_dilleri)nin en eski sözlüğü [*Dîvânu Lugâti't-Türk*](https://turkipedia.org/tr/wiki/D%C3%AEv%C3%A2nu_Lug%C3%A2ti%27t-T%C3%BCrk)ün yazarı [Kâşgarlı Mahmud](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C3%A2%C5%9Fgarl%C4%B1_Mahmud)'un Türkçe [dil bilgisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilgisi) içerikli olduğu varsayılan kitabı.[^1] Kitap günümüzde hâlen bulunamamıştır.

Dil bilimci [Besim Atalay](https://turkipedia.org/tr/wiki/Besim_Atalay), *Dîvânu Lugâti't-Türk*ün birinci cildinin on birinci sayfasının dipnotunda bu kitabın varlığına dair bir delili şu sözlerle savunmaktadır: "Kâşgarlı Mahmud'un *Kitâbü Cevâhirü'n-Nahv fî Lugâti't-Türk* adında bir kitabı daha varmış. Bunu divanda kendisi söylemektedir. Bununla beraber bu kitap henüz ele geçmemiştir. Bulunacak olursa dilimiz ve kültürümüz için büyük bir kaynak ve kazanç olacaktır."[^2]

[UNESCO](https://turkipedia.org/tr/wiki/UNESCO) tarafından Kâşgarlı Mahmud Yılı olarak belirlenen 2008 yılında [Avrasya Yazarlar Birliği](https://turkipedia.org/tr/wiki/Avrasya_Yazarlar_Birli%C4%9Fi) tarafından kitabın bulunması için bir çalışma başlatılsa da kitap bulunamamıştır.[^3][^4]

[^1]: Kayıp kitaba bin altın. turkiyegazetesi.com.tr, 17 Aralık 2007. <http://www.turkiyegazetesi.com.tr/Genel/a358536.aspx>
[^2]: Atalay, Besim. Divanu Lügati't-Türk. Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2006.
[^3]: Kitabu Cevahirü'n'ü bulana 1000 altın. radikal.com.tr, 17 Aralık 2007. <http://www.radikal.com.tr/haber.php?haberno=241818>
[^4]: Türkçe’nin kayıp hazinesini bulana 1000 altın ödül. hurriyet.com.tr, 17 Aralık 2007. <http://www.hurriyet.com.tr/gundem/7879791.asp>
