# Kitâbü'l-İdrâk li-Lisâni'l-Etrâk > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC'l-%C4%B0dr%C3%A2k_li-Lis%C3%A2ni'l-Etr%C3%A2k > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kitâbü'l-İdrâk li-Lisâni'l-Etrâk, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kit%C3%A2b%C3%BC%27l-%C4%B0dr%C3%A2k_li-Lis%C3%A2ni%27l-Etr%C3%A2k (CC-BY-SA-4.0) ***Kitâbü'l-İdrâk li-Lisâni'l-Etrâk*** (Türkçe: *Türklerin Dilini Anlama Kitabı*), 1312 yılında [Ebû Hayyân el-Endelüsî](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Hayy%C3%A2n_el-Endel%C3%BCs%C3%AE) tarafından Araplara Türkçe öğretmek için Arap harfli [Memlûk Kıpçakçası](https://turkipedia.org/tr/wiki/Meml%C3%BBk_K%C4%B1p%C3%A7ak%C3%A7as%C4%B1) ile yazılmış [dil bilgisi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Dilbilgisi) kitabı ve [sözlük](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%B6zl%C3%BCk).[^1] Sözcük ve ekler konusunu ele alan bir dilbilgisi bölümü ve Arap alfabesine göre düzenlenmiş alfabetik Kıpçakça-Arapça bir sözlükten oluşan eser, [Kahire](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kahire)'de "Esîrü'd-dîn" lakaplı [Gırnatalı](https://turkipedia.org/tr/wiki/Granada) [Ebû Hayyân](https://turkipedia.org/tr/wiki/Eb%C3%BB_Hayy%C3%A2n_el-Endel%C3%BCs%C3%AE) tarafından yazılmıştır. Dil bilgisi bölümünde Kıpçakçanın ses ve biçim bilgisi ele alınır. Sözlük bölümü yaklaşık 3.500 sözcük içerir.[^2] Eserin öğretim yöntemi tümevarımdır. Yabancı dil öğretim yöntemlerinden dil bilgisi çeviri yöntemi, yapısalcı yaklaşımla kullanılmıştır. Pratik Türkçe öğretimini amaçlayan eserde ticari Türkçenin öğretiminin hedeflendiği bölümlere de rastlanır.[^3] ## Kitaptan örnekler - Altaġu alķsa altındaķın altuzur / Dördewe düzelse depedekin indürür[^4] **Modern çeviri:** Altı kişilik topluluk arasında düşünce farklılığı baş gösterirse altlarındaki (üzerinde oturdukları şeyi) aldırırlar (kaybederler). Dört kişi düşünce birliği ederlerse tepedekini indirirler. - Bir erni kördüm urulmış ķulı ve kördüm bir erni urulmış ķulı demek câizdir / urulmış ķulı bir erni kördüm ve bir erni urulmış ķulı kördüm câiz değildir[^5] [^1]: Bayraktar, Nesrin. "Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi." Turkoloji.cu.edu.tr. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, Erişim: 19 Eylül 2011. . (Arşiv WebCite® http://www.webcitation.org/61pG1170r ) [^2]: Bayraktar, Nesrin. "Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi." Turkoloji.cu.edu.tr. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, Erişim: 19 Eylül 2011. . (Arşiv WebCite® http://www.webcitation.org/61pG1170r ) [^3]: Bayraktar, Nesrin. "Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi." Turkoloji.cu.edu.tr. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, Erişim: 19 Eylül 2011. . (Arşiv WebCite® http://www.webcitation.org/61pG1170r ) [^4]: Bayraktar, Nesrin. "Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi." Turkoloji.cu.edu.tr. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, Erişim: 19 Eylül 2011. . (Arşiv WebCite® http://www.webcitation.org/61pG1170r ) [^5]: Bayraktar, Nesrin. "Yabancılara Türkçe Öğretiminin Tarihsel Gelişimi." Turkoloji.cu.edu.tr. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Merkezi, Erişim: 19 Eylül 2011. . (Arşiv WebCite® http://www.webcitation.org/61pG1170r )