# Kirman Selçukluları

> Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman_Sel%C3%A7uklular%C4%B1
> Last updated: 2026-10-05
> License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source.
> Based on: Kirman Selçukluları, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kirman_Sel%C3%A7uklular%C4%B1 (CC-BY-SA-4.0)

![](https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/4/45/Kerman_Seljuk.png)
* (user:ایمان فخری جوشانی, CC-BY-SA-4.0)*

- **Kendi dilindeki adı:** قاوٙرْدیان یا آل قاوٙرد
- **Resmî adı:** Kirman Selçuklu Sultanlığı
- **Adı:** Selçuklular
- **Dönem:** Orta Çağ
- **Tür:** Monarşi
- **Yönetim biçimi:** De facto: Bağımsız Selçuklu Sultanlığı; De jure: Halifelik Egemenliği Altında
- **Kuruluş yılı:** 1041 (Hicrî 429)
- **Yıkılış yılı:** 1187 (Hicrî 583)
- **Olay:** Büyük Selçuklular ile muharebe (Kerc Abudulaf); Kirman şahının öldürülmesi; İç Savaşlar; Oğuz İstilası
- **Olay1 tarihi:** 1073 (465 AH)
- **Olay2 tarihi:** 1101 (495 AH)
- **Olay3 tarihi:** 1169–1176 (563–572 AH)
- **Olay4 tarihi:** 1180 (575 AH)
- **Ö:** Büveyhiler
- **Ö1 bayrağı:** buyids 970.png
- **A:** Harezmşahlar; Oğuz Türkleri
- **A1 bayrağı:** Khwarezmian Empire 1190 - 1220 (AD).PNG
- **A2 bayrağı:** AD 750OguzYabgu.png
- **Başkent:** Kerman
- **Sürgündeki başkent:** Bam, İran
- **Yaygın diller:** Farsça
- **Resmî din:** Sünni İslam
- **Yönetici unvanı:** Sultan
- **Yönetici:** Kavurt; (ilk); Kerman Muhammed Şah II; (son)

**Kirman Selçuklu Sultanlığı** (Farsça: سلجوقیان کرمان Saljūqiyān-i Kirman), [Selçuklu İmparatorluğu](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCy%C3%BCk_Sel%C3%A7uklu_%C4%B0mparatorlu%C4%9Fu) tarafından [Büveyhiler](https://turkipedia.org/tr/wiki/B%C3%BCveyh%C3%AEler)'den fethedilen [Kirman](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kirman_%28il%29) ve [Mekran](https://turkipedia.org/tr/wiki/Mekran) bölgelerinde kurulmuş bir [Türk](https://turkipedia.org/tr/wiki/T%C3%BCrk_halklar%C4%B1), [Sünni Müslüman](https://turkipedia.org/tr/wiki/S%C3%BCnnilik) devlettir. Bu hanedanın kurucusu [Kara Arslan Ahmed Kavurt](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kavurd), Büveyhi lideri [Ebu Kalicar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ebu_Kalicar_Marzuban)'ın teslim olmasından sonra bölgenin hükümdarı olarak başa geçmiştir. Kirman'da ilk kez bu dönemde bağımsız bir devlet kurulmuştur. 150 yıl sonra, Oğuz lideri [Melik Dinar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Malik_Dinar_%28O%C4%9Fuz_hakan%C4%B1%29)'ın istilasıyla Kirman Selçuklu Sultanlığı yıkılmıştır.

Bu yönetim, Kirman ve Makran bölgesindeki ilk güçlü yerel hükûmettir ve siyasi ve güvenlik istikrarının yanı sıra eyaletlerde ekonomik refah da yaratmıştır. Bu dönemde [İpek Yolu](https://turkipedia.org/tr/wiki/%C4%B0pek_Yolu), Tiz, [Hürmüz](https://turkipedia.org/tr/wiki/H%C3%BCrm%C3%BCz) ve [Kiş](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ki%C5%9F_%28ada%29) limanlarının gelişmesiyle canlanmış ve bu devlet, bu önemli ekonomik yolun ana güzergahı olarak yarattığı koşullar sayesinde muazzam zenginlikler elde etmiştir. Bilimsel ve toplumsal koşullar açısından, bu dönemde [II. Muhammed](https://turkipedia.org/tr/wiki/II._Muhammed_%28Kirman_Sel%C3%A7uklu_meliki%29) gibi şahların çabalarıyla, ana bilim merkezlerinden uzak olan Kirman'da bilimsel ve kültürel merkezler kurulmuş ve böylece güneydoğu İran bölgesinin bölgesel entelektüel merkezi haline gelmiştir. Selçuklular yönetimindeki Kirman ve Makran, tarım ve hayvancılıkta olduğu kadar ticaret ve ticarette de gelişme göstermiştir.