# Kerim Tinçurin > Source: https://turkipedia.org/tr/wiki/Kerim_Tin%C3%A7urin > Last updated: 2026-10-05 > License: CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/). Credit "Turkipedia contributors" and link to the source. > Based on: Kerim Tinçurin, https://tr.wikipedia.org/wiki/Kerim_Tin%C3%A7urin (CC-BY-SA-4.0) - **Yer:** Tarakanovo Köyül, Penza Oblastı, Rusya İmparatorluğu - **Meslek:** Oyun yazarı, öykücü, oyuncu, yönetmen, gazeteci. - **Milliyet:** Tatar **Kerim Tinçurin** (15 Eylül 1887 - 15 Kasım 1938), [Tatar](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tatarlar) oyun yazarıdır. Tatar tiyatrosunun kurucularındandır. Otuza yakın [tiyatro oyunu](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tiyatro)nun yanı sıra çok sayıda öyküsü ve eleştiri yazıları vardır. "*Sönmüş Yıldızlar*" adlı eseri Tatar klasik edebiyatının önemli bir örneğidir. Yaşamı [Stalin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Josef_Stalin) döneminde zindanda son bulan sanatçı, "vakitsiz sönmüş yıldız" olarak anılır.[^1] ## Yaşamı 1887 yılında [Penza bölgesinin](https://turkipedia.org/tr/wiki/Penza_Oblast%C4%B1) Tarakanovo köyünde (günümüzdeki adı Beloozerka) doğdu. Ziraat ile uğraşan bir ailenin oğlu idi.[^2] İlköğrenimini komşu köyün medresesinde aldı. 13 yaşında [Kazan](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kazan%2C_Tataristan) şehrine giderek Muhammediye medresesinde öğrenim gördü Altı yıl sonra medresedeki düzeni ve kuralları protestoo eden birkaç öğrenci ile birlikte okulu bıraktı. Geçimini sağlamak için çeşitli işlerde çalıştı ve öğretmenlik yaptı. O günlerde şiir, öykü ve oyun yazmaya başladı. İlk eseri olan *Münazara* adlı [komedi](https://turkipedia.org/tr/wiki/Komedi)yi 1906'da yazdı. 1910 yılında Gabdulla Kariyev yönetimindeki *Seyyar* adlı topluluğa oyuncu olarak katıldı. O tarihten sonra kendisini tiyatro sanatına adadı. Oyunculuk, yönetmenlik, oyun yazarlığı yaptı. Seyyar topluluğunun oyuncusu olarak otuz kadar oyunda rol aldı; grubun en önemli üyelerinden birisi haline geldi. *Dürüst Emek* (1910), *Kader Belirleyici Adım* (1910-1912), *İlk Çiçekler* (1913) oyunları başta olmak üzere birçok eserini bu topluluğun sahnelemesi için yazdı. 1918 yılında topluluğun başkanı oldu. 1918-1920 arasındaki savaş yıllarında [Kızıl Ordu](https://turkipedia.org/tr/wiki/K%C4%B1z%C4%B1l_Ordu)'nun Siyaset Dairesi'nde çalıştı. 1920 yılında [Samara](https://turkipedia.org/tr/wiki/Samara) şehrinde tiyatro stüdyosunda öğretmenlik ve genel yönetmenlik, 1921 yılında [Orenburg](https://turkipedia.org/tr/wiki/Orenburg) şehrinde Kariyev Tiyatro Grubu'nun başkanlığını yaptı, 1922 yılında [Taşkent](https://turkipedia.org/tr/wiki/Ta%C5%9Fkent)'te Bilim Konseyi Tiyatro Dairesinde çalıştı.[^3] 1922 yılında Kazan'a döndü. Tatar Devlet Tiyatrosu'nu kurdu ve kurumun baş rejisörü oldu.[^4] Kaleme aldığı oyunlar ile Tatar tiyatrosunun gelişmesine katkı verdi. Besteci Salih Saydaşev'i Orenburg şehrinden Kazan'a davet ederek birlikte müzikaller yazdı. Salih Salih Saydaşev'in *Mavi Şal, Vatan, Kandır Boyunda, Kazan Havlusu* adlı oyunlarına yazdığı şarkılar Tatar müziğinin parlak örnekleri arasında yer aldı.[^5] Kerim Tinçurin'in eserleri, 1920'li yıllarda Tatar tiyatrosunun esas repertuvarını oluşturdu. Kendi eserlerini sahneye koyup oynayan sanatçı, eserlerinde zamanın ruhunu yansıtmaya çalıştı.[^6] 1926 yılında kendisine "*Tataristan'ın Fahri Oyuncusu*" unvanı verildi. Bu yıllarda tiyatroculukla birlikte etkin olarak gazeteciliği de sürdürdü. 1934 yılında [Tataristan Özerk Cumhuriyeti](https://turkipedia.org/tr/wiki/Tataristan) Yazarlar Birliğinin üyesi oldu. "Başka kişileri idealleştirme" suçu nedeniyle 17 Eylül 1937'de tutuklandı; 15 Kasım 1938 tarihinde [kurşuna dizilerek](https://turkipedia.org/tr/wiki/Kur%C5%9Funa_dizerek_infaz) öldürüldü.[^7] 1956 yılında adı temize çıkarıldıktan sonra kitapları basılmaya, oyunları yeniden sahnelenmeye başlamıştır. 1988 yılında Tatar Dram ve Komedi Tiyatrosuna *Kerim Tinçurin Tatar Dram ve Komedi Tiyatrosu* adı verilmiştir.[^8] ## Bazı Eserleri - Münazara (1906) - Helal Kesep (1910) - Şomlı Adım (1910-12) - Berençe Çeçekler (1913) - Nazlı Kiyeü (1915) - Aç Gaşıyk (1915) - Songı Selam (1916) - Jilkuarlar (1916) - Yosıf-Zöleyha (1917) - Sakla - Şartlamasın (1918) - Zar (1922) - Kazan Sölgese (1923) - Süngen Yoldızlar (1923) - Tutıy Koş (1923) - Amerikan (1924) - Neni Abıy (1925) - Zenger Şel (1926) - İl (1927) - Kandır Buye (1930) - Korıç Orçık (1930) - Udarniklar Beyreme (1933) - Alar Öçeü İde (1935) [^1]: Tuzlu, Albina. Kerim Tinçurin'in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri. Avrasya Etüdleri, Cilt 54, Sayı 2, Yıl 2018. [^2]: Kerim Tinçurin. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, Yeni Dönem Tatar Edebiyatı (XVIII-XIX.yüzyıl arası). [^3]: Tuzlu, Albina. Kerim Tinçurin'in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri. Avrasya Etüdleri, Cilt 54, Sayı 2, Yıl 2018. [^4]: Kerim Tinçurin. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, Yeni Dönem Tatar Edebiyatı (XVIII-XIX.yüzyıl arası). [^5]: Tuzlu, Albina. Kerim Tinçurin'in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri. Avrasya Etüdleri, Cilt 54, Sayı 2, Yıl 2018. [^6]: Tuzlu, Albina. Kerim Tinçurin'in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri. Avrasya Etüdleri, Cilt 54, Sayı 2, Yıl 2018. [^7]: Kerim Tinçurin. Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, Yeni Dönem Tatar Edebiyatı (XVIII-XIX.yüzyıl arası). [^8]: Tuzlu, Albina. Kerim Tinçurin'in Sönmüş Yıldızlar Adlı Eserinin Edebi Özellikleri. Avrasya Etüdleri, Cilt 54, Sayı 2, Yıl 2018.